«Δεν μπορείς να αντιμετωπίζεις τις πυρκαγιές του αύριο με τη νοοτροπία του χθες»

Δεν υπάρχει «τυπική» μέρα στη δουλειά για έναν πυροσβέστη δασικών επιχειρήσεων. Η ημέρα μπορεί να ξεκινήσει με εκπαίδευση, έλεγχο και συντήρηση του εξοπλισμού και, λίγες ώρες αργότερα, ένας συναγερμός να τον οδηγήσει στην καρδιά μιας δασικής πυρκαγιάς. Εκεί, ο άνεμος, το ανάγλυφο και η συμπεριφορά της φωτιάς αλλάζουν διαρκώς τα δεδομένα, απαιτώντας ψυχραιμία, ταχύτητα και απόλυτη εμπιστοσύνη στην ομάδα.

Ο Μανώλης Ρεντίνας γνωρίζει καλά αυτή την πραγματικότητα. Η είσοδός του στο Πυροσβεστικό Σώμα δεν ήταν αποτέλεσμα ενός παιδικού ονείρου, αλλά μιας επιλογής που στην πορεία απέκτησε ξεχωριστό νόημα. Αυτό που τον κρατά μέχρι σήμερα στη δουλειά είναι η αίσθηση της προσφοράς, αλλά και ο ιδιαίτερος δεσμός που δημιουργείται ανάμεσα στους ανθρώπους μιας μονάδας, όταν ο ένας πρέπει να μπορεί να βασιστεί απόλυτα στον άλλον στις πιο δύσκολες στιγμές.

Πίσω, όμως, από την εικόνα του πυροσβέστη που «πάει και σβήνει φωτιές» υπάρχει μια πολύ πιο σύνθετη και απαιτητική καθημερινότητα. Προετοιμασία, εκπαίδευση, φυσική κατάσταση, γνώση του εξοπλισμού, επιχειρησιακός σχεδιασμός και συνεχής αξιολόγηση του κινδύνου είναι αναπόσπαστα κομμάτια μιας δουλειάς που δοκιμάζει καθημερινά τόσο το σώμα όσο και το μυαλό.

Στη συνέντευξή του στο Newsbomb, ο Μανώλης Ρεντίνας μιλά για τις στιγμές έντασης, τον φόβο και την εξάντληση, αλλά και για εκείνες τις στιγμές που ένας άνθρωπος τον ευχαριστεί επειδή η ομάδα του κατάφερε να τον βοηθήσει. Μιλά ακόμη για το μέλλον των δασικών επιχειρήσεων, την ανάγκη για περισσότερη τεχνολογία και πρόληψη και εξηγεί γιατί, παρά τις δυσκολίες, αν έπρεπε να επιλέξει ξανά, θα ακολουθούσε τον ίδιο δρόμο.

Newsbomb: Τι ήταν αυτό που σας έκανε αρχικά να διαλέξετε αυτό το επάγγελμα – και τι είναι αυτό που σας κρατάει ακόμα σε αυτό;

Μανώλης Ρεντίνας: Η αλήθεια είναι ότι ο τρόπος με τον οποίο μπήκα στο Πυροσβεστικό Σώμα ήταν κάτι τελείως τυχαίο. Δεν ήταν από μικρός ένα συγκεκριμένο επαγγελματικό όνειρο. Πάντα όμως ήθελα μια δουλειά που να έχει ευθύνη, ένταση και ουσιαστική προσφορά. Η ιδέα ότι μπορείς να βρεθείς σε ένα δύσκολο περιστατικό και, με τις γνώσεις και την εκπαίδευσή σου, να προστατεύσεις ανθρώπους, περιουσίες και το φυσικό περιβάλλον, ήταν κάτι που με κέρδισε.

Αυτό που με κρατάει ακόμα είναι κυρίως η αίσθηση ότι αυτό που κάνω έχει πραγματικό αντίκτυπο. Επίσης, υπάρχει ένας πολύ δυνατός δεσμός μεταξύ των ανθρώπων της μονάδας. Ξέρεις ότι σε μια δύσκολη στιγμή ο άνθρωπος δίπλα σου πρέπει να μπορεί να βασιστεί απόλυτα πάνω σου, όπως κι εσύ πάνω σε εκείνον.

Αν σας ζητούσα να περιγράψετε «μια μέρα στη δουλειά σας» σε κάποιον που δεν ξέρει τίποτα για το αντικείμενο, τι θα του λέγατε;

Δεν υπάρχει πραγματικά μια τυπική μέρα. Μπορεί να ξεκινήσεις το πρωί κάνοντας εκπαίδευση, συντήρηση του εξοπλισμού και έλεγχο του οχήματος και λίγες ώρες αργότερα να χτυπήσει συναγερμός και να φύγεις για μια φωτιά. Στις δασικές επιχειρήσεις πρέπει να είσαι συνεχώς σε εγρήγορση. Παρακολουθείς τον άνεμο, το ανάγλυφο, τη συμπεριφορά της φωτιάς και ταυτόχρονα πρέπει να επικοινωνείς συνεχώς με την ομάδα σου. Υπάρχουν στιγμές μεγάλης έντασης, αλλά και πολλές ώρες αναμονής και προετοιμασίας.

Και όταν τελειώσει το συμβάν, η δουλειά δεν τελειώνει απαραίτητα. Ακολουθεί έλεγχος και καθαρισμός του εξοπλισμού, ανεφοδιασμός, συντήρηση και προετοιμασία ώστε να είμαστε ξανά έτοιμοι αν χρειαστεί.

Ποια θεωρείτε τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα και ποια τα πιο δύσκολα ή σκοτεινά σημεία της δουλειάς σας, όπως τα ζείτε στην πράξη;

Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα είναι ότι νιώθεις πως προσφέρεις. Υπάρχει επίσης η ομαδικότητα, η συνεχής εκπαίδευση και το γεγονός ότι κάθε περιστατικό σε κάνει να μαθαίνεις κάτι καινούργιο. Από την άλλη, είναι μια δουλειά σωματικά και ψυχολογικά απαιτητική. Η ζέστη, ο καπνός, η κούραση, η έλλειψη ύπνου και η συνεχής ένταση μπορούν να σε δοκιμάσουν πολύ.

Το πιο δύσκολο κομμάτι είναι όταν βλέπεις ανθρώπους να κινδυνεύουν ή να χάνουν το σπίτι και την περιουσία τους. Εκεί καταλαβαίνεις ότι η φωτιά δεν είναι απλώς ένα φυσικό φαινόμενο. Για κάποιον μπορεί να σημαίνει ότι μέσα σε λίγες ώρες χάνει ένα μεγάλο κομμάτι της ζωής του.

Ποια είναι η πιο ιδιαίτερη ή απρόσμενη εμπειρία που σας έχει τύχει στη δουλειά – ένα περιστατικό που θυμάστε και σήμερα;

Ένα από τα περιστατικά που θυμάμαι περισσότερο ήταν μια μεγάλη δασική πυρκαγιά όπου, μέσα σε πολύ λίγο χρόνο, οι συνθήκες άλλαξαν εντελώς. Εκεί που θεωρούσαμε ότι είχαμε μια σχετικά ελεγχόμενη κατάσταση, άλλαξε ο άνεμος και η φωτιά άρχισε να κινείται πολύ γρήγορα. Εκεί καταλαβαίνεις πόσο σημαντική είναι η εκπαίδευση και η ψυχραιμία. Δεν έχεις την πολυτέλεια να πανικοβληθείς. Πρέπει να ακούσεις τις οδηγίες, να αξιολογήσεις την κατάσταση και να εμπιστευτείς την ομάδα.

Αυτό που μου έμεινε περισσότερο, όμως, δεν ήταν η ίδια η φωτιά. Ήταν η στιγμή που, αφού τελείωσε η επιχείρηση, ένας άνθρωπος που είχαμε βοηθήσει ήρθε και μας ευχαρίστησε. Εκείνες οι στιγμές σου θυμίζουν γιατί βρίσκεσαι σε αυτή τη δουλειά.

Ποιο είναι το μεγαλύτερο λάθος ή κλισέ που πιστεύει ο πολύς κόσμος για το επάγγελμά σας και δεν ισχύει στην πραγματικότητα;

Ίσως το μεγαλύτερο κλισέ είναι ότι ο πυροσβέστης είναι απλώς κάποιος που «πάει και σβήνει φωτιές». Στην πραγματικότητα, η κατάσβεση είναι μόνο ένα κομμάτι της δουλειάς. Υπάρχει τεράστια προετοιμασία, εκπαίδευση, φυσική κατάσταση, γνώση του εξοπλισμού, τακτική και συνεχής αξιολόγηση κινδύνου.

Ειδικά στις δασικές επιχειρήσεις, πρέπει να καταλαβαίνεις το περιβάλλον στο οποίο επιχειρείς. Η φωτιά έχει τη δική της συμπεριφορά και πρέπει να προβλέπεις όσο μπορείς τι θα κάνει πριν το κάνει.

Αν ερχόταν σήμερα ένας νέος και σας έλεγε «θέλω να κάνω τη δουλειά σας», τι θα τον συμβουλεύατε – και τι θα του κρύβατε για να μην τρομάξει;

Θα του έλεγα πρώτα να βεβαιωθεί ότι θέλει πραγματικά να υπηρετεί και όχι απλώς ότι του αρέσει η εικόνα του επαγγέλματος. Να δουλέψει πολύ τη φυσική του κατάσταση, να μάθει να λειτουργεί σε ομάδα και, κυρίως, να μάθει να παραμένει ψύχραιμος όταν τα πράγματα δυσκολεύουν. Θα του έλεγα επίσης ότι δεν χρειάζεται να θεωρεί τον εαυτό του ατρόμητο. Ο φόβος είναι φυσιολογικός. Το σημαντικό είναι να μπορείς να τον διαχειρίζεσαι και να μην παίρνεις αποφάσεις επειδή πανικοβλήθηκες.

Τι θα του έκρυβα; Ίσως το πόσο κουρασμένος μπορεί να γυρίσει κάποιες φορές σπίτι. Και πόσο πολύ μπορεί να σε επηρεάσει ψυχολογικά ένα δύσκολο περιστατικό. Όχι για να τον κοροϊδέψω, αλλά γιατί αυτά τα πράγματα τα καταλαβαίνεις πραγματικά μόνο όταν τα ζήσεις.

Πώς φαντάζεστε το μέλλον του κλάδου σας τα επόμενα 5–10 χρόνια και πώς νιώθετε που εσείς είστε «μέσα» σε αυτή την εξέλιξη;

Πιστεύω ότι οι δασικές πυρκαγιές θα γίνονται όλο και πιο απαιτητικές και ότι θα χρειαστούμε περισσότερη τεχνολογία, καλύτερη πρόληψη, καλύτερη εκπαίδευση και ακόμα μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών. Θα βλέπουμε πιθανότατα περισσότερα μέσα παρακολούθησης, καλύτερα συστήματα πρόγνωσης και έγκαιρης ανίχνευσης, αλλά και νέες μεθόδους επιχειρησιακού σχεδιασμού.

Το να βρίσκομαι μέσα σε αυτή την εξέλιξη είναι ταυτόχρονα τιμή και ευθύνη. Ξέρεις ότι πρέπει να εξελίσσεσαι κι εσύ, γιατί δεν μπορείς να αντιμετωπίζεις τις πυρκαγιές του αύριο με τη νοοτροπία του χθες.

Στο τέλος της ημέρας, είστε χαρούμενος με την προσφορά σας;

Ναι. Υπάρχουν μέρες που γυρίζεις εξαντλημένος και σκέφτεσαι ότι θα ήθελες απλώς να κοιμηθείς. Όμως όταν κάνεις έναν απολογισμό, ξέρεις ότι έκανες κάτι χρήσιμο.Δεν σημαίνει ότι κάθε περιστατικό έχει θετικό τέλος ή ότι πάντα καταφέρνουμε να σώσουμε ό,τι θα θέλαμε. Αλλά ξέρεις ότι έδωσες τον καλύτερό σου εαυτό μέσα στις συνθήκες που αντιμετώπισες. Για μένα, αυτό έχει μεγάλη αξία.

Θα σκεφτόσασταν να αλλάξετε εντελώς δουλειά ή καριέρα, και γιατί;

Δεν θα έλεγα ότι δεν μου έχει περάσει ποτέ από το μυαλό. Υπάρχουν στιγμές μεγάλης κούρασης που όλοι αναρωτιόμαστε αν αξίζει. Όμως, μέχρι σήμερα, δεν έχω μετανιώσει για την επιλογή μου. Η συγκεκριμένη δουλειά έχει δυσκολίες που δεν φαίνονται απ' έξω, αλλά έχει και μια ικανοποίηση που δύσκολα βρίσκεις αλλού.

Ίσως κάποια στιγμή στο μέλλον οι προτεραιότητες ή οι αντοχές μου να αλλάξουν. Αν όμως με ρωτάτε αν θα επέλεγα ξανά τον ίδιο δρόμο, η απάντηση είναι ναι.

Διαβάστε επίσης