Baby boom μετά το Μουντιάλ: Αυξάνονται οι γεννήσεις μετά από μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις;
Ο μύθος των «μωρών του Μουντιάλ» αναβιώνει μετά από κάθε μεγάλη ποδοσφαιρική διοργάνωση - Τι δείχνουν όμως τα στοιχεία, οι στατιστικές και οι επιστημονικές έρευνες;
Snapshot
- Μελέτες και στατιστικά στοιχεία στη Γερμανία δεν επιβεβαιώνουν την ύπαρξη baby boom μετά από τα Μουντιάλ του 2006 και 2014.
- Αρκετές τοπικές αυξήσεις στις γεννήσεις δεν αρκούν για να αποδείξουν μια γενικευμένη δημογραφική τάση.
- Έρευνα σε 50 ευρωπαϊκές χώρες έδειξε μικρή μείωση γεννήσεων εννέα μήνες μετά από επιτυχημένες ποδοσφαιρικές διοργανώσεις.
- Παράγοντες όπως νέα επιδόματα γονικής άδειας μπορεί να επηρεάζουν περισσότερο τη γεννητικότητα από τις αθλητικές επιτυχίες.
- Ο μύθος των «μωρών του Μουντιάλ» παραμένει διαδεδομένος παρά την έλλειψη επιστημονικών αποδείξεων.
Μετά από κάθε μεγάλη ποδοσφαιρική επιτυχία, επανέρχεται το ίδιο ερώτημα: Μπορεί η γενική ποδοσφαιρική ευφορία να οδηγήσει σε περισσότερες γεννήσεις εννέα μήνες αργότερα;
Η θεωρία των λεγόμενων «μωρών του Μουντιάλ» ακούγεται σχεδόν σαν φυσική συνέχεια μιας μεγάλης αθλητικής επιτυχίας. Στις 13 Ιουλίου 2014, η Γερμανία κατέκτησε το Παγκόσμιο Κύπελλο στη Βραζιλία, χάρη στο γκολ του Μάριο Γκέτσε στο 113ο λεπτό του τελικού απέναντι στην Αργεντινή. Εκατομμύρια άνθρωποι πανηγύρισαν στους δρόμους, στα μπαλκόνια και στις πλατείες, ενώ περισσότεροι από 30 εκατομμύρια τηλεθεατές παρακολούθησαν τον αγώνα, μόνο εντός χώρας.
Λίγο αργότερα, άρχισε να διατυπώνεται η υπόθεση ότι αυτή η πρωτοφανής συλλογική ευφορία θα μπορούσε να αποτυπωθεί και στα δημογραφικά στοιχεία της Γερμανίας.
Ο μύθος των «μωρών του Μουντιάλ»
Ακόμη και πριν από τον τελικό, ο ειδικός σε θέματα οικογενειακής πολιτικής της Σαξονίας, Αλεξάντερ Κράους, είχε προβλέψει μέσω της Bild ένα επερχόμενο baby boom. «Όταν κυλάει η μπάλα, ανεβαίνει η διάθεση όχι μόνο μπροστά στην τηλεόραση αλλά και στην κρεβατοκάμαρα. Τα γκολ για τη Γερμανία σημαίνουν μωρά για τη Σαξονία», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά.
Η θεωρία δεν ήταν καινούργια. Είχε ήδη εμφανιστεί μετά το Μουντιάλ του 2006, το περίφημο «καλοκαιρινό παραμύθι» που φιλοξενήθηκε στη Γερμανία. Η χώρα ζούσε σε κλίμα ενθουσιασμού και οι δημόσιοι χώροι προβολής των αγώνων ήταν ασφυκτικά γεμάτοι. Τον Φεβρουάριο του 2007, γερμανικά μέσα ενημέρωσης έκαναν λόγο για ένα «χειμωνιάτικο παραμύθι μετά το καλοκαιρινό παραμύθι», αναφέροντας γεμάτα τμήματα προετοιμασίας εγκύων και μαιευτήρια που λειτουργούσαν στα όριά τους.
Ορισμένα στοιχεία έμοιαζαν να ενισχύουν την αφήγηση. Στο Αμβούργο, κλινικές κατέγραψαν περίπου 10% περισσότερες γεννήσεις τον Μάρτιο του 2007. Στο Βερολίνο οι γεννήσεις αυξήθηκαν από περίπου 2.400 σε 2.800 τον ίδιο μήνα, ενώ μαιευτήρια ανέφεραν αύξηση 11% σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα.
Παρόμοιες αναφορές εμφανίστηκαν και μετά την κατάκτηση του Μουντιάλ το 2014, όταν αρκετές πόλεις κατέγραψαν υψηλότερους αριθμούς γεννήσεων και τα μέσα ενημέρωσης παρουσίαζαν τα λεγόμενα «μωρά του Παγκοσμίου Κυπέλλου».
Τα μεμονωμένα στοιχεία δεν αρκούν
Αν η ποδοσφαιρική επιτυχία οδηγούσε πράγματι σε περισσότερες συλλήψεις, τα πρώτα σημάδια θα έπρεπε να είχαν φανεί πολύ πριν από τη γέννηση των παιδιών: Στα στοιχεία των ασφαλιστικών ταμείων, στις πωλήσεις τεστ εγκυμοσύνης ή στην αγορά βρεφικών ειδών.
Ωστόσο, όταν το 2015 το γερμανικό περιοδικό WirtschaftsWoche αναζήτησε σχετικά δεδομένα, βρήκε ελάχιστες αποδείξεις που να στηρίζουν την υπόθεση.
Ασφαλιστικοί φορείς δήλωσαν ότι δεν υπήρχαν στοιχεία που να προμηνύουν αυξημένες γεννήσεις τους επόμενους μήνες, ενώ και οι κατασκευαστές τεστ εγκυμοσύνης δεν κατέγραψαν κάποια ασυνήθιστη αύξηση στη ζήτηση.
Οι αριθμοί διέψευσαν τον μύθο
Την άνοιξη του 2015, η δημοφιλής θεωρία άρχισε να συγκρούεται με τα στατιστικά δεδομένα.
Έρευνα του Γερμανικού Πρακτορείου Ειδήσεων σε ληξιαρχεία και νοσοκομεία δεν εντόπισε ασυνήθιστα υψηλό αριθμό γεννήσεων. Κανένας από τους φορείς που συμμετείχαν στην έρευνα δεν έκανε λόγο για πραγματικό baby boom.
Ακόμη και στο μαιευτήριο του νοσοκομείου Charité του Βερολίνου, περίπου 40 εβδομάδες μετά τον τελικό του Μουντιάλ, οι γεννήσεις ήταν λιγότερες από το συνηθισμένο.
Ανάλογη ήταν η εικόνα και μετά το Μουντιάλ του 2006. Σύμφωνα με τη Γερμανική Στατιστική Υπηρεσία, το πρώτο εξάμηνο του 2007 γεννήθηκαν 313.100 παιδιά, έναντι 313.900 την αντίστοιχη περίοδο του 2006, καταγράφοντας οριακή μείωση 0,3%.
Οι αρμόδιοι στατιστικολόγοι ξεκαθάρισαν τότε ότι δεν υπήρξε κανένα γενικευμένο κύμα γεννήσεων εννέα μήνες μετά τη διοργάνωση.
Γιατί δημιουργείται η εντύπωση του baby boom
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι μεμονωμένες αυξήσεις σε ορισμένες πόλεις ή νοσοκομεία μπορεί να εντυπωσιάζουν, αλλά δεν αρκούν για να αποδείξουν μια πανεθνική τάση.
Παράλληλα, άλλοι παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τη γεννητικότητα. Στο Βερολίνο, για παράδειγμα, η αύξηση των γεννήσεων το 2007 συνδέθηκε και με την εισαγωγή νέων επιδομάτων γονικής άδειας, τα οποία διευκόλυναν τα ζευγάρια να αποκτήσουν παιδιά. Μάλιστα, ορισμένες έρευνες καταλήγουν στο ακριβώς αντίθετο συμπέρασμα.
Μελέτη του ερευνητικού ινστιτούτου IZA ανέλυσε τα ποσοστά γεννήσεων σε 50 ευρωπαϊκές χώρες επί 56 χρόνια και τα συνέκρινε με τις επιδόσεις των εθνικών ομάδων σε 27 μεγάλες ποδοσφαιρικές διοργανώσεις.
Το αποτέλεσμα ήταν απρόσμενο: Η αθλητική επιτυχία δεν συνδέθηκε με περισσότερες γεννήσεις, αλλά με μικρή μείωση. Σύμφωνα με τους ερευνητές, εννέα μήνες μετά από ένα επιτυχημένο τουρνουά οι γεννήσεις ήταν κατά μέσο όρο 2,13% λιγότερες.
Μία πιθανή εξήγηση είναι ότι όσοι γιορτάζουν στα γήπεδα, στις πλατείες ή μπροστά από τις τηλεοράσεις τους, απλώς περνούν λιγότερο χρόνο... στην κρεβατοκάμαρα.
Ανάλογα συμπεράσματα είχε καταγράψει ήδη από το 1970 ο δημογράφος Τζ. Ρίτσαρντ Ούντρι, εξετάζοντας τον μύθο ότι το μεγάλο μπλακ άουτ της Νέας Υόρκης το 1965 προκάλεσε έκρηξη γεννήσεων εννέα μήνες αργότερα. Η έρευνά του έδειξε ότι οι γεννήσεις δεν παρουσίασαν καμία ασυνήθιστη αύξηση.
Ένας μύθος που επιμένει
Η ιστορία των «μωρών του Μουντιάλ» δείχνει πόσο εύκολα μεμονωμένα περιστατικά μπορούν να μετατραπούν σε έναν διαχρονικό αστικό μύθο.
Μερικά γεμάτα μαιευτήρια, ορισμένες αυξήσεις σε τοπικό επίπεδο και λίγες εντυπωσιακές ιστορίες αρκούν για να δημιουργήσουν την εντύπωση ενός δημογραφικού φαινομένου που στην πραγματικότητα δεν επιβεβαιώνεται από τα συνολικά στοιχεία.
Κι όμως, ο μύθος συνεχίζει να επιστρέφει μετά από κάθε μεγάλη διοργάνωση. Ίσως επειδή συνδυάζει τρία στοιχεία που δύσκολα αφήνουν κάποιον ασυγκίνητο: Τον αθλητικό θρίαμβο, τη συλλογική χαρά και την οικογενειακή ευτυχία.
Γι' αυτό, μετά το 2006 και το 2014, δεν αποκλείεται να τον ακούσουμε ξανά και μετά το επόμενο μεγάλο ποδοσφαιρικό καλοκαίρι.
