«Καμπανάκι» από επιστήμονες - Αυτές είναι οι 17 παγκόσμιες απειλές για την υγεία

Snapshot

• Επιστήμονες αναγνωρίζουν 17 σημαντικές παγκόσμιες απειλές για την υγεία που μπορούν να οδηγήσουν σε απώλεια δεκάδων δισεκατομμυρίων ετών υγιούς ζωής έως το 2100.
• Η παχυσαρκία, η ανισότητα στο εισόδημα και η κλιματική αλλαγή αποτελούν μερικές από τις πιο επιβαρυντικές απειλές για την υγεία.
• Δύο απειλές, η τεχνητή νοημοσύνη και ο πυρηνικός πόλεμος, έχουν τη δυνατότητα να προκαλέσουν αφανισμό της ανθρωπότητας.
• Όλες οι απειλές μπορούν να αποτραπούν με άμεση και αποφασιστική δράση από κυβερνήσεις και κοινωνίες.
• Η καθυστέρηση στη λήψη μέτρων θα αυξήσει το κόστος και τη ζημιά στην υγεία και την ευημερία των μελλοντικών γενεών.

Snapshot powered by AI

Τον κώδωνα του κινδύνου κρούουν δεκάδες επιστήμονες και ερευνητές, οι οποίοι σε έκθεσή τους κατέγραψαν 17 από τις πιο κρίσιμες απειλές για την υγεία που θα αντιμετωπίσει η ανθρωπότητα έως το 2100.

Οι επιστήμονες υπολόγισαν τα «έτη ζωής προσαρμοσμένα ως προς την αναπηρία» (DALYs) — δηλαδή, πόσα χρόνια υγιούς ζωής θα χάνονταν εξαιτίας μιας συγκεκριμένης απειλής για την υγεία. Διαπίστωσαν ότι αυτές οι 17 καταστροφικές απειλές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε απώλεια δεκάδων δισεκατομμυρίων ετών υγιούς ζωής, εάν συνεχιστούν οι τρέχουσες τάσεις.

Από αυτές τις απειλές, μάλιστα, δύο έχουν τη δυναμική να αφανίσουν ολοκληρωτικά την ανθρωπότητα.

Ωστόσο, δεν έχουν χαθεί όλες οι ελπίδες: όλες οι απειλές που επισημαίνουν οι ερευνητές μπορούν να αποτραπούν, εφόσον αναλάβουμε δράση τώρα.

Καταστροφικές απειλές

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι 15 από αυτές τις απειλές συνδέονταν, καθεμία ξεχωριστά, με τουλάχιστον 1 δισεκατομμύριο DALYs -ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο μέγεθος δύο πανδημιών COVID-19, σύμφωνα με τους ίδιους.

Αυτές ήταν:

• Αντιμικροβιακή αντοχή: Βακτήρια, μύκητες και παράσιτα που βλάπτουν τον άνθρωπο εξελίσσονται, με αποτέλεσμα τα φάρμακα που έχουν σχεδιαστεί για την εξόντωσή τους να μην είναι πλέον αποτελεσματικά.
• Παιδικός υποσιτισμός: Παιδιά με καθυστέρηση στην ανάπτυξη, χαμηλό σωματικό βάρος ή επικίνδυνα αδύνατα σώματα (καχεξία).
• Κλιματική αλλαγή: Περιλαμβάνει θανάτους που σχετίζονται με τη ζέστη, αύξηση των φυσικών καταστροφών και ασθένειες που συνδέονται με την άνοδο της θερμοκρασίας, όπως η ελονοσία και ο δάγκειος πυρετός.
• Κατάρρευση της αναπτυξιακής βοήθειας για την υγεία (DAH): Περικοπές στη χρηματοδότηση της παγκόσμιας υγείας — Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι αυτό ήταν ιδιαίτερα έντονο στις ΗΠΑ, όπου η χρηματοδότηση μειώθηκε κατά 21% το 2025.
• Συμβατικές συγκρούσεις: Πόλεμος και άλλες βίαιες συγκρούσεις μεταξύ ανθρώπων.
• Ανισότητα στο εισόδημα: Η ανισότητα και η φτώχεια συνδέονται με χειρότερη κατάσταση υγείας.
• Χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης: Τα άτομα με λιγότερη εκπαίδευση διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας.
• Ανθυγιεινή γήρανση: Οι άνθρωποι ζουν περισσότερο, αλλά με αυξανόμενα ποσοστά χρόνιων ασθενειών και αναπηρίας.
• Φυσικά εμφανιζόμενες πανδημίες: Ασθένειες που προκύπτουν χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση.
• Υψηλή κατανάλωση αλκοόλ.
• Κάπνισμα.
• Παχυσαρκία (συνδυασμός υψηλού Δείκτη Μάζας Σώματος, κακής διατροφής και χαμηλής σωματικής δραστηριότητας).
• Κακή ψυχική υγεία.
• Υψηλή αρτηριακή πίεση.

Από αυτές τις απειλές, εκείνη που συνδέθηκε με τη μεγαλύτερη απώλεια ετών υγιούς ζωής -και μάλιστα με τεράστια διαφορά- ήταν η παχυσαρκία, με 23,1 δισεκατομμύρια έτη. Οι ερευνητές αναφέρουν ότι η παχυσαρκία αυξάνεται σε κάθε χώρα του κόσμου, καθώς τα τρόφιμα έχουν περισσότερες θερμίδες και η σωματική άσκηση μειώνεται.

Οι συντάκτες της μελέτης υπογραμμίζουν επίσης την ανισότητα στο εισόδημα -η οποία εκτιμάται ότι θα επιφέρει μια αποφευκτά επιβαρυντική επίπτωση στην υγεία, ισοδύναμη με 25 πανδημίες COVID-19 έως το 2100- καθώς και την κλιματική αλλαγή, η οποία ενδέχεται να κοστίσει τουλάχιστον 1,89 δισεκατομμύρια έτη υγιούς ζωής, αν και η επιβάρυνση είναι «πιθανότατα ακόμη μεγαλύτερη».

Για όλες αυτές τις απειλές, «η ανθρωπότητα έχει ακόμη τη δυνατότητα να δράσει», δήλωσε ο Christopher JL Murray, ένας εκ των συντακτών της μελέτης. «Οι αποφάσεις που λαμβάνουν σήμερα οι ηγέτες θα διαμορφώσουν την υγεία και την ευημερία της επόμενης γενιάς. Ωστόσο, η καθυστέρηση στη λήψη μέτρων θα έχει ως αποτέλεσμα μόνο τη μετατόπιση και την αύξηση του κόστους στο μέλλον».

Απειλές που μπορούν να οδηγήσουν σε αφανισμό

Από τις 17 σοβαρότερες απειλές, δύο κρίθηκε ότι έχουν τη δυναμική να οδηγήσουν στον αφανισμό της ανθρωπότητας και παρόλο που η πιθανότητα εμφάνισης και των δύο παραμένει χαμηλή, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι ενέχουν «σοβαρότατους κινδύνους».

Για να δοθεί το κατάλληλο μέτρο σύγκρισης, οι ερευνητές δεν συμπεριέλαβαν ενδεχόμενα όπως η πρόσκρουση αστεροειδούς ή η έκρηξη υπερηφαιστείου, καθώς η πιθανότητα να συμβούν κρίθηκε υπερβολικά χαμηλή.

Καταρχάς, η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ). «Αν και οι δυνατότητες της ΤΝ να προάγει την υγεία και την ευημερία είναι τεράστιες... ο κίνδυνος πρόκλησης καταστροφικής βλάβης είναι εξίσου μεγάλος», έγραψαν οι συντάκτες της μελέτης.

Πιστεύουν ότι η ΤΝ θα μπορούσε να προκαλέσει καταστροφικές συνέπειες:

1) σχεδιάζοντας και κατασκευάζοντας νέα βιολογικά όπλα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από κακόβουλους δρώντες,

2) προκαλώντας κατάρρευση των κοινωνικών υποδομών λόγω της υπερβολικής εξάρτησης από συστήματα ΤΝ που θα μπορούσαν να υποστούν παραβίαση ή απλώς δυσλειτουργία, και

3) ξεφεύγοντας από τον ανθρώπινο έλεγχο και επιδιώκοντας αυτόνομα να μας βλάψει.

Υποστηρίζουν ότι η μείωση του κινδύνου που συνδέεται με την κακόβουλη χρήση της ΤΝ θα μπορούσε να αποτρέψει την απώλεια περίπου 10,4 δισεκατομμυρίων ετών ζωής προσαρμοσμένων ως προς την αναπηρία (DALYs).

Ο πυρηνικός πόλεμος και ο λιμός που θα ακολουθούσε δεν αποτελούν πιθανότατα κάτι καινούργιο, καθώς πρόκειται για ζητήματα που απασχολούν την κοινωνία εδώ και πάνω από 80 χρόνια. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η απειλή έχει εκλείψει.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η αποτροπή μιας πυρηνικής σύγκρουσης θα έσωζε 133 εκατομμύρια ζωές και θα απέτρεπε την απώλεια 9,35 δισεκατομμυρίων DALYs έως το 2100.

«Το μέλλον δεν είναι προδιαγεγραμμένο», δήλωσε η Δρ. Natalia Kanem. «Οι κυβερνήσεις και οι κοινωνίες οφείλουν να δράσουν αποφασιστικά, ξεκινώντας από σήμερα, για να προστατεύσουν την υγεία και να οικοδομήσουν ένα πιο δίκαιο, ειρηνικό και ασφαλές μέλλον για τις επόμενες γενιές».

Διαβάστε επίσης