Οι επιστήμονες μπαίνουν σε ένα μυστηριώδες, απομονωμένο σπήλαιο της Νέας Ζηλανδίας

Ανακάλυψη-ορόσημο για την παλαιοντολογία φέρνει στο φως ένα χαμένο κεφάλαιο της φυσικής ιστορίας της Νέας Ζηλανδίας.

Ομάδα επιστημόνων εντόπισε ένα εκτεταμένο και έως σήμερα άγνωστο οικοσύστημα στο εσωτερικό σπηλαίου στο Βόρειο Νησί, με απολιθώματα ηλικίας έως και ενός εκατομμυρίου ετών. Το σπήλαιο Moa Eggshell Cave, κοντά στις διάσημες σπηλιές Waitomo, περιγράφεται από τους ερευνητές ως το «χαμένο κομμάτι» της εξελικτικής ιστορίας της χώρας.

Η ανακάλυψη αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς πρόκειται για την πρώτη καταγεγραμμένη πανίδα σπονδυλωτών της Πρώιμης Πλειστόκαινου που έχει βρεθεί ποτέ σε σπήλαιο της Νέας Ζηλανδίας.

Το σπήλαιο που έμεινε στη σκιά για δεκαετίες

Αν και το Moa Eggshell Cave είχε εντοπιστεί ήδη από τη δεκαετία του 1960, για χρόνια επισκιάστηκε από πιο εντυπωσιακούς γεωλογικούς σχηματισμούς της περιοχής.

Μόλις τα τελευταία χρόνια οι επιστήμονες επέστρεψαν για να εξερευνήσουν τα βαθύτερα στρώματα του σπηλαίου, φτάνοντας σε ιζήματα καλυμμένα με ηφαιστειακή τέφρα.

Εκεί βρέθηκαν εξαιρετικά καλοδιατηρημένα απολιθώματα, τα οποία άνοιξαν ένα παράθυρο σε έναν άγνωστο μέχρι σήμερα προϊστορικό κόσμο, σύμφωνα με το Alcheringa: An Australasian Journal of Palaeontology.

Ένας προϊστορικός παπαγάλος στο επίκεντρο

Ανάμεσα στα σημαντικότερα ευρήματα ξεχωρίζει ένα νέο είδος παπαγάλου, ο Strigops insulaborealis, αρχαίος συγγενής του σύγχρονου κακάπο. Σε αντίθεση με τον σημερινό κακάπο, που είναι μεγαλόσωμος, νυκτόβιος και ανίκανος να πετάξει, ο προϊστορικός πρόγονός του φαίνεται πως είχε διαφορετικό τρόπο ζωής.

Το κλειδί βρίσκεται στα πόδια του, τα οποία οι ερευνητές περιγράφουν ως αισθητά πιο αδύναμα, στοιχείο που υποδηλώνει ότι πιθανότατα μπορούσε να πετάξει. Όπως εξηγεί ο δρ Πολ Σκόφιλντ από το Μουσείο Canterbury, συν-συγγραφέας της μελέτης, τα απολιθώματα μαρτυρούν μια περίοδο έντονης εξελικτικής ποικιλίας που σήμερα έχει σε μεγάλο βαθμό χαθεί.

«Οι μεταβολές στα δάση και στις θαμνώδεις εκτάσεις ανάγκασαν τους πληθυσμούς των πτηνών να επαναπροσδιοριστούν. Πιστεύουμε ότι αυτό αποτέλεσε βασικό μοχλό για την εξελικτική διαφοροποίηση των πουλιών και άλλων ζώων στο Βόρειο Νησί», σημειώνει.

Απολιθώματα παγιδευμένα στον χρόνο

Πέρα από τον παπαγάλο, στο σπήλαιο εντοπίστηκαν τα λείψανα ενός εξαφανισμένου προγόνου του τάκαχε, ενός μεγάλου πτηνού που δεν πετά, καθώς και ενός είδους περιστεριού στενά συγγενικού με τα αυστραλιανά bronzewing pigeons.

Η χρονολόγηση των ευρημάτων βασίστηκε σε δύο διακριτά στρώματα ηφαιστειακής τέφρας, τα οποία «σφράγισαν» το οικοσύστημα. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τα ζώα έζησαν μεταξύ 1,55 και 1 εκατομμυρίου ετών πριν από σήμερα.

Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Alcheringa, η ποικιλία ειδών που διατηρήθηκε στο Moa Eggshell Cave δεν έχει προηγούμενο για εκείνη την περίοδο στη Νέα Ζηλανδία.

Ανατροπή της θεωρίας για τις εξαφανίσεις

Τα ευρήματα αμφισβητούν την κυρίαρχη άποψη ότι οι μαζικές εξαφανίσεις ειδών στη Νέα Ζηλανδία ξεκίνησαν μόνο μετά την άφιξη του ανθρώπου, πριν από περίπου 750 χρόνια. Αντίθετα, τα απολιθώματα δείχνουν ότι η απώλεια ειδών είχε ήδη αρχίσει πολύ νωρίτερα. Εκτιμάται ότι από το 33 έως και το 50% των ειδών που βρέθηκαν στο σπήλαιο έχουν πλέον εξαφανιστεί.

Ο επικεφαλής της έρευνας, αναπληρωτής καθηγητής Τρέβορ Γουόρθι από το Πανεπιστήμιο Flinders, επισημαίνει ότι ισχυρές φυσικές δυνάμεις, όπως υπερηφαίστεια και απότομες κλιματικές αλλαγές, διαμόρφωναν τη βιοποικιλότητα των νησιών πολύ πριν την ανθρώπινη παρουσία.

«Η μελέτη αποδεικνύει ότι φυσικά φαινόμενα, όπως οι τεράστιες ηφαιστειακές εκρήξεις και οι δραματικές κλιματικές μεταβολές, διαμόρφωναν τη μοναδική ταυτότητα της άγριας ζωής μας ήδη πριν από ένα εκατομμύριο χρόνια», τονίζει.

Συγκρίνοντας το αρχείο του Moa Eggshell Cave με άλλα παλαιοντολογικά σημεία, οι επιστήμονες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η έντονη ηφαιστειακή δραστηριότητα και οι ολοένα πιο ακραίοι παγετώδεις και μεσοπαγετώδεις κύκλοι έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της εύθραυστης και μοναδικής βιοποικιλότητας της Νέας Ζηλανδίας.