Επίπεδα οξυγόνου στο αίμα: Οι μετρήσεις-συναγερμός και τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοήσετε
Κορεσμός οξυγόνου στο αίμα: Φυσιολογικά επίπεδα, χαμηλές ενδείξεις και προειδοποιητικά συμπτώματα.
Ο κορεσμός οξυγόνου στο αίμα (SpO₂) αποτελεί μια εκτίμηση του ποσοστού της αιμοσφαιρίνης στο οξυγονωμένο αίμα.
Ένα παλμικό οξύμετρο δακτύλου μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό χαμηλών επιπέδων, ωστόσο η μέτρηση αυτή έχει νόημα μόνο σε συνδυασμό με τυχόν συμπτώματα και τη συνήθη κατάσταση της υγείας σας.
Ποιο είναι το φυσιολογικό επίπεδο κορεσμού οξυγόνου στο αίμα;
Για τους περισσότερους υγιείς ενήλικες το SpO₂ κυμαίνεται μεταξύ 95–100% σε κατάσταση ηρεμίας και εφόσον είστε στο επίπεδο της θάλασσας. Κάτω από αυτό το εύρος, η σημασία της τιμής εξαρτάται από το αν η μέτρηση είναι ακριβής, πώς αισθάνεστε εσείς και ποια είναι η προσωπική σας τιμή αναφοράς (βάσης).
| Ένδειξη SpO₂ | Τι μπορεί να σημαίνει | Τι να κάνετε |
| 95–100% | Φυσιολογική | Λάβετε υπόψη τυχόν συμπτώματα. Μια φυσιολογική τιμή δεν αποκλείει την ύπαρξη ασθένειας. |
| 93–94% | Κάτω από το σύνηθες εύρος | Επαναλάβετε την μέτρηση προσεκτικά. Ζητήστε άμεσα ιατρική συμβουλή εάν η κατάσταση επιμένει ή είναι καινούργια. |
| 92% ή χαμηλότερα | Πιθανώς ανησυχητικό | Επαναλάβετε αμέσως την μέτρηση (εφόσον είναι ασφαλές). Εάν επιβεβαιωθεί, αναζητήστε επείγουσα ιατρική αξιολόγηση, εκτός εάν έχετε θέσει κάποιον συγκεκριμένο στόχο σε συνεννόηση με τον γιατρό σας. |
| Οποιαδήποτε ένδειξη συνοδευόμενη από σοβαρά συμπτώματα | Πιθανή επείγουσα κατάσταση | Καλέστε τις Πρώτες Βοήθειες, ανεξάρτητα από την τιμή που δείχνει η συσκευή |
ΠΡΟΣΟΧΗ: Αυτές είναι γενικές κατευθυντήριες γραμμές που παρέχονται με επιφύλαξη και όχι για απόλυτα διαγνωστικά όρια. Ορισμένα άτομα με χρόνια πνευμονοπάθεια ενδέχεται να έχουν χαμηλότερους στόχους στις μετρήσεις τους, όπως αυτοί έχουν καθοριστεί από τον θεράποντα ιατρό τους, ενώ σε μεγάλο υψόμετρο οι τιμές μπορεί να είναι χαμηλότερες.
Ποια συμπτώματα χαμηλού οξυγόνου στο αίμα πρέπει να σας ανησυχήσουν;
Το χαμηλό οξυγόνο στο αίμα, κατάσταση γνωστή ως υποξαιμία, μπορεί να προκαλέσει:
- Δύσπνοια (δυσκολία στην αναπνοή) ή ασυνήθιστα γρήγορη αναπνοή.
- Ταχυκαρδία, ζάλη ή έντονη αδυναμία.
- Πονοκέφαλο, ανησυχία ή δυσκολία συγκέντρωσης.
- Σύγχυση, ασυνήθιστη υπνηλία ή μπλε/γκρι απόχρωση στα χείλη.
Ανεξάρτητα από το τι δείχνει το οξύμετρο, καλέστε το 166 σε περίπτωση:
- σοβαρής δύσπνοιας ή δύσπνοιας που επιδεινώνεται ξαφνικά
- πόνου στο στήθος
- λιποθυμικού επεισοδίου ή εμφάνισης σύγχυσης
Επιβάλλεται επίσης η άμεση ιατρική συμβουλή σε περίπτωση εμφάνισης δύσπνοιας κατά την ανάπαυση ή κατά τη διάρκεια ελάχιστης δραστηριότητας, ακόμη και αν οι μετρήσεις δεν είναι ανησυχητικές.
Ορισμένοι παρουσιάζουν χαμηλά επίπεδα οξυγόνου χωρίς να αισθάνονται εμφανή δύσπνοια. Επίσης, το αίσθημα δύσπνοιας δεν σημαίνει πάντα ότι ο κορεσμός του οξυγόνου είναι χαμηλός.
Τι μπορεί να προκαλέσει πτώση του κορεσμού του οξυγόνου;
Η πνευμονία, οι σοβαρές κρίσεις άσθματος, η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), η καρδιακή ανεπάρκεια και η ύπαρξη θρόμβου στους πνεύμονες μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την οξυγόνωση. Η υπνική άπνοια μπορεί να προκαλέσει διαλείπουσες πτώσεις κατά τη διάρκεια της νύχτας. Το μεγάλο υψόμετρο μπορεί επίσης να οδηγήσει σε χαμηλότερες ενδείξεις.
Ένα παλμικό οξύμετρο δεν μπορεί να προσδιορίσει ποια πάθηση ευθύνεται για τη χαμηλή ένδειξη. Οι γιατροί ενδέχεται να αξιολογήσουν την αναπνοή και την κυκλοφορία του αίματος και, εφόσον κριθεί απαραίτητο, να μετρήσουν τα επίπεδα οξυγόνου και διοξειδίου του άνθρακα μέσω εξέτασης αερίων αρτηριακού αίματος.
Πώς μπορείτε να ελέγξετε την ένδειξη με μεγαλύτερη ακρίβεια
Ξεκουραστείτε για 5 λεπτά, ζεστάνετε το χέρι σας, αφαιρέστε το βερνίκι νυχιών (αν είναι δυνατόν) και κρατήστε το δάχτυλό σας ακίνητο μέχρι να σταθεροποιηθεί η ένδειξη στην οθόνη. Βεβαιωθείτε ότι ελέγχετε την τιμή SpO₂ και όχι τον σφυγμό (καρδιακό ρυθμό).
Τα κρύα δάχτυλα, η κίνηση, η κακή κυκλοφορία του αίματος και τα προϊόντα περιποίησης νυχιών μπορούν να αλλοιώσουν τα αποτελέσματα. Επιπλέον, τα παλμικά οξύμετρα ενδέχεται να υπερεκτιμούν τα επίπεδα οξυγόνου σε άτομα με πιο σκουρόχρωμη επιδερμίδα. Επομένως, μια «καθησυχαστική» ένδειξη δεν θα πρέπει ποτέ να σας παραπλανεί σε περίπτωση ανησυχητικών συμπτωμάτων.
Εάν μια ένδειξη φαίνεται απροσδόκητα χαμηλή, ενώ εσείς αισθάνεστε καλά, επαναλάβετε την μέτρηση άμεσα, χρησιμοποιώντας ένα άλλο δάχτυλο. Μην καθυστερείτε την αναζήτηση επείγουσας ιατρικής φροντίδας, προσπαθώντας να εντοπίσετε τυχόν δυσλειτουργία της συσκευής.
Συχνές Ερωτήσεις
Μπορεί ο κορεσμός του οξυγόνου να μειωθεί κατά τη διάρκεια του ύπνου;
Ναι. Τα επίπεδα οξυγόνου μπορεί να πέσουν κατά τη διάρκεια του ύπνου, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις αποφρακτικής υπνικής άπνοιας. Ένας τυπικός έλεγχος κατά τη διάρκεια της ημέρας δεν αρκεί, για να αποκλείσει διακοπές της αναπνοής τη νύχτα. Εάν ροχαλίζετε, παρουσιάζετε επεισόδια απότομης αφύπνισης με αίσθημα ασφυξίας ή νιώθετε έντονη υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας, ίσως χρειαστεί να υποβληθείτε σε αξιολόγηση ύπνου.
Είναι η μέτρηση οξυγόνου από ένα «έξυπνο ρολόι» (smartwatch) εξίσου αξιόπιστη με εκείνη ενός παλμικού οξύμετρου δακτύλου;
Για τους περισσότερους ενήλικες, το εύρος 95–100% σε κατάσταση ηρεμίας είναι καθησυχαστικό, ενώ μια επίμονα χαμηλή τιμή χρήζει προσοχής. Αξιολογήστε τον βαθμό σοβαρότητας, λαμβάνοντας υπόψη την τιμή, τη συνήθη κατάστασή σας και, κυρίως, τα συμπτώματά σας. Τυχόν σοβαρά προειδοποιητικά σημάδια απαιτούν επείγουσα ιατρική φροντίδα, ακόμη και όταν το SpO₂ φαίνεται φυσιολογικό.
Πηγές:
