Μercosur και ΕΕ υπέγραψαν την εμπορική συμφωνία - Τι σηματοδοτεί

Μία από τις μεγαλύτερες εμπορικές συμφωνίες σύνδεσης στον κόσμο έκλεισε επίσημα σήμερα με την υπογραφή της στην Ασουνσιόν της Παραγουάης μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών της Mercosur και εκπροσώπων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το τελικό έγγραφο, δημιουργεί μια συμμαχία που περιλαμβάνει το 25% του ΑΕΠ και συνεπάγεται μια κοινή αγορά 700 εκατομμυρίων ανθρώπων, η οποία υπόσχεται να μεταμορφώσει τις πολιτικές και οικονομικές σχέσεις και των δύο περιοχών.

Με εξαίρεση τον Λούλα ντα Σίλβα της Βραζιλίας, όλοι οι αρχηγοί κρατών των χωρών της Λατινικής Αμερικής που υπέγραψαν τη συνθήκη ήταν παρόντες: Χαβιέ Μιλέι (Αργεντινή), Ροντρίγκο Παζ (Βολιβία), Γιαμαντού Όρσι (Ουρουγουάη), Χοσέ Ραούλ Μουλίνιο (Παναμάς) και Σαντιάγο Πένια (Παραγουάη), ο οποίος είναι ο οικοδεσπότης ως προσωρινός επικεφαλής της Mercosur.

Οι πρόεδροι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ήταν επίσης παρόντες ως εκπρόσωποι της ΕΕ.

Παρά την παρουσία των προέδρων, τη συμφωνία υπέγραψαν οι υπουργοί Εξωτερικών της Mercosur.

Ο Λούλα δικαιολογήθηκε από το να πάει στην Ασουνσιόν, λέγοντας ότι οι πρόεδροι δεν ήταν προγραμματισμένο να παρευρεθούν στην υπογραφή. Στο πλαίσιο των εντάσεων που έχει με τον Μιλέι, εκμεταλλεύτηκε το γεγονός ότι είχε μια προηγουμένως συμφωνημένη συνάντηση στο Ρίο ντε Τζανέιρο με τον Κόστα και τη φον ντερ Λάιεν για να μην χρειαστεί να πάει στην Παραγουάη και να κεφαλαιοποιήσει με ξεχωριστή πράξη τις προσπάθειες που έκανε τους τελευταίους μήνες για να βγει αυτή η συνθήκη.

Η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τόνισε ότι αυτή η συμφωνία εδραιώνει τη θέση της Ευρώπης ως κύριου ξένου επενδυτή στην περιοχή, με οφέλη για 60.000 εταιρείες σε αυτήν την ήπειρο. Σε σχέση με αυτό, η φον ντερ Λάιεν τόνισε τη γεωπολιτική φύση της εταιρικής σχέσης μεταξύ των δύο μπλοκ. «Δημιουργούμε μια πλατφόρμα για να εργαστούμε σε μια σειρά παγκόσμιων ζητημάτων, από την προστασία του πολύτιμου φυσικού μας περιβάλλοντος έως την πρόταση μιας πολύ πιο δυναμικής ανταγωνιστικότητας και την απελευθέρωσή της για τη μεταρρύθμιση των παγκόσμιων θεσμών. Θα ενώσουμε τις δυνάμεις μας όπως ποτέ άλλοτε», είπε.

Τι είναι η συμφωνία Mercosur-Ευρωπαϊκής Ένωσης;

Η συνθήκη προτείνει τη σταδιακή κατάργηση άνω του 90% των διμερών δασμών, τη μείωση των μη δασμολογικών φραγμών και την ενοποίηση των κανονισμών σε τομείς όπως οι επενδύσεις, η πνευματική ιδιοκτησία και τα υγειονομικά και τεχνικά πρότυπα.

Η συμφωνία θα επιτρέψει στη Mercosur προτιμησιακή πρόσβαση σε μία από τις αγορές με την υψηλότερη αγοραστική δύναμη στον κόσμο, γεγονός που θα ωφελήσει πρωτίστως τον αγροτοβιομηχανικό τομέα της και τις εξαγωγές ορυκτών, μεταποιημένων τροφίμων και γεωργικών προϊόντων.

Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η συμφωνία θα ενισχύσει την παρουσία της στη Νότια Αμερική και θα διαφοροποιήσει τους στρατηγικούς προμηθευτές της, ιδίως σε ένα πλαίσιο αυξανόμενου παγκόσμιου ανταγωνισμού. Επιπλέον, οι ευρωπαϊκές εταιρείες θα μπορούσαν να επιτύχουν εκτιμώμενη ετήσια εξοικονόμηση έως και 4.000 εκατομμυρίων ευρώ από τη μείωση των τελωνειακών δασμών, ενώ οι ροές άμεσων ξένων επενδύσεων από την Ευρώπη προς τη Mercosur θα μπορούσαν να διπλασιαστούν.

Σήμερα οι εμπορικές συναλλαγές μεταξύ των δύο μπλοκ ξεπερνούν τα 111.000 εκατομμύρια ευρώ, με την Ευρώπη ως βασική αγορά για τα γεωργικά προϊόντα της Νότιας Αμερικής και τη Mercosur ως προορισμό για ευρωπαϊκά μηχανήματα, αυτοκίνητα, χημικά και φαρμακευτικά προϊόντα. Ωστόσο, η σχέση δεν είναι συμμετρική και υπάρχουν ευάλωτοι τομείς και στα δύο μπλοκ. Οι βιομηχανίες της Mercosur, όπως η κλωστοϋφαντουργία, η υποδηματοποιία και η μεταλλουργία, θα αντιμετωπίσουν μεγαλύτερο ευρωπαϊκό ανταγωνισμό, ενώ η ευρωπαϊκή γεωργία φοβάται τις επιπτώσεις της εισόδου των προϊόντων της Νότιας Αμερικής.

Μεταξύ των κύριων προκλήσεων είναι η ανάγκη να ξεπεραστούν τα πολιτικά και ρυθμιστικά εμπόδια, καθώς και να διατυπωθούν αντισταθμιστικές πολιτικές και μηχανισμοί προσαρμογής για τον μετριασμό των επιπτώσεων σε ευαίσθητους τομείς και ΜΜΕ.

Η συμμόρφωση με τις ευρωπαϊκές περιβαλλοντικές απαιτήσεις όσον αφορά την αποψίλωση των δασών, την ιχνηλασιμότητα και τα εργασιακά δικαιώματα θα απαιτήσει επίσης επενδύσεις και παραγωγικές προσαρμογές στη Mercosur.

Η βιωσιμότητα της συμφωνίας εξαρτάται από την ικανότητα και των δύο συνασπισμών να ηγηθούν της διαδικασίας σε πλαίσια πολιτικής αστάθειας και εσωτερικών πιέσεων. Στην Ευρώπη, η αντίθεση ορισμένων χωρών διατηρεί την πλήρη επικύρωση υπό αμφισβήτηση, ενώ στη Mercosur η έλλειψη υπερεθνικών θεσμών απαιτεί μεμονωμένη επικύρωση από κάθε κράτος μέλος. Εναλλακτικά, προβλέπεται μια ενδιάμεση συμφωνία που θα επιτρέπει την άμεση εφαρμογή του εμπορικού μέρους, αν και η έναρξη ισχύος της εξαρτάται από την έγκριση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την επικύρωση από όλες τις χώρες της Mercosur.