Καιρός: Η μεγάλη «κορδέλα» σταθεροποιείται - Τι θα φέρει ο φετινός χειμώνας στην Ελλάδα
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η μεταβλητότητα του jet stream κατά τη διάρκεια του χειμώνα μειώνεται σταδιακά
Snapshot
- Η μεταβλητότητα του βορειοατλαντικού jet stream μειώνεται σταδιακά λόγω της αύξησης των ανθρωπογενών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
- Οι ταλαντώσεις του jet stream έχουν περιοριστεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες, οδηγώντας σε πιο σταθερή ατμοσφαιρική ροή.
- Τα σημερινά κλιματικά μοντέλα υποεκτιμούν την ένταση των αλλαγών στο jet stream σε σχέση με τις πραγματικές παρατηρήσεις.
- Για την Ευρώπη, η αλλαγή αυτή σημαίνει πιο επίμονες καιρικές καταστάσεις, με αυξημένες βροχοπτώσεις στη Βόρεια Ευρώπη και παρατεταμένες ξηρασίες στη Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας.
- Στην Ελλάδα αναμένονται μεγαλύτερες εναλλαγές ανάμεσα σε ξηρές περιόδους και έντονες βροχοπτώσεις, καθώς και πιο άνισοι χειμώνες με υψηλότερες θερμοκρασίες και λιγότερα ψυχρά κύματα.
Το βορειοατλαντικό jet stream — ένα από τα βασικά «γρανάζια» του ευρωπαϊκού κλίματος, που καθορίζει την πορεία των καταιγίδων και των συστημάτων βροχών από τα δυτικά προς τα ανατολικά — φαίνεται πως αλλάζει συμπεριφορά εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής.
Αυτό προκύπτει από νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature Communications Earth & Environment και πραγματοποιήθηκε από διεθνή ερευνητική ομάδα με τη συμμετοχή του Πολυτεχνείου του Τορίνο, του Πανεπιστημίου της Πάδοβας και του Πανεπιστημίου του Λιντς.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η μεταβλητότητα του jet stream κατά τη διάρκεια του χειμώνα μειώνεται σταδιακά, παράλληλα με την αύξηση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που συνδέονται με τις ανθρώπινες δραστηριότητες.
Πιο σταθερή ατμοσφαιρική ροή
Η ανάλυση βασίστηκε σε μια νέα μεθοδολογία που εφαρμόστηκε σε ιστορικά δεδομένα ανέμων. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τις τελευταίες δεκαετίες οι ταλαντώσεις του jet stream — κυρίως οι μετακινήσεις του σε γεωγραφικό πλάτος και οι αλλαγές στην κλίση του — έχουν περιοριστεί σημαντικά, κάτι που υποδηλώνει μια πιο σταθερή ατμοσφαιρική ροή σε σχέση με το παρελθόν.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύγκριση με τα σύγχρονα κλιματικά μοντέλα. Από περισσότερες από 250 προσομοιώσεις που αναλύθηκαν, το φαινόμενο που καταγράφηκε στις πραγματικές παρατηρήσεις εμφανίζεται περίπου τέσσερις φορές ισχυρότερο από αυτό που προβλέπουν τα μοντέλα. Αυτό σημαίνει ότι οι σημερινές προβλέψεις ίσως υποεκτιμούν την πραγματική ένταση των αλλαγών που προκαλεί η υπερθέρμανση του πλανήτη.
«Τα κλιματικά μοντέλα συμφωνούν ότι οι ανθρωπογενείς εκπομπές μειώνουν τη μεταβλητότητα του jet stream, όμως η τάση που καταγράφεται στα ιστορικά δεδομένα βρίσκεται στα όρια όσων προσομοιώνουν τα μοντέλα», εξηγεί ο Αντρέα Βίτο Βάκα, υποψήφιος διδάκτορας στο Πολυτεχνείο του Τορίνο και βασικός συγγραφέας της μελέτης. Όπως σημειώνει, αυτό μπορεί να σημαίνει είτε ότι τα μοντέλα υποεκτιμούν την αντίδραση της ατμόσφαιρας στα αέρια του θερμοκηπίου είτε ότι δεν αποτυπώνουν πλήρως τη φυσική μεταβλητότητα του κλιματικού συστήματος.
Τι σημαίνει για την Ευρώπη και την Ελλάδα
Οι συνέπειες για τον ευρωπαϊκό χειμώνα ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα σημαντικές. Ένα λιγότερο «ευμετάβλητο» jet stream μπορεί να οδηγήσει σε πιο επίμονες καιρικές καταστάσεις, αυξάνοντας τον κίνδυνο ακραίων φαινομένων.
Για τη Βόρεια Ευρώπη αυτό μεταφράζεται σε πιο έντονες και συχνές βροχοπτώσεις, ιδιαίτερα σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο. Αντίθετα, στη Μεσόγειο — και συνεπώς και στην Ελλάδα — αυξάνεται ο κίνδυνος παρατεταμένων περιόδων ξηρασίας και ήπιων χειμώνων, με λιγότερες βροχές και μικρότερη συχνότητα οργανωμένων κακοκαιριών.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι για τη χώρα μας αυτό μπορεί να σημαίνει μεγαλύτερες εναλλαγές ανάμεσα σε μεγάλες ξηρές περιόδους και σύντομα επεισόδια έντονων βροχών, τα οποία ευνοούν πλημμυρικά φαινόμενα. Παράλληλα, οι χειμώνες στην Ελλάδα ενδέχεται να γίνουν πιο «άνισοι», με μεγάλα διαστήματα ασυνήθιστα υψηλών θερμοκρασιών και λιγότερα ψυχρά κύματα.
Η μελέτη υπογραμμίζει ότι η παρακολούθηση των αλλαγών στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία είναι κρίσιμη για την κατανόηση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Οι αποκλίσεις που καταγράφονται ανάμεσα στα μοντέλα και στις πραγματικές παρατηρήσεις ενισχύουν την ανησυχία ότι το κλιματικό σύστημα ίσως είναι πιο ευαίσθητο απ’ όσο πιστεύαμε μέχρι σήμερα.
