Φινλανδία: Εισάγει μάθημα «Ανάγνωσης AI» στα σχολεία για την καταπολέμηση των fake news
Τα παιδιά μαθαίνουν να ξεχωρίζουν τι είναι αληθινό και τι όχι στο διαδίκτυο
Φωτογραφία αρχείου
Μια ακόμη πρωτοποριακή προσθήκη πραγματοποιεί το εκπαιδευτικό σύστημα της Φινλανδίας, με μάθημα «Ανάγνωση ΑΙ» στοχεύοντας την εκπαίδευση των μαθητών στον εντοπισμό των «ψεύτικων» βίντεο.
Η συγκεκριμένη τακτική δεν αποτελεί κάτι που εφαρμόζεται για πρώτη φορά στο σκανδιναβικό εκπαιδευτικό σύστημα, καθώς εδώ και δεκαετίες λειτουργεί πρόγραμμα κατά της παραπληροφόρησης, με στόχο οι Φινλανδοί να μπορούν να διαχειρίζονται την προπαγάνδα και τους ψευδείς ισχυρισμούς - ιδιαίτερα εκείνους που προέρχονται από τη γειτονική Ρωσία, με την οποία η χώρα μοιράζεται σύνορα μήκους 1.340 χιλιομέτρων.
Πλέον, οι εκπαιδευτικοί καλούνται να εντάξουν την τεχνητή νοημοσύνη (AI) στο πρόγραμμα σπουδών, ειδικά μετά την εντατικοποίηση των εκστρατειών παραπληροφόρησης σε όλη την Ευρώπη, που ακολούθησε την πλήρη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία πριν από σχεδόν τέσσερα χρόνια.
«Πιστεύουμε ότι η σωστή διαχείριση των μέσων ενημέρωσης αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική κοινωνική δεξιότητα», δήλωσε η Kiia Hakkala, ειδική παιδαγωγός του Δήμου του Ελσίνκι. «Είναι καθοριστική τόσο για την ασφάλεια της χώρας όσο και για την προστασία της δημοκρατίας μας», πρόσθεσε.
Πώς διακρίνουν τα fake news τα παιδιά;
Παιδιά της τετάρτης τάξης σε δημοτικό σχολείο, μιας γειτονιάς βόρεια του Ελσίνκι, διδάσκονται από τον δάσκαλο Ville Vanhanen πώς να εντοπίζουν ψευδείς ειδήσεις.
Στην οθόνη της τηλεόρασης μαζί με έναν τίτλο ειδήσεων εμφανίζεται το δίπολο «Πραγματικότητα ή μυθοπλασία;» και τα παιδιά καλούνται να αποφασίσουν.
Ο Vanhanen είπε ότι οι μαθητές του μαθαίνουν να διακρίνουν τις ψευδείς ειδήσεις και την παραπληροφόρηση εδώ και χρόνια, ξεκινώντας με την ανάγνωση τίτλων και σύντομων κειμένων.
Μια ακόμη τεχνική είναι η επιλογή πέντε βασικών στοιχείων που πρέπει να ελέγχουν όταν διαβάζουν ειδήσεις στο διαδίκτυο, ώστε να διαπιστώνουν αν είναι αξιόπιστες
Τώρα προχωρούν στην εξοικείωση με την τεχνητή νοημοσύνη, η οποία γρήγορα γίνεται μια ζωτικής σημασίας δεξιότητα. «Μελετάμε πώς να αναγνωρίζουμε αν μια φωτογραφία ή ένα βίντεο έχει δημιουργηθεί από AI», πρόσθεσε ο Vanhanen, δάσκαλος και υποδιευθυντής του σχολείου.
Η γνώση και η εκπαίδευση γαι το ζήτημα των μέσων επικοινωνίας αποτελεί σημαντικό σημείο του φινλανδικού εκπαιδευτικού προγράμματος από τη δεκαετία του 1990.
Τέτοιου είδους μαθήματα είναι προσβάσιμα και σε ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας καθώς ενδέχεται να είναι ιδαίτερα ευάλωτοι στην παραπληροφόρηση.
Η στήριξη από Μέσα Ενημέρωσης
Σημαντικό ρόλο σε αυτές τις δράσεις αποτελεί η συνεργασία με διάφορα φινλανδικά μέσα ενημέρωσης, τα οποία διοργανώνουν κάθε χρόνο την «Εβδομάδα της Εφημερίδας», κατά την οποία εφημερίδες μοιράζονται στους νέους.
Το 2024, η Helsingin Sanomat - μία από τις μεγαλύτερες εφημερίδες της Φινλανδίας - συνεργάστηκε για τη δημιουργία ενός νέου «ABC Book of Media Literacy» (Βιβλίο αλφαβήτου για τα μέσα ενημέρωσης), το οποίο διανεμήθηκε σε κάθε 15χρονο παιδί της χώρας κατά την έναρξη της ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
«Είναι πολύ σημαντικό για εμάς να θεωρούμαστε ως ένας μέσο όπου μπορείς να βρεις πληροφορίες που έχουν επαληθευτεί, στις οποίες μπορείς να εμπιστευτείς και οι οποίες έχουν δημιουργηθεί από άτομα που γνωρίζεις», δήλωσε ο Jussi Pullinen, διευθυντής σύνταξης της εφημερίδας.
Απειλή για τη δημοκρατία
Οι δεξιότητες αυτές είναι τόσο ριζωμένες στην κουλτούρα της χώρας γι' αυτό και κατατάσσεται τακτικά στην κορυφή του Ευρωπαϊκού Δείκτη Παιδείας στα Μέσα Επικοινωνίας. Ο δείκτης καταρτίστηκε από το Open Society Institute στη Σόφια της Βουλγαρίας, μεταξύ 2017 και 2023.
«Δεν νομίζω ότι φανταζόμασταν ότι ο κόσμος θα ήταν έτσι», δήλωσε ο Φινλανδός υπουργός Παιδείας Άντερς Άντλερκρουτς. «Ότι θα βομβαρδιζόμασταν με παραπληροφόρηση, ότι οι θεσμοί μας θα αμφισβητούνταν. Η δημοκρατία απειλείται πραγματικά μέσω της παραπληροφόρησης».
«Ήδη στον χώρο της πληροφορίας είναι πολύ πιο δύσκολο να διακρίνει κανείς τι είναι πραγματικό και τι όχι», δήλωσε η Martha Turnbull, στέλεχος του Ευρωπαϊκού Κέντρου Αριστείας για την Αντιμετώπιση Υβριδικών Απειλών, με έδρα το Ελσίνκι. «Αυτή τη στιγμή, πάντως, είναι σχετικά εύκολο - ακόμη - να εντοπιστούν τα fake news που δημιουργούνται από την τεχνητή νοημοσύνη, καθώς η ποιότητά τους δεν είναι τόσο υψηλή όσο θα μπορούσε να είναι».
Και πρόσθεσε: «Ωστόσο, όσο η τεχνολογία αυτή εξελίσσεται και καθώς η τεχνητή νοημοσύνη γίνεται πιο αυτόνομη και εξελιγμένη, ο εντοπισμός των fake news θα γίνεται ολοένα και δυσκολότερος».
Διαβάστε επίσης
