Body brokering: Ο τιμοκατάλογος της σκοτεινής βιομηχανίας των ΗΠΑ - Πώς πλουτίζουν από πτώματα

Μια πολυεκατομμυριούχα βιομηχανία, σχεδόν άγνωστη στο ευρύ κοινό, φαίνεται πως ανθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Πρόκειται για το λεγόμενο body brokering, το εμπόριο ανθρώπινων σορών και μελών του σώματος που χρησιμοποιούνται για επιστημονική και ιατρική έρευνα, συχνά χωρίς τη γνώση ή τη συγκατάθεση των οικογενειών των νεκρών.

Η δωρεά σώματος στην επιστήμη αποτελεί εδώ και δεκαετίες μια συνειδητή επιλογή πολλών ανθρώπων μετά τον θάνατό τους.

Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, το body brokering έχει μετατραπεί σε μια αμφιλεγόμενη πρακτική, με ιδιωτικές εταιρείες να αποκτούν σορούς, να τους τεμαχίζουν και στη συνέχεια να πωλούν ολόκληρα σώματα ή μέρη τους σε τρίτους, χωρίς να ενημερώνονται οι συγγενείς.

«Ήθελα να τιμήσω τον πατέρα μου»

Αυτό ακριβώς βίωσε η Φάρα Φάσολντ. Μετά τον θάνατο του πατέρα της από καρκίνο στα τέλη του 2009, αποφάσισε να δωρίσει το σώμα του στην ιατρική επιστήμη. Χρόνια αργότερα, όμως, έμαθε με φρίκη ότι το χέρι του είχε βρεθεί μέσα σε ένα βαρέλι, μαζί με άλλα ανθρώπινα υπολείμματα.

Αντίστοιχα σοκαριστική είναι και η περίπτωση της Κιμ Έρικ. Το 2012 ενημερώθηκε ότι ο γιος της, Κρις, αυτοκτόνησε. Αργότερα, ισχυρίζεται πως «αναγνώρισε» το σώμα του να εκτίθεται ως «Ο Σκεπτόμενος» σε έκθεση στο Λας Βέγκας.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το εμπόριο ανθρώπινων μελών με σκοπό το κέρδος απαγορεύεται αυστηρά από τον Νόμο για τους Ανθρώπινους Ιστούς. Στις ΗΠΑ, ωστόσο, το τοπίο είναι πολύ πιο θολό.

Αν και ο νόμος Uniform Anatomical Gift Act απαγορεύει την πώληση ανθρώπινων ιστών, επιτρέπει την επιβολή «εύλογου κόστους» για την «επεξεργασία» των σορών, ανοίγοντας ουσιαστικά τον δρόμο για κερδοσκοπία.

Η ερευνήτρια και συγγραφέας Τζένι Κλίμαν, η οποία μελετά το θέμα για το βιβλίο της The Price of Life, χαρακτήρισε τον κλάδο «σκοτεινό». Όπως εξηγεί, στο Ηνωμένο Βασίλειο κανείς δεν μπορεί να δωρίσει ένα σώμα εκ μέρους κάποιου άλλου, ενώ όσοι διαχειρίζονται τη διαδικασία δεν αποκομίζουν κέρδος.

Στις ΗΠΑ, αντίθετα, επιτρέπεται το κέρδος από τη διάθεση ανθρώπινων σορών, ακόμη και χωρίς άδεια, γεγονός που οδήγησε στη δημιουργία μιας ανεξέλεγκτης αγοράς.

Σύμφωνα με την Κλίμαν, μία μόνο αμερικανική εταιρεία κατάφερε να εξάγει ανθρώπινα μέλη στο Ηνωμένο Βασίλειο και σε περισσότερες από 50 χώρες παγκοσμίως.

Εκατομμύρια από νεκρά σώματα

Ο δημοσιογράφος του Reuters, Μπράιαν Γκρόου, αποκάλυψε ότι από τις 25 εταιρείες body brokering που εντόπισε το 2017, μία εξ αυτών είχε κέρδη περίπου 9,3 εκατομμύρια λίρες μέσα σε τρία χρόνια, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 10,9 εκατομμύρια ευρώ.

Σύμφωνα με έγγραφα του Biological Resource Centre που επικαλείται η εφημερίδα The Sun, ένα ολόκληρο ανθρώπινο σώμα μπορεί να πωληθεί έως και για 10.000 λίρες, δηλαδή περίπου 11.700 ευρώ.

Η «αποτίμηση» του ανθρώπινου σώματος προκαλεί σοκ.

Ένας κορμός φτάνει περίπου τα 2.360 ευρώ, το συκώτι τα 525 ευρώ, το κεφάλι τα 430 ευρώ. Ένα πόδι ή το κάτω μέρος του ποδιού κοστολογείται γύρω στα 300 ευρώ, η σπονδυλική στήλη περίπου 260 ευρώ, μια αρτηρία 56 ευρώ, ενώ ακόμη και ένα νύχι πωλείται έναντι περίπου 6 ευρώ.

Οι εταιρείες αυτές αυτοχαρακτηρίζονται ως «τράπεζες ιστών μη μεταμοσχευτικού σκοπού» και δραστηριοποιούνται στην πώληση ολόκληρων σωμάτων ή μελών.

Συνεργάζονται με πανεπιστήμια και ιατρικές σχολές για μαθήματα ανατομίας, με εταιρείες ιατρικής τεχνολογίας για δοκιμές εμφυτευμάτων και χειρουργικών εργαλείων, ενώ ορισμένοι προμηθεύουν ακόμη και ερευνητικά προγράμματα του αμερικανικού στρατού.

Η υπόθεση του body brokering φέρνει ξανά στο προσκήνιο το ζήτημα της ηθικής, της διαφάνειας και της ανάγκης αυστηρότερης νομοθεσίας, σε μια αγορά όπου ακόμη και ο ανθρώπινος θάνατος φαίνεται να έχει τιμή.