Ο Αλέξης Τσίπρας, ο Γιάννης Πασαλίδης και πώς ο ΣΥΡΙΖΑ θυμίζει ΕΔΑ

H μεγάλη έκπληξη των εκλογών της 6ης Μαΐου ήταν ο ΣΥΡΙΖΑ που ανέβηκε στην 2η θέση αφήνοντας πίσω του το ΠΑΣΟΚ. Πριν από 54 χρόνια, η ΕΔΑ του Γιάννη Πασσαλίδη είχε πετύχει κάτι αντίστοιχο, κερδίζοντας συνολικά 79 έδρες!

Η ΕΔΑ ιδρύθηκε το 1951, δύο χρόνια μετά την λήξη του ελληνικού εμφυλίου πολέμου. Ήταν γνωστό και σαφές ότι η σύνδεσή της με το εκτός νόμου ΚΚΕ ήταν άμεση. Οι μεγαλύτεροι αντίπαλοί της ήταν οι αρχές ασφαλείας και οι δικαστές. Οι κομμουνιστές είχαν ηττηθεί στον εμφύλιο πόλεμο και οι νικητές δεν ήταν έτοιμοι να κάνουν τόσο γρήγορα συμφιλιωτικές κινήσεις, ώστε να αφήσουν ένα αριστερό κόμμα να δρα ανενόχλητο. Η ΕΔΑ, ως εκ τούτου, καταπολεμήθηκε από την πρώτη στιγμή της ίδρυσής της. Το κόμμα όμως αυτό, με αρχηγό τον Γιάννη Πασσαλίδη και εξέχοντα στελέχη μορφές σαν τον Ηλία Ηλιού, τον Αντώνη Μπριλλάκη, τον Μιχάλη και τον Λεωνίδα Κύρκο, τον Μανώλη Γλέζο και τον Σταύρο Ηλιόπουλο, κατάφερε να χαράξει την δική του πολιτική πορεία, μακριά από τις ακρότητες του ΚΚΕ (απέρριψε τις συμβολικές υποψηφιότητες Μπελογιάννη και Πλουμπίδη στις εκλογές του '51, όπως ήθελε το «κόμμα»). Και το 1958 πέτυχε κάτι που έμοιαζε απίστευτο.

Από τις αρχές της δεκαετίας του '50 η δεξιά ήταν η μεγάλη πολιτική δύναμη στην Ελλάδα και σε κάθε εκλογική αναμέτρηση το Κέντρο συρρικνωνόταν όλο και περισσότερο. Κάτι που δυνάμωνε το άλλο άκρο. Οι περισσότεροι ηττημένοι του εμφυλίου είχαν μεν φύγει στις χώρες του ανατολικού μπλοκ και οι κομμουνιστές των αστικών κέντρων ζούσαν μια ζωή φοβισμένη και κρυφή, αλλά η νόμιμη ΕΔΑ ήταν ένα μέσο έκφρασης που άρχιζε σιγά-σιγά να έλκει και κόσμο από το αποδυναμωμενο Κέντρο. Η ενισχυμένη αναλογική που ψηφίστηκε από την υπηρεσιακή κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Γεωργακόπουλου, πριν τις εκλογές του '58 είχε ως σκοπό να μετριάσει την ανερχόμενη δύναμη της ΕΔΑ, αλλά πέτυχε ακριβώς το αντίθετο. Προίκιζε με έδρες στην δεύτερη κατανομή το πρώτο και το δεύτερο κόμμα. Αλλά, ενώ η ΕΡΕ του Κωνσταντίνου Καραμανλη κέρδισε με άνεση το 41,16% των ψήφων, το Κόμμα Φιλελευθέρων με αρχηγό τον Σοφοκλή Βενιζέλο υπέστη μια πρωτοφανή ήττα, φθάνοντας μόνο στο 20,67%, ενώ η ΕΔΑ κατάφερε να συγκεντρώσει 24,42%. Το τέχνασμα που είχαν συναποφασίσει Καραμανλής και Βενιζέλος γύρισε μπούμπερανγκ εναντίον τους, δίνοντας 79 έδρες στο κόμμα του Γιάννη Πασσαλίδη!

Διαβάστε ολόκληρο το ιστορικό αφιέρωμα του Παναγιώτη Χριστόπουλου για τη ΕΔΑ, στο NewsBomb.gr