Βιομοριακή αρχαιολογία: Η τεχνολογία αιχμής που «ξεκλειδώνει» τις οσμές του παρελθόντος
Η ανάλυση μοριακών αποτυπωμάτων σε αρχαία ευρήματα αποκαλύπτει άγνωστες πτυχές της ιατρικής, των τελετουργιών και των εμπορικών δρόμων της αρχαιότητας
Μια πρωτοποριακή προσέγγιση στην εμπειρία της μουσειακής επίσκεψης φέρνει η επιστήμη της βιομοριακής αρχαιολογίας, επιτρέποντας στους επισκέπτες όχι απλώς να βλέπουν, αλλά να «αναπνέουν» το παρελθόν. Χρησιμοποιώντας τεχνολογία αιχμής, ερευνητές αναδημιουργούν αρχαίες οσμές, προσφέροντας μια άνευ προηγουμένου αισθητηριακή σύνδεση με την ιστορία.
Το μοριακό «αποτύπωμα» της αρχαιότητας
Πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Frontiers in Environmental Archaeology αποκαλύπτει πώς αρχαία αντικείμενα διατηρούν «μοριακά αποτυπώματα» αρωματικών πρακτικών χιλιάδων ετών. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, τα μόρια αυτά παρέχουν πολύτιμες πληροφορίες για την αρωματοποιία, την ιατρική, τις τελετουργίες και την καθημερινή ζωή των αρχαίων πολιτισμών.
Η Δρ. Barbara Huber, από το Ινστιτούτο Γεωανθρωπολογίας Max Planck, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, τόνισε πως η συγκεκριμένη έρευνα σηματοδοτεί μια «σημαντική στροφή» στον τρόπο επικοινωνίας των επιστημονικών αποτελεσμάτων με το κοινό. Σε συνεργασία με την ειδικό οσφρητικών εφαρμογών Sofia Collette Ehrich και την αρωματοποιό Carole Calvez, μετέτρεψαν τα χημικά δεδομένα σε ολοκληρωμένες αρωματικές συνθέσεις κατάλληλες για εκθεσιακούς χώρους.
Το άρωμα της μεταθανάτιας ζωής
Η έρευνα εστίασε στην ανάλυση των ουσιών που χρησιμοποιήθηκαν για την ταρίχευση της ευγενούς Senetnay κατά τη 18η Δυναστεία της Αιγύπτου (περίπου 1450 π.Χ.). Η ανάλυση υπολειμμάτων σε ταφικά δοχεία αποκάλυψε ένα περίπλοκο μείγμα από:
- Μελισσοκέρι και φυτικά έλαια
- Πίσσα και ρητίνες κωνοφόρων
- Βαλσαμικές ουσίες και ρητίνη δέντρων όπως η πιστακία.
Ο Αιγυπτιολόγος Christian E. Loeben σημειώνει ότι η πολυπλοκότητα των συστατικών αυτών αναδεικνύει όχι μόνο τις προηγμένες μεθόδους μουμιοποίησης, αλλά και τα εκτεταμένα εμπορικά δίκτυα της εποχής, καθώς πολλά υλικά ήταν εισαγόμενα, υπογραμμίζοντας την υψηλή κοινωνική θέση της Senetnay.
Από τη θεωρία στην εμπειρία
Η ερευνητική ομάδα ανέπτυξε δύο μεθόδους παρουσίασης των αρχαίων οσμών:
Αρωματισμένες κάρτες: Χρησιμοποιούνται στο Μουσείο August Kestner στο Ανόβερο, επιτρέποντας στους επισκέπτες να κρατούν την «ουσία» του παρελθόντος στα χέρια τους.
Σταθμοί διάχυσης: Μια μόνιμη εγκατάσταση στο Μουσείο Moesgaard της Δανίας προσφέρει στους επισκέπτες μια ζωντανή αναπαράσταση των αρωμάτων που συνόδευαν τη διαδικασία της μουμιοποίησης.
«Η οσμή πρόσθεσε ένα συναισθηματικό και αισθητηριακό βάθος που οι επεξηγηματικές πινακίδες δεν θα μπορούσαν ποτέ να προσφέρουν», δήλωσε ο επιμελητής Δρ. Steffen Terp Laursen, επισημαίνοντας ότι η μέθοδος αυτή απομακρύνει το στίγμα του «τρόμου» από τη μουμιοποίηση και εστιάζει στην κατανόηση των πολιτισμικών κινήτρων πίσω από τις πράξεις των αρχαίων.
*Με πληροφορίες από goodnewsnetwork
Διαβάστε επίσης
