Η Ελλάδα ενεργειακός κόμβος στα επόμενα χρόνια - Πλήρης απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο

Του Κώστα Πλιάκου

Η ενέργεια παραμένει ένα βασικό θέμα συζήτησης στο δημόσιο διάλογο και δεν θα μπορούσε να λείψει από το φετινό Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών. Τα ζητήματα της ενέργειας συζητήθηκαν σε πολλά πάνελ με τη συμμετοχή ειδικών, διευθυνόντων συμβούλων σε εταιρείες ενέργειας, εν ενεργεία πολιτικών και πρώην πρέσβεων, μεταξύ άλλων.

Σε μια εποχή που όλοι ψάχνουν να διαφοροποιηθούν αναφορικά με τις πηγές προμήθειας ενέργειας η Ελλάδα διαθέτει ένα σημαντικό πλεονέκτημα λόγω της θέσης της και λόγω των πρόσφατων συμφωνιών για τον κάθετο διάδρομο αλλά και για τις έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σε αυτό πάντως που συμφώνησαν σχεδόν όλοι οι ομιλητές που συμμετείχαν στα πάνελς στων Δελφών ήταν ότι θα πρέπει να απεξαρτηθεί πλήρως η Ευρώπη από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα και πρώην υφυπουργός Εξωτερικών, αρμόδιος για θέματα ενέργειας Τζέφρι Πάιατ, επεσήμανε το απόθεμα σε ΑΠΕ της χώρας μας, αλλά και τις ισχυρές διεθνείς σχέσεις που έχει αναπτύξει η Ελλάδα τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με περιφερειακές χώρες. Ο κ. Πάιατ αναφέρθηκε επίσης στον ρόλο της ελληνικής ναυτιλίας στην μεταφορά ενέργειας

Κάθετος διάδρομος

Στη σημασία του κάθετου διαδρόμου φυσικού αερίου και στην αναγκαιότητα να υπάρξει ένας μηχανισμός στήριξης από την ΕΕ για έργα περιφερειακής συνεργασίας αναφέρθηκε η υπουργός ενέργειας της Βουλγαρίας Τεοντόρα Γεορκίεβα η οποία τόνισε ότι παρά τη αύξηση των ΑΠΕ στο ενεργειακό μίγμα η χώρα της εξακολουθεί να επενδύει στην πυρηνική ενέργεια. Τόνισε, τέλος, ότι οι επιλογές καυσίμων πρέπει να καθορίζονται από την αγορά και όχι από θεσμικές αποφάσεις.

Ο κ. Πάιατ εκτίμησε ότι η Ευρώπη έχει απεξαρτηθεί στην ουσία από το ρωσικό φυσικό αέριο και κατά τη γνώμη του δεν θα πρέπει να επιστρέψει σε αυτή ως πελάτης ενώ ο Κωνσταντίνος Σιφναίος, Αντιπρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Gastrade τόνισε ότι θα πρέπει να εξασφαλιστεί ότι το ρωσικό φυσικό αέριο δεν θα μπαίνει από την πίσω πόρτα στην Ευρώπη. Σε αυτό συμφώνησε και ο κ. Αλέξανδρος Εξάρχου πρόεδρος και ΔΣ του ομίλου Aktor και ΔΣ της Atlantic SEE LNG Trade, τονίζοντας ότι «η ισορροπία μεταξύ της προμήθειας αμερικανικού LNG και του Κάθετου Διαδρόμου είναι το κλειδί για την ενεργειακή ασφάλεια, που συνδέεται και με την εθνική ασφάλεια».

Αυτή τη στιγμή οι συμφωνίες που γίνονται με εταιρίες όπως η Chevron η οποία δραστηριοποιείται σε όλη την ανατολική Μεσόγειο και διαθέτει τεχνογνωσία υψηλού επιπέδου, εξασφαλίζουν ότι εφόσον υπάρξουν τα κοιτάσματα, αυτά θα αξιοποιηθούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Συνήθως από την ανακάλυψη μέχρι την εξόρυξη χρειάζονται περίπου 10 χρόνια το μέγιστο και το ελάχιστο τέσσερα, που σημαίνει ότι στον τομέα αυτό υπάρχει ακόμη χρόνος μπροστά μας.

Πιθανή έλλειψη LNG

Ο κ. Εξάρχου είπε επίσης κάτι που έχει ιδιαίτερη σημασία, ότι από τον ερχόμενο χειμώνα ενδέχεται να υπάρξει έλλειψη LNG, κάτι που, όπως εκτίμησε, θα μπορούσε να πυροδοτήσει πληθωριστικές πιέσεις, όπως συνέβη και την περίοδο της πανδημίας. Πρότεινε ως λύση «μακροπρόθεσμες συμφωνίες» με τις ΗΠΑ και άλλους προμηθευτές, ενώ τόνισε ότι δεν πρέπει να χαθεί η ευκαιρία η Ελλάδα, λόγω της γεωπολιτικής της θέσης, να καταστεί πύλη εισόδου LNG μέσω των λιμανιών της.

Η Ελλάδα ωστόσο είναι σημαντικός διυλιστικός κόμβος με συνολική δυναμικότητα περίπου 550.000 βαρελιών ημερησίως. Oι δύο μεγάλοι όμιλοι του κλάδου HELLENiQ ENERGY και Motor Oil καλύπτουν πλήρως την εγχώρια αγορά, ενώ εξάγουν περίπου το 60% της παραγωγής τους, ενισχύοντας την περιφερειακή ενεργειακή επάρκεια. Αναφερόμενος στην ασφάλεια εφοδιασμού σε περιόδους κρίσης, o κ. Γιώργος Αλεξόπουλος, Αναπληρωτής Δ.Σ. της HELLENiQ ENERGY, τόνισε πως κρίσιμο παράγοντα αποτελεί η διαφοροποίηση πηγών και διαδρομών ενέργειας.

Στη σημασία του Κάθετου Διαδρόμου αναφέρθηκε ο κ. Βλαντιμίρ Μαλινόφ, Εκτελεστικός Διευθυντής της Bulgartransgaz EAD, υπογραμμίζοντας πως η Βουλγαρία παραμένει πλήρως δεσμευμένη στην υλοποίησή του, με στόχο να καταστεί λειτουργικός έως το τέλος του έτους. Όπως σημείωσε, βρίσκονται σε εξέλιξη έργα ενίσχυσης και αναβάθμισης της υφιστάμενης υποδομής, με πρόσθετους αγωγούς που θα αυξήσουν τη δυναμικότητα και τη διασυνδεσιμότητα μεταξύ Ελλάδας, Βουλγαρίας και Ρουμανίας.