Ένας διαστημικός «αερόσακος» θα μπορούσε να μας προστατεύσει από τις ηλιακές καταιγίδες
Οι ηλιακές καταιγίδες εκτοξεύουν τακτικά τεράστια νέφη φορτισμένων σωματιδίων, γνωστά ως στεμματικές εκτινάξεις μάζας
Snapshot
- Οι ηλιακές καταιγίδες μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές διαταραχές σε δορυφόρους, GPS και κρίσιμες υποδομές.
- Η ισχυρότερη καταγεγραμμένη ηλιακή καταιγίδα, το Γεγονός του Κάρινγκτον το 1859, προκάλεσε εκτεταμένες βλάβες σε τηλεγραφικά δίκτυα.
- Επιστήμονες προτείνουν τη δημιουργία τεχνητού φράγματος πλάσματος στο Διάστημα για την προστασία της Γης από ισχυρές ηλιακές καταιγίδες.
- Το πρόγραμμα StormWall προβλέπει την εκτόξευση έξι δορυφόρων που θα απελευθερώνουν αέρια για τη δημιουργία στρώματος πλάσματος στην μαγνητόσφαιρα.
- Προσομοιώσεις δείχνουν ότι το στρώμα πλάσματος μπορεί να μειώσει έως και 84% την επίδραση της γεωμαγνητικής ακτινοβολίας.
Οι ηλιακές καταιγίδες συνήθως μετατρέπονται σε ένα εντυπωσιακό ουράνιο θέαμα – το βόρειο σέλας. Ωστόσο, μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τη λειτουργία δορυφόρων και συστημάτων GPS. Οι επιστήμονες ανησυχούν ιδιαίτερα για τις εξαιρετικά ισχυρές ηλιακές καταιγίδες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν χάος. Γι’ αυτό και προτείνουν μια τολμηρή λύση με τη μορφή ενός «διαστημικού αερόσακου».
Οι ηλιακές καταιγίδες εκτοξεύουν τακτικά τεράστια νέφη φορτισμένων σωματιδίων, γνωστά ως στεμματικές εκτινάξεις μάζας (Coronal Mass Ejections – CME), προς το Διάστημα. Οι περισσότερες από αυτές δημιουργούν εντυπωσιακά φαινόμενα, όπως το βόρειο σέλας κοντά στους πόλους, ή προκαλούν παρεμβολές στις ραδιοεπικοινωνίες.
Ωστόσο, το 1859 σημειώθηκε μια εξαιρετικά ισχυρή ηλιακή καταιγίδα, γνωστή σήμερα ως Γεγονός του Κάρινγκτον (Carrington Event). Ήταν η ισχυρότερη ηλιακή καταιγίδα που έχει καταγραφεί ποτέ. Τα τηλεγραφικά δίκτυα σε ολόκληρη τη Γη παρουσίασαν σπινθήρες και βλάβες, προκαλώντας σοβαρές αναταράξεις στην κοινωνία της εποχής.
Σήμερα, η ανθρωπότητα είναι περισσότερο προετοιμασμένη, αλλά ταυτόχρονα πιο ευάλωτη λόγω της τεράστιας εξάρτησής της από την ηλεκτρική ενέργεια και την τεχνολογία. Οι ειδικοί φοβούνται ότι μια ηλιακή καταιγίδα παρόμοιας έντασης θα μπορούσε να προκαλέσει εκτεταμένα μπλακ άουτ, να οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα λειτουργίας κρίσιμων υποδομών και να προκαλέσει τεράστιες οικονομικές απώλειες.
Ασπίδα προστασίας από τον Ήλιο
Τόσο ισχυρές καταιγίδες είναι σπάνιες, αλλά μπορούν να συμβούν περίπου μία φορά κάθε αιώνα. Τώρα, επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Βοστώνης και το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν παρουσίασαν μια πρωτοποριακή ιδέα: τη δημιουργία ενός τεχνητού φράγματος πλάσματος στο Διάστημα.
Το πρόγραμμα StormWall προβλέπει την εκτόξευση έξι δορυφόρων, μεγέθους περίπου ενός σχολικού λεωφορείου, σε απόσταση 22.000 μιλίων (περίπου 36.000 χιλιομέτρων) από τη Γη.
Σε περίπτωση που μια ισχυρή ηλιακή καταιγίδα κατευθυνόταν προς τον πλανήτη μας, οι δορυφόροι θα απελευθέρωναν αέρια όπως νάτριο, βάριο, ασβέστιο και άλλα στοιχεία στο γύρω περιβάλλον. Τα αέρια αυτά θα δημιουργούσαν ένα στρώμα πλάσματος στο εξωτερικό όριο της μαγνητόσφαιρας της Γης.
Το τεχνητό αυτό στρώμα θα μπορούσε να εκτρέψει ή να εξασθενήσει μέρος των φορτισμένων σωματιδίων που φτάνουν από τον Ήλιο. Οι επιστήμονες δοκίμασαν τη μέθοδο μέσω υπολογιστικών μοντέλων, χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα την ηλιακή καταιγίδα του Μαΐου 2024, η οποία προκάλεσε τις σημαντικότερες διαταραχές από την ηλιακή δραστηριότητα εδώ και περισσότερες από δύο δεκαετίες.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των προσομοιώσεων, το στρώμα πλάσματος θα μπορούσε να μειώσει την επίδραση της γεωμαγνητικής ακτινοβολίας έως και 84%.
