F-35: Πώς η Τουρκία θα μπορούσε να παραλάβει τα stealth μαχητικά 5ης γενιάς πριν την Ελλάδα

Δεν ήταν λίγοι αυτοί που παραξενεύθηκαν την Τρίτη, ακούγοντας τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, κατά την συνέντευξη Τύπου με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στο πλαίσιο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, να αναφέρεται σε πέντε - συγκεκριμένα - αεροσκάφη F-35 τα οποία η χώρα του θέλει.

Πρόκειται για ένα παίγνιο υψηλής αξίας από πλευράς Τουρκίας, η οποία επιχειρεί ένα επιθετικό διπλωματικό και εξοπλιστικό «σορτάρισμα» προκειμένου να παρακάμψει πλήρως τη μεγάλη σειρά αναμονής για τα stealth μαχητικά F-35A.

Στο επίκεντρο της στρατηγικής του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν βρίσκεται η άμεση διεκδίκηση των έξι αεροσκαφών, τα οποία είναι ήδη κατασκευασμένα και πλήρως εξοφλημένα από την Τουρκία, αλλά παραμένουν καθηλωμένα σε αμερικανικό έδαφος από το 2019, όταν η γειτονική χώρα αποβλήθηκε από το πολυεθνικό πρόγραμμα εξαιτίας της αγοράς του ρωσικού συστήματος αντιαεροπορικής άμυνας S-400.

Σύμφωνα με την πρόσφατη επισκόπηση της υπηρεσίας Congressional Research Service του αμερικανικού Κογκρέσου, τα συγκεκριμένα αεροσκάφη φυλάσσονται σε αποθήκες εντός των ΗΠΑ και το ιδιοκτησιακό τους καθεστώς είναι ξεκάθαρο, καθώς έχουν αποπληρωθεί στο πλαίσιο της αρχικής τουρκικής συμμετοχής ύψους 1,7 δισ. ευρώ στο πρόγραμμα ανάπτυξης των αμερικανικών μαχητικών F-35.

Η έκθεση του Κογκρέσου υπογραμμίζει ότι δεν υφίσταται καμία οικονομική εκκρεμότητα, παρά μόνο η ανάγκη για μια καθαρά πολιτική απόφαση της Ουάσιγκτον, γεγονός που σημαίνει ότι η μεταφορά τους στην τουρκική πλευρά μπορεί τεχνικά να υλοποιηθεί σχετικά γρήγορα.

Σε περίπτωση δηλαδή που η πολιτική ηγεσία των ΗΠΑ ξεπεράσει προβλήματα που υπάρχουν με το Kογκρέσο, τις κυρώσεις και τα υπόλοιπα ζητήματα - με κύριο την παρουσία των S-400 - η μεταφορά των αεροσκαφών στην Τουρκία μπορεί να γίνει άμεσα. Κάτι το οποίο σημαίνει ότι η Τουρκία μπορεί να γίνει η πρώτη - μετά το Ισραήλ - χώρα στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, που θα παραλάβει τα αεροσκάφη της 5ης γενιάς.

Αυτή η τεχνική λεπτομέρεια της άμεσης παράδοσης των αποθηκευμένων αεροσκαφών δημιουργεί σοβαρά γεωπολιτικά δεδομένα για την Ελλάδα. Η Αθήνα έχει υπογράψει τη δική της συμφωνία για την προμήθεια των F-35, όμως έχει ενταχθεί στην κανονική ροή της γραμμής παραγωγής, όπου κάθε αεροσκάφος κατασκευάζεται από το μηδέν. Και η παραλαβή των δύο πρώτων αεροσκαφών F-35, από τα συνολικά 20 που αναμένεται να αποκτήσει η ελληνική Πολεμική Αεροπορία, υπολογίζεται να γίνει το 2028. Αν η Ουάσιγκτον επιλέξει να παραδώσει τα ήδη έτοιμα αεροσκάφη στην Άγκυρα, η Τουρκία θα αποκτήσει πρώτη πρόσβαση στην τεχνολογία stealth πέμπτης γενιάς στην περιοχή, ενώ η ελληνική παραγγελία θα συνεχίζει να «τρέχει» στην ουρά αναμονής του εργοστασίου.

Θα πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι η προσγείωση των πρώτων F-35 σε τουρκικό έδαφος δεν μπορεί να γίνει από τη μία μέρα στην άλλη. Η τουρκική πολεμική αεροπορία θα πρέπει να ξεκινήσει εκ νέου τη διαδικασία εκπαίδευσης πιλότων-εκπαιδευτών και τεχνικού προσωπικού συντήρησης υπό την επίβλεψη των ΗΠΑ, παρότι διαθέτει μια σχετική εμπειρία από τη βάση Luke της Αριζόνα πριν από το 2019 όταν Τούρκοι πιλότοι είχαν ήδη ξεκινήσει να εξοπλίζονται.

Παράλληλα, η Άγκυρα απαιτείται να δημιουργήσει τις πολύ αυστηρές υποδομές ασφαλείας που επιβάλλει το πρόγραμμα για τη φύλαξη του stealth υλικού, συμπεριλαμβανομένου και του προβλήματος με το δίκτυο 5G το οποίο στην γειτονική χώρα βασίζεται σε κινέζικη τεχνολογία. Το μεγάλο ερώτημα παραμένει αν το αμερικανικό Κογκρέσο, το οποίο εμφανίζεται διχασμένο, θα ανάψει το τελικό πράσινο φως και αν ο Ντόναλντ Τραμπ θα χρησιμοποιήσει την ταχύτητα της παράδοσης ως ένα ακόμη διαπραγματευτικό χαρτί στην ευρύτερη αρχιτεκτονική της περιοχής.