Η νέα «παγκόσμια τάξη» πετρελαίου: Πώς θα είναι η αγορά ενέργειας μετά από πιθανή συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν

Snapshot

• Μια πιθανή συμφωνία ΗΠΑ
• Ιράν θα ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ, επηρεάζοντας σημαντικά την παγκόσμια αγορά πετρελαίου.
• Η εμπιστοσύνη των ναυτιλιακών εταιρειών και η ασφάλεια των πλοίων στα Στενά παραμένουν αβέβαιες παρά την επικείμενη συμφωνία.
• Το Ιράν εξετάζει την επιβολή νέων τελών στα δεξαμενόπλοια, που θα μπορούσαν να αποφέρουν έως και 100 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως.
• Οι γεωπολιτικές εντάσεις δημιουργούν ένα μόνιμο «καπέλο» στις τιμές πετρελαίου λόγω αυξημένου κινδύνου στις υποδομές.
• Η υψηλή τιμή πετρελαίου ενισχύει την αμερικανική παραγωγή, με αυξημένες επενδύσεις στον σχιστολιθικό τομέα και αναθεωρημένη πρόβλεψη παραγωγής.

Snapshot powered by AI

Το παγκόσμιο ενεργειακό τοπίο βρίσκεται σε φάση σημαντικής αλλαγής, με τον χάρτη του πετρελαίου να αναδιαμορφώνεται μετά τον πόλεμο. Μια επικείμενη συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, που σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες μπορεί να οριστικοποιηθεί τις επόμενες ημέρες, αναμένεται να επηρεάσει σημαντικά την αγορά πετρελαίου. Σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ του Axios, η συμφωνία προβλέπει το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, της βασικής θαλάσσιας διόδου ενέργειας, ενώ οι πυρηνικές συνομιλίες συνεχίζονται. Ωστόσο, παρά την αισιοδοξία για την επιστροφή μεγάλων ποσοτήτων πετρελαίου, η πλήρης επιστροφή στην κανονικότητα θα καθυστερήσει, καθώς η μεταπολεμική κατάσταση παραμένει αβέβαιη.

Σύμφωνα δε με το Axios, η αγορά χρειάζεται αυτή την ανάσα άμεσα, καθώς τα παγκόσμια αποθέματα που συγκράτησαν την κρίση μειώνονται πλέον με γοργούς ρυθμούς.

Τα διόδια του Ιράν και η νέα πραγματικότητα στα Στενά

Το πρώτο μεγάλο στοίχημα αφορά την εμπιστοσύνη των ίδιων των ναυτιλιακών εταιρειών. Όπως εξηγεί ο αναλυτής Ben Cahill από το Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Όστιν, όλα θα κριθούν από το αν οι πλοιοκτήτες και τα πληρώματα θα αισθανθούν ασφαλείς να διασχίσουν τα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, υπάρχει αβεβαιότητα σχετικά με το αν η Τεχεράνη θα επιβάλει τέλη, ενώ θέματα όπως η ασφάλεια των πλοίων και τα ναυτασφάλιστρα παραμένουν ανοιχτά. Ο Cahill εκτιμά ότι η διαδικασία θα είναι ασταθής, καθώς οι συμμετέχοντες στην αγορά θα αξιολογούν συνεχώς τους κινδύνους.

Ταυτόχρονα όμως η ίδια η έννοια της «ανοιχτής διόδου» επαναπροσδιορίζεται με βάση τους όρους του Ιράν. Οι αξιωματούχοι του οποίου αποφεύγουν να χρησιμοποιήσουν τον όρο διόδια, αλλά εξετάζουν την επιβολή νέων τελών στα δεξαμενόπλοια. Ο Edward Fishman, πρώην στέλεχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, εκτιμά ότι αυτή η εξέλιξη μπορεί να αποφέρει σημαντικά έσοδα στην Τεχεράνη. Σε podcast, ο Fishman ανέφερε ότι τα έσοδα του Ιράν θα μπορούσαν να φτάσουν από δεκάδες έως και 100 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως. Για έναν έμπορο ή εφοπλιστή, το κόστος των 2 εκατομμυρίων δολαρίων για ένα VLCC αντιστοιχεί σε περίπου 1 δολάριο ανά βαρέλι, ποσό που η αγορά θα ήταν διατεθειμένη να απορροφήσει για τη μεταφορά φορτίου.

Το μόνιμο καπέλο στις τιμές και η αντίδραση των ΗΠΑ

Η κρίση αφήνει πίσω της μια μόνιμη πληγή που θα επηρεάζει τις τιμές για χρόνια. Πριν ξεσπάσει η καταιγίδα, πολλοί αναλυτές θεωρούσαν ότι οι αγορές υποτιμούσαν τις απειλές στις υποδομές. Τώρα, η επιθετική στάση του Ιράν στα Στενά δημιουργεί ένα μόνιμο γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου. Ο Clayton Seigle, αναλυτής του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών, τονίζει ότι οι τιμές θα κουβαλούν πλέον ένα σταθερό «καπέλο» λόγω του μόνιμα πιο επικίνδυνου περιβάλλοντος λειτουργίας, αφού οι επιθέσεις κατά πετρελαϊκών υποδομών «κανονικοποιήθηκαν» κατά την διάρκεια της σύγκρουσης.

Μπροστά σε αυτό το αδιέξοδο, χώρες όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα σπεύδουν να βρουν εναλλακτικές, επιταχύνοντας την κατασκευή ενός μεγάλου αγωγού που θα διπλασιάσει την εξαγωγική τους ικανότητα μέσω του λιμανιού της Φουτζάιρα, παρακάμπτοντας εντελώς τα Στενά, όπως μεταδίδει το CNBC.

Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, οι υψηλές τιμές ξαναζωντανεύουν την αμερικανική παραγωγή πετρελαίου. Η Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ, η οποία πριν από τον πόλεμο προέβλεπε πτώση της εγχώριας παραγωγής από τα 13,6 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα φέτος στα 13,3 εκατομμύρια το 2027, άλλαξε άρδην την πρόβλεψή της. Στα μέσα Μαΐου ανακοίνωσε ότι περιμένει εκτίναξη στα 14,1 εκατομμύρια βαρέλια ήδη από το επόμενο έτος. Σύμφωνα με στοιχεία της Enverus που παρουσίασαν οι Financial Times, οι εισηγμένες εταιρείες σχιστολιθικού πετρελαίου των ΗΠΑ έχουν ήδη αυξήσει τα επενδυτικά τους πλάνα για το 2026 κατά 490 εκατομμύρια δολάρια, βλέποντας τεράστιες ευκαιρίες σε μια αγορά που από χαλαρή μετατράπηκε ξαφνικά σε εξαιρετικά σφιχτή.

Διαβάστε επίσης