Επιστήμονες κατάφεραν για πρώτη φορά να «αναζωογονήσουν» γερασμένα ωάρια

Επιστήμονες ισχυρίζονται ότι κατάφεραν για πρώτη φορά να «αναζωογονήσουν» ανθρώπινα ωάρια, σε μια πρόοδο που θα μπορούσε να φέρει επανάσταση στα ποσοστά επιτυχίας της εξωσωματικής γονιμοποίησης για τις μεγαλύτερες σε ηλικία γυναίκες.

Η πρωτοποριακή έρευνα υποδηλώνει ότι ένα ελάττωμα που σχετίζεται με την ηλικία και προκαλεί γενετικά σφάλματα στα έμβρυα θα μπορούσε να αντιστραφεί με την προσθήκη μιας κρίσιμης πρωτεΐνης στα ωάρια. Tα ωάρια που δώρισαν ασθενείς γονιμότητας και έλαβαν μικροενέσεις της πρωτεΐνης, είχαν σχεδόν τις μισές πιθανότητες να εμφανίσουν το ελάττωμα σε σύγκριση με τα μη επεξεργασμένα ωάρια.

Εάν επιβεβαιωθεί σε πιο εκτεταμένες δοκιμές, η προσέγγιση έχει τη δυνατότητα να βελτιώσει την ποιότητα των ωαρίων, η οποία είναι η κύρια αιτία αποτυχίας της εξωσωματικής γονιμοποίησης και αποβολών σε μεγαλύτερες γυναίκες.

«Συνολικά, μπορούμε σχεδόν να μειώσουμε στο μισό τον αριθμό των ωαρίων με [μη φυσιολογικά] χρωμοσώματα. Αυτή είναι μια πολύ σημαντική βελτίωση», δήλωσε η καθηγήτρια Μελίνα Σου, διευθύντρια στο Ινστιτούτο Μαξ Πλανκ στο Γκέτινγκεν και συνιδρύτρια της Ovo Labs, η οποία στοχεύει στην εμπορευματοποίηση της τεχνικής.

«Οι περισσότερες γυναίκες στις αρχές της δεκαετίας των 40 έχουν ωάρια, αλλά σχεδόν όλα τα ωάρια έχουν λανθασμένο αριθμό χρωμοσωμάτων», πρόσθεσε η Schuh, του οποίου το εργαστήριο διερευνά τη βιολογία των ωαρίων τις τελευταίες δύο δεκαετίες. «Αυτό ήταν το κίνητρο για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος».

Τα ευρήματα θα παρουσιαστούν σήμερα στο Βρετανικό Συνέδριο Γονιμότητας στο Εδιμβούργο. Η μείωση της ποιότητας των ωαρίων είναι ο κύριος λόγος για τον οποίο τα ποσοστά επιτυχίας της εξωσωματικής γονιμοποίησης μειώνονται απότομα με την ηλικία των γυναικών και γι' αυτό ο κίνδυνος χρωμοσωμικών διαταραχών όπως το σύνδρομο Down αυξάνεται με την ηλικία της μητέρας.

Η Δρ. Aγκάτα Ζιελίνσκα, συνιδρύτρια και συν-διευθύνουσα σύμβουλος της Ovo Labs, δήλωσε: «Προς το παρόν, όσον αφορά την γυναικεία υπογονιμότητα, η μόνη λύση που είναι διαθέσιμη στις περισσότερες ασθενείς είναι να δοκιμάσουν την εξωσωματική γονιμοποίηση πολλές φορές, έτσι ώστε, σωρευτικά, να αυξηθεί η πιθανότητα επιτυχίας. Αυτό που οραματιζόμαστε είναι ότι πολύ περισσότερες γυναίκες θα μπορούν να συλλάβουν μέσα σε έναν μόνο κύκλο εξωσωματικής γονιμοποίησης».

Η τελευταία προσέγγιση στοχεύει σε μια ευπάθεια στα ωάρια που συνδέεται με μια διαδικασία που ονομάζεται μείωση, κατά την οποία τα γεννητικά κύτταρα (ωάρια ή σπερματοζωάρια) απορρίπτουν το μισό γενετικό τους υλικό, ώστε να μπορέσουν να ενωθούν για να δημιουργήσουν ένα έμβρυο. Μελέτες δείχνουν ότι ο κίνδυνος αυξάνεται σχεδόν εκθετικά μετά τα 35, και αυξάνεται ξανά στα 40 και 45 χρόνια. Αυτές οι χρωμοσωμικές ανωμαλίες μπορούν να προκαλέσουν υπογονιμότητα και απώλεια κύησης, καθώς και γενετικές διαταραχές στα παιδιά, κάποιες από τις οποίες μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές αναπηρίες ή θάνατο.

Η Σου και οι συνεργάτες της είχαν προηγουμένως διαπιστώσει ότι μια πρωτεΐνη, η Shugoshin 1, η οποία φαίνεται να λειτουργεί ως κόλλα για τα ζεύγη χρωμοσωμάτων, μειώνεται με την ηλικία. Στα τελευταία πειράματα σε ωάρια ποντικών και ανθρώπων, διαπίστωσαν ότι οι μικροενέσεις της Shugoshin 1 φάνηκαν να αντιστρέφουν το πρόβλημα του πρόωρου διαχωρισμού των ζευγών χρωμοσωμάτων.

Χρησιμοποιώντας ωάρια που δόθηκαν από ασθενείς στην κλινική γονιμότητας Bourn Hall στο Cambridge, διαπίστωσαν ότι ο αριθμός των ωαρίων που εμφάνιζαν το ελάττωμα μειώθηκε από 53% στα ωάρια ελέγχου σε 29% στα ωάρια που είχαν υποβληθεί σε αγωγή. Όταν εξέτασαν μόνο ωάρια από γυναίκες άνω των 35 ετών, παρατηρήθηκε παρόμοια τάση (65% σε σύγκριση με 44%)

«Αυτό που είναι πραγματικά όμορφο είναι ότι εντοπίσαμε μια μόνο πρωτεΐνη που, με την ηλικία, μειώνεται, την επανέφερε σε νεαρά επίπεδα και έχει μεγάλο αποτέλεσμα», είπε η Σου. «Απλώς αποκαθιστούμε ξανά την νεανική κατάσταση με αυτήν την προσέγγιση»..

Ο Δρ. Γκίνες Τέιλορ του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα, χαρακτήρισε τα ευρήματα ως «πραγματικά πολλά υποσχόμενα». «Πρόκειται για πραγματικά σημαντική εργασία, επειδή χρειαζόμαστε προσεγγίσεις που να λειτουργούν για μεγαλύτερα σε ηλικία ωάρια, επειδή αυτό είναι το σημείο στο οποίο εμφανίζονται οι περισσότερες γυναίκες», είπε. «Εάν υπάρχει μια εφάπαξ ένεση που αυξάνει σημαντικά τον αριθμό των ωαρίων με σωστά οργανωμένα χρωμοσώματα, αυτό μας δίνει ένα καλύτερο σημείο εκκίνησης».

Πηγή: Guardian