Kαρκίνος ενδομητρίου: 4 μύθοι που ανήκουν πλέον στο παρελθόν
Ο καρκίνος ενδομητρίου αποτελεί τη συχνότερη κακοήθεια του γυναικείου γεννητικού συστήματος στις αναπτυγμένες χώρες. Ευτυχώς, στις περισσότερες περιπτώσεις διαγιγνώσκεται σε αρχικό στάδιο, με αποτέλεσμα τα ποσοστά ίασης να είναι υψηλά. Καθώς η Ιατρική εξελίσσεται, νέες γνώσεις έρχονται να αποσαφηνίσουν πολλούς από τους μύθους για τη διάγνωση και αντιμετώπιση του καρκίνου του ενδομητρίου.
Μύθος 1: Το PAP test μπορεί να προλάβει τον καρκίνο του ενδομητρίου
Σε αντίθεση με τον καρκίνο του τραχήλου, το PAP test ΔΕΝ μπορεί να διαγνώσει αξιόπιστα προκαρκινικές αλλοιώσεις ή καρκίνο του ενδομητρίου. Στις γυναίκες που έχουν παράγοντες κινδύνου (π.χ. παχυσαρκία, κληρονομική προδιάθεση, περιόδους σε αραιά χρονικά διαστήματα), το διακολπικό υπερηχογράφημα έσω γεννητικών οργάνων μπορεί να βοηθήσει σημαντικά. Φυσικά, η ενημέρωση των γυναικών για τα βασικά συμπτώματα του καρκίνου ενδομητρίου είναι απαραίτητη. Αν εμφανιστεί κάτι από τα παρακάτω, θα πρέπει άμεσα να συμβουλεύονται εξειδικευμένο Ιατρό:
- Μεγαλύτερη ποσότητα αίματος στην περίοδο από το σύνηθες για την κάθε γυναίκα
- Μεγαλύτερη διάρκεια περιόδου από το σύνηθες για την κάθε γυναίκα
- Εμφάνιση περιόδου σε χρονικά διαστήματα μικρότερα των 21 ημερών
- Κολπική αιμόρροια μεταξύ των περιόδων
- Κολπική αιμόρροια μετά την εμμηνόπαυση
- Ασυνήθιστες κολπικές εκκρίσεις, άλγος ή αίσθημα πίεσης χαμηλά στην κοιλιά που επιμένει, απώλεια σωματικού βάρους ή παρατεταμένη αδυναμία
Μύθος 2: Ο καρκίνος του ενδομητρίου δεν είναι ποτέ κληρονομικός
Στο παρελθόν θεωρούσαμε πως η συντριπτική πλειονότητα των ασθενών με καρκίνο του ενδομητρίου είναι μεγάλης ηλικίας και παχύσαρκες. Σήμερα ξέρουμε πως και η κληρονομικότητα μπορεί να ενοχοποιείται για την εμφάνιση της νόσου, με κυρίαρχο εκπρόσωπο το σύνδρομο Lynch. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι πιθανό να αναπτυχθεί ακόμα και πριν την ηλικία των 40 ετών. Σήμερα, στις γυναίκες με ύποπτο οικογενειακό ιστορικό (π.χ. συγγενείς πρώτου βαθμού με καρκίνο του παχέος εντέρου ή του ενδομητρίου σε ηλικία μικρότερη των 60 ετών) μπορούμε να διαγνώσουμε έγκαιρα το σύνδρομο Lynch με γονιδιακό έλεγχο και, επομένως, να προλάβουμε τον καρκίνο του ενδομητρίου.
Μύθος 3: Αν ο καρκίνος ενδομητρίου διαγνωσθεί σε μικρή ηλικία, οι ασθενείς δεν θα μπορούν στο μέλλον να γεννήσουν
Αν και η αφαίρεση της μήτρας (ολική υστερεκτομή) αποτελεί τη βάση της θεραπείας του καρκίνου του ενδομητρίου, οι γυναίκες που επιθυμούν να διατηρήσουν τη γονιμότητά τους και έχουν αρχόμενη νόσο μπορούν, υπό αυστηρές προϋποθέσεις, να αντιμετωπιστούν φαρμακευτικά. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η χορήγηση προγεσταγόνων από το στόμα ή με τη μορφή ενδομήτριου σπειράματος είναι ογκολογικά αποδεκτή και συνοδεύεται από μεγάλη πιθανότητα (περίπου 80%) υποχώρησης της νόσου. Τονίζεται πως, στη διάρκεια της θεραπείας, απαιτείται η περιοδική λήψη βιοψιών από το ενδομήτριο με υστεροσκόπηση και διαγνωστική απόξεση, προκειμένου να αξιολογηθεί η ανταπόκριση της νόσου στη φαρμακευτική αγωγή. Λόγω του κινδύνου επανεμφάνισης του καρκίνου του ενδομητρίου στο μέλλον, η αντιμετώπιση της ασθενούς από Γυναικολόγο Ογκολόγο, δηλαδή Γυναικολόγο με εξειδίκευση στη διαχείριση των γυναικολογικών καρκίνων, είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Μύθος 4: Η χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του ενδομητρίου γίνεται μόνο ανοικτά
Η χειρουργική επέμβαση σε ασθενείς με καρκίνο του ενδομητρίου μπορεί να γίνει ανοικτά ή με τις τεχνικές της ελάχιστα επεμβατικής χειρουργικής (ρομποτική χειρουργική και λαπαροσκόπηση). Η επιλογή των τεχνικών εξαρτάται από το ιστορικό της ασθενούς, τα προεγχειρητικά χαρακτηριστικά της νόσου και την εμπειρία του Γυναικολόγου Ογκολόγου σε αυτές. Είναι, πάντως, ευρύτατα αποδεκτό ότι, όταν η νόσος φαίνεται να περιορίζεται στη μήτρα, η ρομποτική χειρουργική και η λαπαροσκόπηση συνδέονται με μειωμένη πιθανότητα λοίμωξης του τραύματος, αιμορραγίας, θρομβοεμβολικών επεισοδίων, μετεγχειρητικού πόνου και διάρκειας νοσηλείας, συγκριτικά με τα ανοικτά χειρουργεία. Με δεδομένο μάλιστα πως τα ογκολογικά αποτελέσματα παραμένουν ισότιμα, η ρομποτική χειρουργική και η λαπαροσκόπηση θεωρούνται ως οι προτιμητέες επιλογές από τις αντίστοιχες επιστημονικές εταιρείες του εξωτερικού (ESGO, NCCN), με τη ρομποτική χειρουργική να κερδίζει συνεχώς έδαφος.
Ο Βασίλης Σιούλας, είναι Μαιευτήρας - Γυναικολόγος στην Αθήνα, με εξειδίκευση στη Γυναικολογική Ογκολογία στο διεθνούς φήμης Memorial Sloan Kettering Cancer Center της Νέας Υόρκης. Συνεργάζεται με τα νοσοκομεία ΜΗΤΕΡΑ & ΥΓΕΙΑ, ενώ διατηρεί το ιδιωτικό του ιατρείο στην Λεωφ. Βασιλίσσης Σοφίας 105-107.
