Ηράκλειο: Αποκαταστάθηκε η προτομή του Νίκου Ξυλούρη μετά τον βανδαλισμό – Δείτε εικόνες
Συγκίνηση στο Ηράκλειο κατά την επανατοποθέτηση του μνημείου του «Αρχάγγελου της Κρήτης»
Στη θέση της επανήλθε η προτομή του Νίκου Ξυλούρη στην πλατεία Κύπρου στο Ηράκλειο, έπειτα από τις εργασίες αποκατάστασης που ακολούθησαν τον βανδαλισμό του μνημείου στα τέλη Απριλίου του 2026.
Η προτομή συντηρήθηκε αφιλοκερδώς από το Καλλιτεχνικό Χυτήριο Γαβαλά στην Αθήνα, ενώ, η βάση της προτομής συντηρήθηκε επίσης αφιλοκερδώς, σε μία συμβολική κίνηση προσφοράς προς τη διατήρηση της μνήμης του «Αρχάγγελου της Κρήτης».
Στα τέλη Απριλίου άγνωστοι προχώρησαν στην αποκοπή της κεφαλής της προτομής, πράξη που προκάλεσε οργή στην τοπική κοινωνία και έντονες αντιδράσεις από φορείς, πολίτες και ανθρώπους του πολιτισμού. Το έργο υπέστη εκτεταμένες φθορές, με τον Δήμο Ηρακλείου να κινεί άμεσα τις διαδικασίες για την αποκατάστασή του.
Η προτομή, έργο της αείμνηστης γλύπτριας Ασπασίας Παπαδοπεράκη, απομακρύνθηκε αμέσως μετά τον βανδαλισμό από τη Δημοτική Αστυνομία και φυλάχθηκε με ευθύνη του Δήμου Ηρακλείου, προκειμένου να δρομολογηθούν οι απαραίτητες διαδικασίες αποκατάστασης.
Στη συνέχεια, μεταφέρθηκε σε εξειδικευμένο καλλιτεχνικό χυτήριο στην Αθήνα, όπου πραγματοποιήθηκαν οι εργασίες αποκατάστασης των ζημιών. Η συντήρησή της πραγματοποιήθηκε αφιλοκερδώς από το καλλιτεχνικό χυτήριο Γαβαλά, συμβάλλοντας καθοριστικά στην επαναφορά του μνημείου στην αρχική του μορφή.
Ο Δήμος Ηρακλείου είχε καταδικάσει απερίφραστα τον βανδαλισμό, ενώ, είχε ανακοινώσει την κατάθεση μήνυσης κατ’ αγνώστων μέσω της Δημοτικής Αστυνομίας, με στόχο τη διερεύνηση της υπόθεσης και τον εντοπισμό των υπευθύνων.
Η επανατοποθέτηση της προτομής σηματοδοτεί την ολοκλήρωση μίας διαδικασίας που διήρκεσε περίπου 2 μήνες και επαναφέρει στην πόλη ένα μνημείο με ιδιαίτερο συμβολισμό για την πολιτιστική κληρονομιά της Κρήτης και τη μνήμη του Νίκου Ξυλούρη.
Αλέξης Καλοκαιρινός: «Θυμόμαστε με αγάπη και τιμή ότι ο Ν. Ξυλούρης ήταν αντιστασιακός»
Ο δήμαρχος Ηρακλείου, Αλέξης Καλοκαιρινός, τόνισε πως «σήμερα αποκαθίσταται η προτομή του Νίκου Ξυλούρη, του Αρχάγγελου της Κρήτης, στη θέση στην οποία βρισκόταν έως τα χαράματα της 21ης Απριλίου, οπότε και υπέστη βανδαλισμό.
Βέβαια, δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι αυτό συμβαίνει ακριβώς αυτή τη μέρα, διότι κάποιοι θυμούνται και το θυμούνται με μίσος. Όλοι οι υπόλοιποι όμως, που είμαστε πάρα πολλοί - θα έλεγα όλοι - πρέπει να θυμόμαστε με αγάπη και τιμή ότι ο Νίκος Ξυλούρης ήταν αντιστασιακός.
Ο Νίκος Ξυλούρης ήταν μία από τις πιο βροντερές φωνές ενάντια στη Χούντα, ιδιαίτερα κατά τη δεκαετία του 1970. Να θυμηθούμε την παρουσία του στη "Λήδρα", στην Πλάκα, μαζί με τον Μαρκόπουλο. Να θυμηθούμε τη συμμετοχή του στο "Μεγάλο μας Τσίρκο" του Ιάκωβου Καμπανέλλη, που ανέβηκε από την Καρέζη και τον Καζάκο. Βεβαίως οι χουντικοί το έκλεισαν και συνέλαβαν τους πρωταγωνιστές. Η μουσική ήταν του Ξαρχάκου».
«Να θυμηθούμε την κορυφαία παρουσία του, την κορυφαία στιγμή, όταν ο Νίκος Ξυλούρης τραγούδησε στο Πολυτεχνείο. Αυτά είναι γεγονότα τα οποία είναι χαραγμένα στη συλλογική μνήμη. Δίνεται η ευκαιρία σήμερα να τα επαναφέρουμε στο προσκήνιο και θα πρέπει όλοι να επιβεβαιώσουμε την προσήλωσή μας σε αυτό που ήταν και δική του προσήλωση: στις δημοκρατικές αξίες, στα ανθρώπινα δικαιώματα, στα δικαιώματα που έχουν οι λαοί και οι άνθρωποι.
Θεωρώ ότι το μήνυμα αυτό είναι ιδιαίτερα επίκαιρο σήμερα, όπου βλέπουμε να υπάρχει μια υποχώρηση ακόμη και στη συλλογική συζήτηση γύρω από τις δημοκρατικές αξίες», προσέθεσε.
«Ερχόμαστε σήμερα να επανατοποθετήσουμε στη θέση της την προτομή του Νίκου Ξυλούρη και να τον ξαναθυμηθούμε με την ευγνωμοσύνη που του αρμόζει, αλλά θα έλεγα και με μια τιμή που πρέπει να έχει αγωνιστικό χαρακτήρα», τόνισε ο δήμαρχος.
Τέλος ευχαρίστησε όσους συνέβαλαν πολύ πρόθυμα. «Το Καλλιτεχνικό Εργαστήριο Γαβαλά, τον καλλιτέχνη μας, ο οποίος δεν επιθυμεί να κατονομαστεί για λόγους σεμνότητας και ο οποίος αποκαθιστά αυτή τη στιγμή την προτομή, καθώς και την αντιδημαρχία Πολιτισμού, τη Ρένα Παπαδάκη», που έδειξε, όπως είπε, πολύ γρήγορα αντανακλαστικά, και φυσικά τους υπηρεσιακούς μας παράγοντες.
«Νομίζω ότι σε σύντομο χρονικό διάστημα καταφέραμε να επαναφέρουμε την προτομή στη θέση στην οποία τη γνώρισαν οι Ηρακλειώτες. Από εκεί και πέρα, βεβαίως, τίθεται και ένα θέμα περιφρούρησης του δημόσιου χώρου γενικότερα απέναντι στους βανδαλισμούς, είτε έχουν πολιτική χροιά είτε πρόκειται απλώς για βανδαλισμούς στον δημόσιο χώρο, απέναντι στους οποίους θα πρέπει όλοι να επιδείξουμε ευαισθησία, ώστε να περιοριστούν και, αν είναι δυνατόν, να εξαλειφθούν ολοκληρωτικά», κατέληξε ο δήμαρχος.
