Πώς «μαλάκωσε» ο Τραμπ για τη Γροιλανδία - Το μοντέλο Κύπρου και το 1 εκατ. δολάρια σε κάθε κάτοικο

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υπαναχώρησε ξαφνικά χθες (21/1) από τις απειλές για επιβολή δασμών ως μοχλό πίεσης για την κατάληψη της Γροιλανδίας, απέκλεισε τη χρήση βίας και διεμήνυσε ότι είναι ορατή μια συμφωνία για τον τερματισμό μιας διαμάχης που διακινδύνευσε τη βαθύτερη ρήξη στις διατλαντικές σχέσεις εδώ και δεκαετίες.

Στο Νταβός της Ελβετίας, ο Τραμπ υποχώρησε, προς το παρόν, από εβδομάδες ρητορικής που συγκλόνισαν τη συμμαχία του ΝΑΤΟ και διακινδύνευσαν έναν νέο παγκόσμιο εμπορικό πόλεμο, μετά τις απειλές του να επιβάλει αυξανόμενους δασμούς στις εξαγωγές οκτώ ευρωπαϊκών χωρών με προορισμό τις ΗΠΑ.

Μετά τη συνάντηση με τον γγ του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε στο ελβετικό θέρετρο των Άλπεων, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι δυτικοί σύμμαχοι της Αρκτικής θα μπορούσαν να σφυρηλατήσουν μια νέα συμφωνία για το στρατηγικό νησιωτικό έδαφος των 57.000 κατοίκων, η οποία θα ικανοποιούσε την επιθυμία του για ένα σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας «Χρυσός Θόλος», την πρόσβαση σε κρίσιμα ορυκτά, ενώ παράλληλα θα μπλόκαρε τις φιλοδοξίες της Ρωσίας και της Κίνας στην Αρκτική.

«Είναι μια συμφωνία με την οποία όλοι είναι πολύ ευχαριστημένοι», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους. «Είναι μια μακροπρόθεσμη συμφωνία. Είναι η απόλυτη μακροπρόθεσμη συμφωνία. Τοποθετεί τους πάντες σε μια πραγματικά καλή θέση, ειδικά όσον αφορά στην ασφάλεια και τα ορυκτά». «Είναι μια συμφωνία που ισχύει για πάντα», πρόσθεσε.

Νωρίτερα μέσα στην ημέρα, ο Τραμπ είχε εξαπολύσει κατηγορίες και απαξιωτικές απειλές προς χώρες που είχαν ήδη ταραχθεί από την προσπάθειά του να κατασχέσει εδάφη από έναν μακροχρόνιο σύμμαχο των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ. Ευρωπαίοι διπλωμάτες δήλωσαν ότι η ξαφνική αλλαγή τόνου του προέδρου δεν επιλύει τη διαμάχη, αλλά βοηθά στην εκτόνωση μιας ανοιχτής ρήξης μεταξύ των συμμάχων καθώς προσπαθούν να διευθετήσουν τις διαφορές τους κατ' ιδίαν. Σε μεγάλο βαθμό παραμένει ασαφές τι είδους συμφωνία θα μπορούσε να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις του Τραμπ για απόλυτη «κυριότητα» μιας περιοχής που οι κάτοικοι και οι ηγέτες της έχουν δηλώσει ότι δεν πωλείται.

«Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Δανίας, Γροιλανδίας και ΗΠΑ θα προχωρήσουν με στόχο να διασφαλιστεί ότι η Ρωσία και η Κίνα δεν θα αποκτήσουν ποτέ θέση - οικονομικά ή στρατιωτικά - στη Γροιλανδία», δήλωσε εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ. Δεν δόθηκε ημερομηνία ή τόπος διεξαγωγής των διαπραγματεύσεων. Ο Τραμπ όμως δήλωσε ότι ανέθεσε στον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, στον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και στον απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ να συμμετάσχουν σε περαιτέρω συζητήσεις. «Αυτό που συμβαίνει στη Γροιλανδία δεν έχει καμία απολύτως σημασία για εμάς», δήλωσε ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν, μιλώντας στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας της χώρας. σύμφωνα με ρωσικά πρακτορεία ειδήσεων.

Sky News: Ανακούφιση και οργή στην ΕΕ

«Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις είναι ανακουφισμένες όσο και εξοργισμένες από την τελευταία παράσταση που έλαβε χώρα στις Ελβετικές Άλπεις τις τελευταίες 24 ώρες με θέμα τη Γροιλανδία. Ο Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να ισχυρίζεται ότι υπάρχει «πλαίσιο συμφωνίας», αλλά αυτό συμβαίνει μόνο και μόνο επειδή ο Αμερικανός πρόεδρος χρειαζόταν έναν τρόπο να υποχωρήσει από τις απειλές του όταν συνειδητοποίησε ότι δεν θα μπορούσε να κατακτήσει τη Γροιλανδία» σχολίασε το Sky News.

«Είναι απλώς η αποχώρηση του Τραμπ. Δεν υπάρχει ακόμη πραγματικό πλαίσιο συμφωνίας» τόνισε στον ανταποκριτή του δικτύου Μαρκ Στόουν στις ΗΠΑ διπλωμάτης που βρισκόταν στην καρδιά. Οι θέσεις της Δανίας και της Γροιλανδίας ουσιαστικά επαναλήφθηκαν στον Αμερικανό πρόεδρο. Κατά τη διάρκεια μιας κατ' ιδίαν συνάντησης στο Νταβός, τονίστηκαν εκ νέου οι προϋπάρχουσες δεσμεύσεις της συνθήκης ΗΠΑ-Δανίας του 1951 και τα ευρωπαϊκά έθνη δεσμεύτηκαν εκ νέου να αυξήσουν την άμυνα της Γροιλανδίας.

Η μέρα στο Νταβός ήταν ιλιγγιώδης ακόμη και για τα δεδομένα του Τραμπ. Αρχικά, απέρριψε την έμμεση απειλή στρατιωτικής δράσης, έπειτα την απειλή δασμών και, τέλος, απέρριψε την επιμονή να αναλάβει την κυριαρχία της Γροιλανδίας. Όλα αυτά μέσα σε μια μέρα. Φαίνεται ότι συνειδητοποίησε ότι τα σχέδιά του για την ιδιοκτησία της Γροιλανδίας δεν ήταν απλώς αντιδημοφιλή στην πατρίδα του. Θεωρούνταν αυτοκαταστροφικά, μη υλοποιήσιμα και, ειλικρινά, τρελά, σημειώνει το Sky News.

Ο Τραμπ έφτασε στο Νταβός εν μέσω ενός κύματος αντιπολίτευσης. Για πρώτη φορά, η Ευρώπη ήταν ενωμένη και σταθερή, έστω και αν το επιτελείο Τραμπ θα παρουσιάσει την υπαναχώρηση ως ένα ακόμη κραυγαλέο παράδειγμα της «τέχνης της συμφωνίας» του προέδρου. Όσον αφορά τη Γροιλανδία, βρισκόμαστε τώρα πίσω στη θέση που είχαμε την περασμένη εβδομάδα, όταν οι υπουργοί Εξωτερικών της Δανίας και της Γροιλανδίας συναντήθηκαν με την ομάδα του Τραμπ. Συμφώνησαν τότε να σχηματίσουν μια «ομάδα εργασίας» για να αναζητήσουν μια μέση λύση που θα αντιμετωπίσει τις ανησυχίες του Τραμπ για την ασφάλεια, χωρίς να παραχωρήσει την κυριαρχία της Γροιλανδίας.

Γροιλανδία όπως... Κύπρος

Τι θα γίνει λοιπόν στη συνέχεια; Και οι δύο πλευρές θα αναζητήσουν μια μέση λύση που δεν θα παραδώσει τη Γροιλανδία στην Αμερική.

Σύμφωνα με όσα δήλωσε ο Τραμο στο CNBC, οι ΗΠΑ και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί τους θα συνεργαστούν τόσο στην ανάπτυξη της αντιπυραυλικής ασπίδας «Golden Dome» («Χρυσός Θόλος») όσο και στην εκμετάλλευση των ορυκτών πόρων της Γροιλανδίας. «Θα εμπλακούν στο Golden Dome και θα εμπλακούν στα ορυκτά δικαιώματα και εμείς επίσης», τόνισε ο Τραμπ.

Είναι πιθανό ότι η μέση λύση θα περιλαμβάνει κάποιο είδος ρύθμισης παρόμοιας με τις βρετανικές στρατιωτικές βάσεις στην Κύπρο. Νέες αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις θα δημιουργηθούν σε ακατοίκητα μέρη της Γροιλανδίας με συμφωνία μίσθωσης ή πώλησης. Θα γίνουν αμερικανικό έδαφος, αλλά η κυριαρχία της Γροιλανδίας θα παραμείνει αμετάβλητη.

Η συμφωνία που σφυρηλατήθηκε με τον γγ του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε το βράδυ της Τετάρτης, θα παραχωρούσε στις Ηνωμένες Πολιτείες τον έλεγχο τμημάτων της Αρκτικής περιοχής χρησιμοποιώντας ένα μοντέλο παρόμοιο με τις στρατιωτικές βάσεις της Βρετανίας στην Κύπρο, αναφέρουν δημοσιεύματα.

Η Telegraph αναφέρει ότι η συμφωνία μετριάζει τους φόβους της Δανίας για άμεση προσάρτηση από τις ΗΠΑ, δίνοντας παράλληλα στον Τραμπ μια ευκαιρία να επεκτείνει την αμερικανική παρουσία στην πλούσια σε ορυκτά περιοχή. Σύμφωνα με το προτεινόμενο πλαίσιο, οι ΗΠΑ θα λειτουργούσαν στρατιωτικές βάσεις ως κυρίαρχο έδαφος των ΗΠΑ και θα διεξήγαγαν επιχειρήσεις πληροφοριών, εκπαίδευση και ενδεχομένως εξόρυξη σπάνιων γαιών χωρίς να απαιτείται η άδεια της Δανίας.

Ο Τραμπ χαιρέτισε τη συμφωνία σε σχόλια προς δημοσιογράφους την Τετάρτη: «Είναι μια συμφωνία που ο κόσμος αγκάλιασε με ενθουσιασμό, πραγματικά φανταστική για τις ΗΠΑ, προσφέρει όλα όσα θέλαμε, συμπεριλαμβανομένης ιδιαίτερα της πραγματικής εθνικής ασφάλειας και της διεθνούς ασφάλειας». Αρνήθηκε να εξηγήσει λεπτομερώς τους όρους, αλλά αναγνώρισε ότι το ζήτημα της ιδιοκτησίας ήταν «λίγο περίπλοκο».

Η προσφορά 1 εκατ. δολαρίων σε κάθε κάτοικο

Η Daily Mail αναφέρει ότι ο Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο να καταβάλει σε κάθε έναν από τους περίπου 57.000 κατοίκους της Γροιλανδίας 1 εκατομμύριο δολάρια για να διευκολύνει την απόκτηση της περιοχής. Η πρόταση θα έχει εκτιμώμενο συνολικό κόστος 57 δισεκατομμυρίων δολαρίων- ένα κλάσμα του αμυντικού προϋπολογισμού των ΗΠΑ, ο οποίος ανέρχεται σε περίπου 800 δισεκατομμύρια δολάρια.

Μιλώντας στη Σύνοδο Κορυφής του Νταβός, ο Τραμπ περιέγραψε τη Γροιλανδία ως «κρύα και σε κακή τοποθεσία», αλλά στρατηγικά ζωτικής σημασίας. Χαρακτήρισε την πιθανή απόκτηση ως δίκαιη αποζημίωση για δεκαετίες υποστήριξης των ΗΠΑ στην Ευρώπη: «Είναι ένα πολύ μικρό αίτημα σε σύγκριση με αυτό που τους έχουμε δώσει για πολλές, πολλές δεκαετίες».

Με βάση το πλάνο αυτό, θα άρει επίσης την εξάρτηση της Γροιλανδίας από τη Δανία για επιχορηγήσεις και θα αναδιαμορφώσει την οικονομία του νησιού. Το νησί θα πρέπει να συμφωνήσει στη διεξαγωγή δημοψηφίσματος και πιθανότατα θα χρειαστεί ένα αποφασιστικό 60% για να ψηφίσει υπέρ της ένταξης στην Αμερική για να λάβει τα χρήματα.

Η Κοπεγχάγη έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι το πλούσιο σε ορυκτά νησί δεν πωλείται και ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα απαιτούσε τη συναίνεση της Δανίας. Ο Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, δήλωσε επίσης: «Αρκετά πια. Τέλος οι φαντασιώσεις περί προσάρτησης». Οι Γροιλανδοί επιμένουν ότι οι επιχορηγήσεις της Δανίας αξίζουν περισσότερο μακροπρόθεσμα για αυτούς. Υπάρχουν επίσης ανησυχίες ότι θα στραφούν σε ένα οικονομικό σύστημα αμερικανικού τύπου με ελάχιστη στήριξη από το κοινωνικό κράτος.