Πατησίων και Στουρνάρη: Το διαμέρισμα όπου η Σοφία Βέμπο και ο Μίμης Τραϊφόρος έγραψαν ιστορία

Snapshot

• Στο διαμέρισμα στη συμβολή των οδών Στουρνάρη και Πατησίων έζησαν για 28 χρόνια η Σοφία Βέμπο και ο Μίμης Τραϊφόρος, αφήνοντας σημαντικό πολιτιστικό και ιστορικό αποτύπωμα.
• Τη νύχτα της εξέγερσης του Πολυτεχνείου το 1973, η Σοφία Βέμπο προσέφερε άσυλο σε δέκα καταδιωκόμενους φοιτητές σε ένα κρυφό δωμάτιο του διαμερίσματος.
• Το ζευγάρι δεν κατείχε το διαμέρισμα, το οποίο ήταν ενοικιαζόμενο, ενώ η μοναδική τους περιουσία ήταν το θέατρο «ΒΕΜΠΟ» από τις περιοδείες τους.
• Η πολυκατοικία αποτελεί ιστορικό μνημείο με αναμνηστική πλακέτα και αποτέλεσε έμπνευση για το θεατρικό έργο «Στουρνάρα 288» του Μίμη Τραϊφόρου.
• Σήμερα το σπίτι λειτουργεί ως χώρος μνήμης και εκπαιδευτικών επισκέψεων, διατηρώντας ζωντανή την ιστορία του ζευγαριού και της εποχής τους.

Snapshot powered by AI

Στη συμβολή των οδών Στουρνάρη και Πατησίων, στην καρδιά της Αθήνας, βρίσκεται ένα διαμέρισμα που αποτελεί ζωντανό κύτταρο της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού. Σε αυτή την ιστορική πολυκατοικία, ακριβώς απέναντι από το Πολυτεχνείο, έζησαν για 28 ολόκληρα χρόνια η Σοφία Βέμπο και ο Μίμης Τραϊφόρος, αφήνοντας πίσω τους όχι μόνο ένα ανεκτίμητο καλλιτεχνικό έργο, αλλά και ένα βαθύ αποτύπωμα ανθρωπιάς.

Το διαμέρισμα αυτό εξακολουθεί να προκαλεί ρίγη συγκίνησης σε όσους γνωρίζουν το παρελθόν του. Ο σημερινός ένοικος και θεματοφύλακας της ιστορίας του σπιτιού, Τάκης Δόξας - Λαμπρινόπουλος, αναφέρει χαρακτηριστικά στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Η οικογένειά μας αισθάνεται ιδιαίτερα υπερήφανη που ζει και αναπνέει σε αυτόν τον χώρο. Μας επισκέπτονται συχνά μαθητές δημοτικών και γυμνασίων, οι οποίοι εξερευνούν και γνωρίζουν το σπίτι απ' άκρη σ' άκρη».

«Όλοι οι τοίχοι ήταν γεμάτοι ιστορία»

Ο ανιψιός και βιογράφος του θρυλικού ζευγαριού, Βασίλης Τραϊφόρος, ο οποίος επισκεπτόταν συχνά τους θείους του κατά την παιδική του ηλικία, ανασύρει μοναδικές εικόνες από την ατμόσφαιρα εκείνης της εποχής. «Με την είσοδο έμπαινες σε ένα ευρύχωρο χολ. Αριστερά απλωνόταν το μεγάλο σαλόνι με το μπαλκόνι που έβλεπε στην Πατησίων, ενώ δεξιά βρισκόταν η πόρτα για το γραφείο του θείου», περιγράφει. «Αυτό που με καθήλωνε πάντα ήταν ότι οι τοίχοι ήταν ασφυκτικά γεμάτοι με φωτογραφίες, κορνίζες, τιμητικά διπλώματα, βραβεία, μετάλλια και θεατρικά αναμνηστικά. Κάθε αντικείμενο έκρυβε πίσω του και μια μεγάλη σελίδα της Ελλάδας».

Μέσα από τις αναμνήσεις του, ο χώρος αποκτά ξανά ζωή, γεμίζοντας με τις αισθήσεις του παρελθόντος: «Θυμάμαι έντονα τις μυρωδιές του σπιτιού. Ο θείος ήταν πάντα φρεσκοξυρισμένος και μύριζε κολόνια λεμόνι. Η θεία φορούσε μόνιμα το τσεμπέρι της και ανέδιδε τη μυρωδιά της πούδρας της. Τις ώρες εκείνες, από την κουζίνα έφτανε πάντα μια υπέροχη μυρωδιά φαγητού, καθώς της άρεσε πολύ να μαγειρεύει και ήταν εξαίρετη νοικοκυρά».

Το καταφύγιο των καταδιωκόμενων τη νύχτα του Πολυτεχνείου

Η οικία της Βέμπο έμελλε να συνδεθεί άρρηκτα με μία από τις πιο δραματικές και ένδοξες στιγμές της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας: τη νύχτα της εξέγερσης του Πολυτεχνείου τον Νοέμβριο του 1973. Όπως εξηγεί ο κ. Δόξας - Λαμπρινόπουλος, αμέσως μετά την κεντρική είσοδο υπάρχει ένα δωμάτιο 15 τετραγωνικών μέτρων. Σε αυτόν ακριβώς τον χώρο, η Σοφία Βέμπο προσέφερε άσυλο και προστάτευσε δέκα καταδιωκόμενους φοιτητές. Παρά τον εξονυχιστικό έλεγχο που πραγματοποίησε η Ασφάλεια στο διαμέρισμα, η ενιαία ταπετσαρία του τοίχου είχε καλύψει απόλυτα την πόρτα, μετατρέποντας το δωμάτιο σε μια απροσπέλαστη κρυψώνα.

Ο Βασίλης Τραϊφόρος, μεταφέροντας τις συγκλονιστικές αφηγήσεις του θείου του, σημειώνει: «Κάθε φορά που επισκεπτόμουν το διαμέρισμα, κοντοστεκόμουν στην πόρτα και έφερνα στο νου μου εκείνη τη νύχτα. Προσπαθούσα να αναπλάσω την εικόνα της ατρόμητης Βέμπο, που όρθωσε το ανάστημά της, έδιωξε τους πραιτοριανούς της δικτατορίας και έσωσε τους τραυματισμένους νέους».

Μια ζωή δοσμένη στον αλτρουισμό

Παρά τη μυθική τους καριέρα, το ζευγάρι δεν απέκτησε ποτέ δική του περιουσία. Όπως αποκαλύπτει ο ανιψιός τους, το διαμέρισμα της Στουρνάρη δεν τους ανήκε, αλλά διέμεναν σε αυτό με ενοίκιο. Λόγω του υπέρμετρου αλτρουισμού τους, πρόσφεραν οικονομική βοήθεια οπουδήποτε υπήρχε ανάγκη. Το μοναδικό περιουσιακό τους στοιχείο ήταν το θέατρο «ΒΕΜΠΟ», το οποίο κατάφεραν να οικοδομήσουν με τους κόπους από τις μεγάλες περιοδείες τους σε Αμερική και Αφρική.

Η προϊστορία του ίδιου του ακινήτου κρύβει επίσης το δικό της ενδιαφέρον. Σύμφωνα με τον κ. Δόξας - Λαμπρινόπουλο, η οικία αποτελούσε αρχικά έπαθλο του θρυλικού Λαχείου Συντακτών, το οποίο είχε κερδίσει ένας Αθηναίος που αγόρασε τον τυχερό λαχνό στην Ομόνοια. Το 1991 το διαμέρισμα αγοράστηκε από τον Πέτρο Μαγφιάκο, πατέρα της συζύγου του, με την οικογένεια να εγκαθίσταται τελικά εκεί το 2009.

Σήμερα, μια μαρμάρινη αναμνηστική πλακέτα στην είσοδο της πολυκατοικίας επί της οδού Στουρνάρη θυμίζει στους περαστικούς και στις νεότερες γενιές ότι «Εδώ έζησε και πέθανε η Σ. ΒΕΜΠΟ». Το συγκεκριμένο κτίριο αποτέλεσε, μάλιστα, την έμπνευση για το περίφημο θεατρικό έργο του Μίμη Τραϊφόρου «Στουρνάρα 288». Μετά την απώλεια της «Τραγουδίστριας της Νίκης», ο σύντροφος της ζωής της αποχώρησε από το σπίτι, μετακομίζοντας σε ένα διαμέρισμα στα Άνω Πατήσια, σφραγίζοντας έτσι το τέλος μιας ολόκληρης εποχής.

*Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Διαβάστε επίσης