Έμπολα; Όσα γνωρίζουμε μέχρι τώρα για την θανατηφόρα ασθένεια - Τα συμπτώματα της
Οι υγειονομικές αρχές αναφέρουν ότι η επιδημία προκαλείται από τον ιό Bundibugyo, μια σπάνια μορφή Έμπολα για την οποία δεν υπάρχουν εγκεκριμένα φάρμακα ή εμβόλια
Snapshot
- Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κήρυξε το ξέσπασμα του ιού Έμπολα στο Κονγκό και την Ουγκάντα ως κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία διεθνούς ενδιαφέροντος.
- Η επιδημία προκαλείται από τον σπάνιο ιό Bundibugyo, για τον οποίο δεν υπάρχουν εγκεκριμένα φάρμακα ή εμβόλια.
- Η επιδημία εντοπίζεται στην επαρχία Ιτούρι του Κονγκό, όπου οι βίαιες συγκρούσεις και η ανθρωπιστική κρίση δυσχεραίνουν την αντιμετώπιση.
- Οι υγειονομικές αρχές συνεργάζονται σε διεθνές επίπεδο για την επιτήρηση, τον συντονισμό στα σύνορα και την απομόνωση ατόμων υψηλού κινδύνου.
- Η κήρυξη της κατάστασης έκτακτης ανάγκης αποσκοπεί στην κινητοποίηση χρηματοδότησης και δωρητών, χωρίς να επιβάλλει κλείσιμο συνόρων ή πανδημική κατάσταση.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) κήρυξε το ξέσπασμα του ιού Έμπολα στο Κονγκό και την Ουγκάντα ως κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία διεθνούς ενδιαφέροντος.
Ο κορυφαίος οργανισμός δημόσιας υγείας της Αφρικής επιβεβαίωσε την επιδημία στην επαρχία Ιτούρι του Κονγκό την Παρασκευή. Μέχρι το επόμενο Σάββατο, οι αρχές ανέφεραν 336 ύποπτα κρούσματα και 88 θανάτους. Ο υπουργός Υγείας του Κονγκό, Σαμουέλ Ροζέ Καμπά, δήλωσε την Τρίτη ότι 134 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους.
Οι υγειονομικές αρχές αναφέρουν ότι η επιδημία προκαλείται από τον ιό Bundibugyo, μια σπάνια μορφή Έμπολα για την οποία δεν υπάρχουν εγκεκριμένα φάρμακα ή εμβόλια. Το ξέσπασμα σημειώνεται σε περιοχή του Κονγκό που πλήττεται από βίαιες συγκρούσεις με ένοπλες ομάδες και ανθρωπιστική κρίση, γεγονός που δυσκολεύει την αντιμετώπιση.
«Πρόκειται για ένα εξαιρετικά περίπλοκο περιβάλλον για να διαχειριστεί κανείς», δήλωσε η Λίνα Μόουζες, επιδημιολόγος και οικολόγος ασθενειών στο Πανεπιστήμιο Tulane, η οποία είχε εργαστεί ως συντονίστρια ιχνηλάτησης επαφών κατά την επιδημία Έμπολα στη Δυτική Αφρική το 2014.

Πώς μεταδίδεται ο Έμπολα
Ο ιός Έμπολα είναι ιδιαίτερα μεταδοτικός και μπορεί να μεταδοθεί στους ανθρώπους από άγρια ζώα. Εξαπλώνεται στον ανθρώπινο πληθυσμό μέσω επαφής με σωματικά υγρά όπως εμετός, αίμα ή σπέρμα, καθώς και μέσω επιφανειών και αντικειμένων όπως σεντόνια και ρούχα που έχουν μολυνθεί από αυτά τα υγρά.
Η ασθένεια που προκαλεί είναι σπάνια αλλά σοβαρή και συχνά θανατηφόρα. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν πυρετό, εμετούς, διάρροια, μυϊκούς πόνους και σε ορισμένες περιπτώσεις εσωτερική και εξωτερική αιμορραγία.
Ο ιός εντοπίστηκε για πρώτη φορά το 1976 κοντά στον ποταμό Έμπολα, στη σημερινή Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Τα πρώτα ξεσπάσματα σημειώθηκαν σε απομακρυσμένα χωριά της Κεντρικής Αφρικής, κοντά σε τροπικά δάση.
Πού ξεκίνησε η επιδημία
Τα Αφρικανικά Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (Africa CDC) ανέφεραν ότι τα πρώτα κρούσματα καταγράφηκαν στη ζώνη υγείας Mongwalu, μια περιοχή εξόρυξης με έντονη κίνηση στην ανατολική επαρχία Ιτούρι του Κονγκό, καθώς και στην πόλη Μπούνια, πρωτεύουσα της επαρχίας.
Η Ιτούρι βρίσκεται στην απομακρυσμένη ανατολική πλευρά του Κονγκό, με κακό οδικό δίκτυο, και απέχει περισσότερα από 1.000 χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα Κινσάσα.
Το Africa CDC προειδοποίησε ότι μεγάλη ανησυχία προκαλεί η εγγύτητα των πληγεισών περιοχών με την Ουγκάντα και το Νότιο Σουδάν. Η Μπούνια βρίσκεται κοντά στα σύνορα με την Ουγκάντα.
Η υπηρεσία επισήμανε επίσης ότι υπάρχει κίνδυνος περαιτέρω εξάπλωσης λόγω των έντονων μετακινήσεων πληθυσμών και των επιθέσεων ένοπλων ομάδων που έχουν εκτοπίσει χιλιάδες ανθρώπους στην Ιτούρι τον τελευταίο χρόνο.

Ποια μορφή του Έμπολα εξαπλώνεται
Ο ΠΟΥ αναφέρει ότι ο Έμπολα προκαλείται από ομάδα ιών και ότι τρεις μορφές είναι γνωστό πως προκαλούν μεγάλες επιδημίες: ο Ebola virus, ο Sudan virus και ο Bundibugyo virus.
Η μορφή Bundibugyo είναι σπάνια και διαφορετική από το στέλεχος Ζαΐρ, που είχε κυριαρχήσει στις 17 προηγούμενες επιδημίες του Κονγκό, με εξαίρεση μία.
Εντοπίστηκε για πρώτη φορά στην περιοχή Bundibugyo της Ουγκάντας κατά την επιδημία του 2007-2008, η οποία στοίχισε τη ζωή σε 37 ανθρώπους. Η δεύτερη εμφάνιση σημειώθηκε το 2012 στην πόλη Ισίρο του Κονγκό, όπου καταγράφηκαν 29 θάνατοι.
Ο δρ. Γκαμπριέλ Νσακάλα, καθηγητής Δημόσιας Υγείας που έχει συμμετάσχει σε προηγούμενες επιχειρήσεις αντιμετώπισης του Έμπολα στο Κονγκό, δήλωσε ότι η χώρα διαθέτει μεγάλη εμπειρία στη διαχείριση τέτοιων επιδημιών, αλλά η ανταπόκριση μπορεί να δυσκολευτεί λόγω της ασυνήθιστης μορφής του ιού.
Τι γίνεται για την αντιμετώπιση
Όταν επιβεβαιώθηκε η επιδημία την Παρασκευή, το Africa CDC συγκάλεσε επείγουσα σύσκεψη υψηλού επιπέδου με τις υγειονομικές αρχές του Κονγκό, της Ουγκάντας και του Νοτίου Σουδάν, μαζί με βασικούς εταίρους, μεταξύ αυτών και υπηρεσίες του ΟΗΕ.
Τεχνική συμβουλευτική ομάδα του ΠΟΥ εξετάζει υποψήφια εμβόλια που θα μπορούσαν να προχωρήσουν σε κλινικές δοκιμές.
Οι ανησυχίες των υγειονομικών αρχών περιλαμβάνουν τον συντονισμό μεταξύ των συνόρων, την επιτήρηση, τις ασφαλείς και αξιοπρεπείς ταφές και την εξασφάλιση πόρων σε μια τεράστια περιοχή με φτωχές υποδομές.
Ο γενικός διευθυντής του Africa CDC, δρ. Ζαν Κασεγιά, δήλωσε ότι ομάδες έχουν αναπτυχθεί σε επίσημα και ανεπίσημα συνοριακά περάσματα, ενώ άτομα υψηλού κινδύνου τίθενται σε απομόνωση.
Η χρηματοδότηση αποτελεί πρόκληση. Ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, δρ. Τέντρος Γκεμπρεγέσους, ανακοίνωσε την Τρίτη ότι ενέκρινε 3,4 εκατομμύρια δολάρια από το Ταμείο Εκτάκτων Αναγκών, ανεβάζοντας το συνολικό ποσό στα 3,9 εκατομμύρια δολάρια από την προηγούμενη εβδομάδα. Το Africa CDC ανέφερε ότι έχει εξασφαλίσει 2 εκατομμύρια δολάρια.
Παραμένουν επίσης οι ανησυχίες για τον αντίκτυπο των περικοπών χρηματοδότησης από τις ΗΠΑ υπό τη διοίκηση Τραμπ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν στηρίξει τις προηγούμενες επιχειρήσεις αντιμετώπισης του Έμπολα στο Κονγκό. Το αμερικανικό Στέιτ Ντιπάρτμεντ δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι αντέδρασε άμεσα και έχει διαθέσει 13 εκατομμύρια δολάρια για την αντιμετώπιση της επιδημίας.

Τι σημαίνει η κατάσταση έκτακτης ανάγκης του ΠΟΥ
Ο ΠΟΥ διευκρίνισε ότι η τελευταία επιδημία Έμπολα δεν πληροί τα κριτήρια πανδημικής κατάστασης έκτακτης ανάγκης, όπως συνέβη με την COVID-19, και δεν συνιστά το κλείσιμο των διεθνών συνόρων.
Η κήρυξη της έκτακτης ανάγκης αποσκοπεί κυρίως στο να κινητοποιήσει δωρητές και χρηματοδότηση. Ωστόσο, η διεθνής ανταπόκριση σε προηγούμενες αντίστοιχες ανακοινώσεις υπήρξε μεικτή.
Όταν ο ΠΟΥ κήρυξε τα ξεσπάσματα mpox στο Κονγκό και άλλες αφρικανικές χώρες ως παγκόσμια έκτακτη ανάγκη το 2024, ειδικοί είχαν επισημάνει ότι η απόφαση δεν βοήθησε ουσιαστικά στην ταχεία αποστολή διαγνωστικών τεστ, φαρμάκων και εμβολίων στις πληγείσες χώρες.
Την Τρίτη, εκπρόσωποι του ΠΟΥ στο Κονγκό ανέφεραν ότι οργανισμοί που δραστηριοποιούνται επιτόπου και συνδράμουν στην αντιμετώπιση της κρίσης είναι η UNICEF, ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα, το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα και ο Ερυθρός Σταυρός.
*Με πληροφορίες από το Associated Press
Διαβάστε επίσης