ΗΠΑ και Λατινική Αμερική: Μια αναδρομή σε 70 χρόνια επεμβάσεων - Γουατεμάλα, Κούβα, Νικαράγουα

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες ανακοίνωσαν το Σάββατο 3 Ιανουαρίου ότι εξαπέλυσαν μια μεγάλης κλίμακας επίθεση κατά της Βενεζουέλας, έχουν μακρά ιστορία στρατιωτικών επεμβάσεων στη Λατινική Αμερική.

Όταν ρωτήθηκε στη χθεσινή συνέντευξη ο Τραμπ για τα ανάμεικτα αποτελέσματα της αμερικανικής παρέμβασης και της υποστήριξης πραξικοπημάτων στη Λατινική Αμερική, ο Τραμπ απάντησε: «Όχι με μένα». «Έχουμε ένα τέλειο ιστορικό νικών», πρόσθεσε.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε τη σύλληψη του Προέδρου της Βενεζουέλας Νικολά Μαδούρο νωρίς το πρωί του Σαββάτου, 35 χρόνια μετά τη σύλληψη από τις αμερικανικές δυνάμεις ενός άλλου κατηγορούμενου ηγέτη της Λατινικής Αμερικής, του αποθανόντος δικτάτορα του Παναμά Μανουέλ Νοριέγκα. Ο Νοριέγκα, κάποτε σύμμαχος των ΗΠΑ και πληροφοριοδότης της CIA, ηγήθηκε του Παναμά για μεγάλο μέρος της δεκαετίας του 1980, αλλά έπεσε σε δυσμένεια με την Ουάσινγκτον προς το τέλος της διακυβέρνησής του λόγω κατηγοριών για διακίνηση ναρκωτικών.

Ακολουθούν οι κύριες αμερικανικές παρεμβάσεις στη Λατινική Αμερική από τον Ψυχρό Πόλεμο και μετά:

• 1954: Γουατεμάλα

Στις 27 Ιουνίου 1954, ο Συνταγματάρχης Χάκομπο Άρμπενς Γκουσμάν , πρόεδρος της Γουατεμάλας, εκδιώχθηκε από την εξουσία από μισθοφόρους που εκπαιδεύτηκαν και χρηματοδοτήθηκαν από την Ουάσιγκτον, μετά από μια αγροτική μεταρρύθμιση που απειλούσε τα συμφέροντα της ισχυρής αμερικανικής εταιρείας United Fruit Corporation (αργότερα Chiquita Brands). Το 2003, οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνώρισαν επίσημα τον ρόλο της CIA σε αυτό το πραξικόπημα στην ιστορία τους, επικαλούμενες τον αγώνα κατά του κομμουνισμού.

• 1961: Κούβα

Από τις 15 έως τις 19 Απριλίου 1961 , 1.400 μαχητές κατά του Κάστρο, εκπαιδευμένοι και χρηματοδοτούμενοι από τη CIA, επιχείρησαν να αποβιβαστούν στον Κόλπο των Χοίρων , 250 χιλιόμετρα από την Αβάνα, αλλά απέτυχαν να ανατρέψουν το κομμουνιστικό καθεστώς του Φιντέλ Κάστρο. Οι μάχες είχαν ως αποτέλεσμα περίπου εκατό θανάτους από κάθε πλευρά.

• 1965: Δομινικανή Δημοκρατία

Το 1965, στο όνομα της κομμουνιστικής απειλής, οι Ηνωμένες Πολιτείες έστειλαν πεζοναύτες και αλεξιπτωτιστές στο Σάντο Ντομίνγκο για να καταστείλουν μια εξέγερση υπέρ του Χουάν Μπος, ενός αριστερού προέδρου που ανατράπηκε από στρατηγούς το 1963.

• Υποστήριξη στρατιωτικών δικτατοριών

Η Ουάσινγκτον έχει υποστηρίξει αρκετές στρατιωτικές δικτατορίες, οι οποίες θεωρούνται ως προπύργιο ενάντια στα ένοπλα αριστερά κινήματα. Βοήθησαν ενεργά τον Χιλιανό δικτάτορα Αουγκούστο Πινοσέτ κατά τη διάρκεια του πραξικοπήματος της 11ης Σεπτεμβρίου 1973 εναντίον του αριστερού προέδρου Σαλβαδόρ Αλιέντε .

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Χένρι Κίσινγκερ υποστήριξε την χούντα της Αργεντινής το 1976, ενθαρρύνοντάς την να τερματίσει γρήγορα τον βρώμικο πόλεμό της, σύμφωνα με αμερικανικά έγγραφα που αποχαρακτηρίστηκαν το 2003. Τουλάχιστον 10.000 Αργεντινοί αντίπαλοι εξαφανίστηκαν.

Στις δεκαετίες του 1970 και του 1980, έξι δικτατορίες (Αργεντινή, Χιλή, Ουρουγουάη, Παραγουάη, Βολιβία και Βραζιλία) ένωσαν τις δυνάμεις τους για να εξαλείψουν τους αριστερούς αντιπάλους στο πλαίσιο της Επιχείρησης Κόνδωρ , με σιωπηρή αμερικανική υποστήριξη.

• Νικαράγουα, Ελ Σαλβαδόρ: Εμφύλιοι πόλεμοι στην Κεντρική Αμερική τη δεκαετία του 1980

Το 1979, η εξέγερση των Σαντινίστας στη Νικαράγουα ανέτρεψε τον δικτάτορα Αναστάσιο Σομόζα. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ρόναλντ Ρίγκαν, ανησυχώντας για τη συμμαχία της Μανάγκουα με την Κούβα και την ΕΣΣΔ, ενέκρινε κρυφά τη CIA να παράσχει 20 εκατομμύρια δολάρια σε βοήθεια στους Κόντρας (τους Νικαραγουανούς αντεπαναστάτες), η οποία χρηματοδοτήθηκε εν μέρει από την παράνομη πώληση όπλων στο Ιράν. Ο εμφύλιος πόλεμος της Νικαράγουας, ο οποίος έληξε τον Απρίλιο του 1990, στοίχισε τη ζωή σε 50.000 ανθρώπους.

Ο Ρίγκαν έστειλε επίσης στρατιωτικούς συμβούλους στο Ελ Σαλβαδόρ για να καταστείλουν την εξέγερση του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου Φαραμπούντο Μαρτί (FMLN, άκρα αριστερά) σε έναν εμφύλιο πόλεμο (1980-1992) που άφησε πίσω του 72.000 νεκρούς.

• Νήσος Γρενάδα, Παναμάς: άμεσες επεμβάσεις και στρατιωτική εκπαίδευση

Στις 25 Οκτωβρίου 1983, Πεζοναύτες και Ρέιντζερς επενέβησαν στο νησί της Γρενάδας μετά τη δολοφονία του πρωθυπουργού Μορίς Μπίσοπ από μια ακροαριστερή χούντα, και ενώ οι Κουβανοί επέκτειναν το αεροδρόμιο, πιθανώς για να φιλοξενήσει στρατιωτικά αεροσκάφη. Κατόπιν αιτήματος του Οργανισμού Κρατών της Ανατολικής Καραϊβικής (OECS), ο Ρόναλντ Ρίγκαν ξεκίνησε την Επιχείρηση Επείγουσα Οργή για να προστατεύσει περίπου 1.000 Αμερικανούς πολίτες. Η επιχείρηση, η οποία ήταν επιτυχημένη σύμφωνα με τον Ρίγκαν, αλλά καταδικάστηκε ευρέως από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, έληξε στις 3 Νοεμβρίου, με πάνω από 100 θανάτους.

Το 1989, μετά από αμφισβητούμενες εκλογές, ο Πρόεδρος Τζορτζ Μπους ξεκίνησε στρατιωτική επέμβαση στον Παναμά, η οποία οδήγησε στην παράδοση του Στρατηγού Μανουέλ Νοριέγκα , πρώην συνεργάτη των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, ο οποίος καταζητούνταν από το αμερικανικό δικαστικό σύστημα. Περίπου 27.000 στρατιώτες συμμετείχαν στην Επιχείρηση «Δίκαιη Αιτία», η οποία επίσημα είχε ως αποτέλεσμα 500 θανάτους - αλλά αρκετές χιλιάδες σύμφωνα με ΜΚΟ. Ο Μανουέλ Νοριέγκα φυλακίστηκε για περισσότερες από δύο δεκαετίες στις Ηνωμένες Πολιτείες για διακίνηση ναρκωτικών, προτού εκτίσει περαιτέρω ποινές στη Γαλλία και στη συνέχεια στον Παναμά.

Στον Παναμά ιδρύθηκε το 1946 η Σχολή της Αμερικής, ένα στρατιωτικό κέντρο εκπαίδευσης που ειδικευόταν στην καταπολέμηση του κομμουνισμού, το οποίο ελέγχονταν μέχρι το 1984 από τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου εκπαιδεύτηκαν πολλοί δικτάτορες.

Με πληροφορίες από Le Monde