Ζιακόπουλος για τον καιρό του Μαΐου, την αφρικανική σκόνη και το χαλάζι του Αγίου Χριστοφόρου
Ο μετεωρολόγος Δημήτρης Ζιακόπουλος εξηγεί γιατί ο καιρός είναι άστατος τον Μάιο. Η άνοδος της θερμοκρασίας, η σκόνη και η παράδοση για το καταστροφικό χαλάζι.
Snapshot
- Ο Μάιος αποτελεί περίοδο μετάβασης από την άνοιξη στο καλοκαίρι, με έντονες διακυμάνσεις θερμοκρασίας που θεωρούνται φυσιολογικές.
- Οι αφρικανικές σκόνες και οι λασποβροχές που εμφανίζονται τον Μάιο είναι μέρος της κλιματικής κανονικότητας της εποχής.
- Η ατμοσφαιρική κυκλοφορία μεγάλης κλίμακας καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την καθημερινή εξέλιξη του καιρού στην περιοχή.
- Το χαλάζι, ιδιαίτερα καταστροφικό για την αγροτική παραγωγή, συνδέεται παραδοσιακά με τις γιορτές των αγίων Ιωάννη Θεολόγου και Χριστόφορου στις 8 και 9 Μαΐου αντίστοιχα.
- Η αργία των γεωργών στις 9 Μαΐου έχει τις ρίζες της σε λαϊκό μύθο που συνδέει τη γιορτή του Αγίου Χριστόφορου με την πρόκληση χαλαζόπτωσης και καταστροφών στις καλλιέργειες.
Ο καιρός τον Μάιο κρύβει ανέκαθεν εκπλήξεις, ισορροπώντας ανάμεσα στα τελευταία ψήγματα της άνοιξης και τις πρώτες ανάσες του καλοκαιριού.
Όπως εξηγεί χαρακτηριστικά σε κείμενό του ο μετεωρολόγος Δημήτρης Ζιακόπουλος, ο μήνας αυτός αποτελεί την περίοδο μετάβασης από την άνοιξη στο καλοκαίρι, γεγονός που καθιστά τις έντονες διακυμάνσεις της θερμοκρασίας μια απολύτως αναμενόμενη εξέλιξη. Με αυτά τα δεδομένα, ούτε οι υψηλές θερμοκρασίες που αγγίζουν τους 30 βαθμούς από τα μέσα του μήνα και μετά, ούτε οι ψυχρότερες παρεμβολές που εντοπίζονται κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα θα πρέπει να προκαλούν εντύπωση. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι η λαϊκή σοφία έχει αποτυπώσει αυτή την αστάθεια με τη χαρακτηριστική φράση: «Μη βγάλεις μήτε μπάλωμα, πριν βγει ο Μάης μήνας».
Όπως υπογραμμίζει ο Δημήτρης Ζιακόπουλος «σπουδαία είδηση δεν αποτελούν ούτε τα ασθενούς ως μέτριας έντασης επεισόδια μεταφοράς αφρικανικής σκόνης προς την περιοχή μας ούτε οι από αυτά προκύπτουσες λασποβροχές. Από την πλευρά της μεγάλης κλίμακας ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας, η μεταφορά σκόνης είναι μια βασική κλιματική συνιστώσα την άνοιξης, συμπεριλαμβανομένου, προφανώς, του Μαΐου. Και μια που μιλάμε για ατμοσφαιρική κυκλοφορία μεγάλης κλίμακας, να επισημάνουμε ότι η βαθιά ΝΔ ροή που ξεκινά από το Μαρόκο και φθάνει ως τη Ν. Ρωσία είναι ένα από τα μεγάλα κύματα με τα οποία ασχοληθήκαμε σε πρόσφατη ανάρτηση. Αυτό που αξίζει τον κόπο να κάνει ο μετεωρολόγος είναι να εντοπίζει σε αυτή τη ροή τις μικρού κυματισμού σκάφες των χαμηλών υψών και τα μέγιστα του αεροχειμάρρου που είναι καθοριστικά για τη μέρα με τη μέρα διαμόρφωση του καιρού της περιοχής μας».
Πέρα όμως από τη ζέστη και τη σκόνη, ο Μάιος είναι άρρηκτα συνδεδεμένος και με ένα εξαιρετικά καταστροφικό φαινόμενο για την αγροτική παραγωγή, το χαλάζι. Η σημασία του μάλιστα είναι τέτοια, που έχει δημιουργήσει τη δική του ξεχωριστή ενότητα στη λαϊκή κλιματολογία. Η παράδοση έχει συνδέσει το χαλάζι με δύο συγκεκριμένους αγίους. Ο πρώτος είναι ο Ιωάννης ο Θεολόγος, που τιμάται στις 8 Μαΐου και σε πολλές περιοχές ονομάζεται Βροχάρης ή Χαλαζιάς, ενώ ο δεύτερος είναι ο Άγιος Χριστόφορος, που γιορτάζεται την αμέσως επόμενη ημέρα.
Μια παλιά λαϊκή διήγηση μάλιστα εξηγεί τον λόγο που η γιορτή του Αγίου Χριστοφόρου καθιερώθηκε ως ημέρα αργίας για τους γεωργούς. Σύμφωνα με την ιστορία, κάποτε ο άγιος θέλησε να επισκεφθεί τον Θεό για να παραπονεθεί πως οι άνθρωποι δεν τιμούν τη γιορτή του. Όταν ο φύλακας άγγελος στην πύλη του παραδείσου άκουσε το παράπονό του, τον συμβούλευσε να τους χτυπήσει με πέτρες από ψηλά. Ο άγιος απάντησε πως εκεί πάνω δεν υπάρχουν πέτρες, για να λάβει την προτροπή να χρησιμοποιήσει το χαλάζι.
Έτσι λοιπόν, σύμφωνα πάντα με τον μύθο, ο Άγιος Χριστόφορος έριξε στη γη το πιο μεγάλο χαλάζι, προκαλώντας τεράστιες ζημιές στα σπαρτά και τις καλλιέργειες. Από εκείνη τη χρονιά, οι αγρότες φρόντισαν να μην εργάζονται ποτέ στις 9 Μαΐου, υπό τον φόβο πως μια νέα ασέβεια θα προκαλούσε ξανά τον θυμό του αγίου και θα έφερνε νέα καταστροφή στα χωράφια τους.
Διαβάστε επίσης
