Νομπελίστας φυσικός προειδοποιεί: Πότε θα έρθει το τέλος της ανθρωπότητας και με ποιο τρόπο
Η ανάλυση αυτή βασίζεται σε μαθηματικά μοντέλα
Snapshot
- Ο νομπελίστας φυσικός David Gross προειδοποιεί ότι η ανθρωπότητα έχει περίπου 35 χρόνια ζωής λόγω αυξανόμενου κινδύνου πυρηνικού πολέμου.
- Η πιθανότητα πυρηνικού πολέμου εκτιμάται σήμερα στο 2% ετησίως, διπλάσια σε σχέση με την περίοδο μετά τον Ψυχρό Πόλεμο.
- Η κατάρρευση των συμφωνιών ελέγχου όπλων και η ύπαρξη εννέα πυρηνικών δυνάμεων επιδεινώνουν την παγκόσμια ασφάλεια.
- Ο αυξανόμενος ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης στα οπλικά συστήματα δημιουργεί κίνδυνο λανθασμένων αποφάσεων πέρα από τον ανθρώπινο έλεγχο.
- Ο Gross συνδέει τις ανησυχίες του με το ερώτημα του Fermi και υπογραμμίζει ότι η κοινωνική πίεση μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγές για την αποφυγή καταστροφής.
Μια ιδιαίτερα ανησυχητική εκτίμηση για το μέλλον της ανθρωπότητας διατυπώνει ο νομπελίστας φυσικός David Gross, προειδοποιώντας ότι ο κίνδυνος ενός πυρηνικού πολέμου θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια υπαρξιακή καταστροφή μέσα στις επόμενες δεκαετίες.
Ο Gross, ο οποίος τιμήθηκε με το Νόμπελ Φυσικής το 2004, εκτιμά ότι η ανθρωπότητα ενδέχεται να έχει μόλις περίπου 35 χρόνια ζωής, αν ληφθεί υπόψη η αυξανόμενη πιθανότητα πυρηνικής σύγκρουσης. Όπως εξήγησε σε συνέντευξή του στο Live Science, ακόμη και μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου υπήρχαν υπολογισμοί που έκαναν λόγο για πιθανότητα πυρηνικού πολέμου της τάξης του 1% ετησίως.
«Πιστεύω ότι σήμερα το ποσοστό αυτό είναι πιο κοντά στο 2%, δηλαδή μία πιθανότητα στις 50 κάθε χρόνο», σημείωσε. Με βάση αυτό το σενάριο, η «αναμενόμενη διάρκεια ζωής» της ανθρωπότητας περιορίζεται περίπου στα 35 χρόνια.
Η ανάλυση αυτή βασίζεται σε μαθηματικά μοντέλα παρόμοια με εκείνα που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό της ημιζωής ραδιενεργών υλικών, τα οποία εκτιμούν την πιθανότητα ενός γεγονότος με την πάροδο του χρόνου.
Επιδείνωση του διεθνούς περιβάλλοντος
Ο Gross εμφανίζεται ιδιαίτερα ανήσυχος για την πορεία των διεθνών σχέσεων τα τελευταία χρόνια. Όπως τονίζει, η κατάσταση έχει επιδεινωθεί σημαντικά, με αναζωπύρωση των πυρηνικών απειλών, τον πόλεμο στην Ευρώπη, τις εντάσεις με το Ιράν και τις πρόσφατες κρίσεις μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην κατάρρευση των συμφωνιών ελέγχου των εξοπλισμών, σημειώνοντας ότι την τελευταία δεκαετία δεν έχει υπογραφεί καμία σημαντική συμφωνία περιορισμού πυρηνικών όπλων. Παράλληλα, υπενθύμισε ότι πλέον υπάρχουν εννέα πυρηνικές δυνάμεις, γεγονός που καθιστά την παγκόσμια ισορροπία ακόμη πιο περίπλοκη.
Την ίδια ώρα, η τελευταία εναπομείνασα συμφωνία πυρηνικού ελέγχου μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, η New START του 2010, έληξε στις 5 Φεβρουαρίου 2026, σηματοδοτώντας το τέλος μιας σειράς συμφωνιών που ξεκίνησαν από τη δεκαετία του 1960.
Ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης
Ο νομπελίστας φυσικός εξέφρασε επίσης έντονη ανησυχία για τον αυξανόμενο ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης στα οπλικά συστήματα. Όπως προειδοποίησε, οι μελλοντικές αποφάσεις ενδέχεται να λαμβάνονται από μηχανές που λειτουργούν με ταχύτητες πέρα από τον ανθρώπινο έλεγχο.
«Θα είναι πολύ δύσκολο να αντισταθούμε στον πειρασμό να αφήσουμε την τεχνητή νοημοσύνη να παίρνει αποφάσεις, επειδή δρα τόσο γρήγορα», ανέφερε, τονίζοντας ότι σε συνθήκες πίεσης οι στρατιωτικοί ηγέτες μπορεί να βασιστούν σε αυτοματοποιημένα συστήματα.
Ωστόσο, υπογράμμισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι αλάνθαστη, επισημαίνοντας το φαινόμενο των «παραισθήσεων» — δηλαδή την παραγωγή λανθασμένων ή ανακριβών αποτελεσμάτων.
Το ερώτημα του Φέρμι και το μέλλον της ανθρωπότητας
Ο Gross συνέδεσε τις ανησυχίες του με το γνωστό ερώτημα του φυσικού Enrico Fermi, «Πού βρίσκονται όλοι;», υπονοώντας ότι οι προηγμένοι πολιτισμοί ίσως καταστρέφουν τον εαυτό τους πριν καταφέρουν να επιβιώσουν σε βάθος χρόνου.
Όπως είπε, τα τελευταία χρόνια τον απασχολεί έντονα όχι τόσο η εξέλιξη της επιστήμης, αλλά το ίδιο το μέλλον της ανθρωπότητας και η επιβίωσή της.
Παρά τη ζοφερή εικόνα, ο ίδιος εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξος, επισημαίνοντας ότι η ιστορία έχει δείξει πως η ενημέρωση και η πίεση της κοινωνίας μπορούν να οδηγήσουν σε αλλαγές. «Εμείς δημιουργήσαμε αυτά τα όπλα, άρα μπορούμε και να τα σταματήσουμε», κατέληξε.
