Προ των πυλών νέα μεταναστευτική κρίση λόγω πολέμου; Πώς η Ευρώπη προσπαθεί να την αποφύγει

Snapshot

• Η Ευρώπη βρίσκεται σε επαφές με την Τουρκία για να αποτρέψει νέο μεταναστευτικό κύμα λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
• Ο πόλεμος έχει προκαλέσει εσωτερικούς εκτοπισμούς εκατομμυρίων, κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο, χωρίς μέχρι στιγμής μαζική μετακίνηση προς την Ευρώπη.
• Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και η Τουρκία συμφώνησαν να συνεργαστούν για την αποφυγή επανάληψης της μεταναστευτικής κρίσης του 2014
• 2016.
• Η Τουρκία έχει προετοιμάσει σχέδια έκτακτης ανάγκης για τη διαχείριση πιθανών μεταναστευτικών ροών, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας ζωνών προστασίας στα σύνορα.
• Η Ευρώπη έχει αυστηροποιήσει τα σύνορά της και μειώσει τις μη εξουσιοδοτημένες διελεύσεις, ενώ παρακολουθεί στενά την εξέλιξη της κατάστασης.

Snapshot powered by AI

Φόβους για νέες «καραβιές» μεταναστών στην Ευρώπη έχει πυροδοτήσει ο συνεχιζόμενος πόλεμος στη Μέση Ανατολή, με την ευρωπαϊκή ηγεσία να παίρνει τα μέτρα της, ώστε να μην επαναληφθεί η μεταναστευτική κρίση προ δεκαετίας, όταν πάνω από ένα εκατομμύριο μετανάστες έφτασαν στη Γηραιά Ήπειρο δια θαλάσσης.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, βρίσκονται στο στάδιο του σχεδιασμού και των διπλωματικών διαβουλεύσεων σε μία προσπάθεια να αποτρέψουν ένα νέο προσφυγικό κύμα.

Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει επαφές με Τούρκους αξιωματούχους, καθώς η Τουρκία αποτελεί τον μεταναστευτικό διάδρομο μεταξύ Ιράν και Ευρώπης.

Σύμφωνα με τους New York Times, δύο ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου, υπήρξε ένα τηλεφώνημα μεταξύ του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν και του Ευρωπαίου Επιτρόπου Μετανάστευσης, Μάγκνους Μπρούνερ στο οποίο η Άγκυρα παρείχε διαβεβαιώσεις ότι εργάζεται για να αποφύγει την επανάληψη και θα συνεργαστεί με την Ευρώπη.

Όπως αποκαλύπτεται, οι δύο άνδρες συμφώνησαν πως αν η αμερικανο-ισραηλινή επίθεση διατηρήσει μια στενή εστίαση, οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να περιοριστούν. Στην περίπτωση όπως που διευρυνόταν τότε οι άνθρωποι θα μπορούσαν να προσπαθήσουν να φύγουν.

Η συνομιλία μεταξύ του Μπρούνερ και του Φιντάν στις 2 Μαρτίου ήταν μια προκαταρκτική συζήτηση και δεν οδήγησε σε συγκεκριμένα νέα βήματα για την προετοιμασία μιας πιθανής μεταναστευτικής αύξησης, δήλωσαν Ευρωπαίοι διπλωμάτες και Τούρκοι αξιωματούχοι.

Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός ότι, περισσότερες από δύο εβδομάδες μετά την έναρξη του πολέμου, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι Ιρανοί - ή οι Αφγανοί που ζουν στο Ιράν - συγκεντρώνονται στα σύνορα Ιράν-Τουρκίας επιδιώκοντας να διαφύγουν.

Οι μαζικές μετακινήσεις προσφύγων μπορεί να χρειαστούν χρόνια για να κορυφωθούν.

Μετά το ξέσπασμα του εμφυλίου πολέμου στη Συρία το 2011, χρειάστηκαν σχεδόν τέσσερα χρόνια για να φτάσει η μετανάστευση από τη Συρία στην Ευρώπη σε επίπεδα κρίσης.

Αλλά καθώς ο πόλεμος συνεχίζεται, περισσότεροι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ανησυχούν για αυτό το σενάριο. Οι ανησυχίες εντάθηκαν μετά την έξαρση των μαχών μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ, πυροδοτώντας μαζικούς εκτοπισμούς από τον νότιο Λίβανο.

«Δεν θέλουμε να δούμε ένα σενάριο όπως η Συρία», είπε ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, μια εβδομάδα μετά την έναρξη του πολέμου. Πρόσθεσε, «Έχουμε έντονο συμφέρον να αποφύγουμε νέες εισροές προσφύγων από την περιοχή». Ο Μερτς εξέφρασε παρόμοιες ανησυχίες μετά τη συνάντησή του την περασμένη εβδομάδα με τον πρωθυπουργό της Τσεχικής Δημοκρατίας.

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρόεδρος της εκτελεστικής εξουσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έστειλε την Κυριακή επιστολή με επίκεντρο τη μετανάστευση στους ηγέτες των 27 κρατών μελών του μπλοκ.

Η σύγκρουση «έχει ήδη οδηγήσει στον εσωτερικό εκτοπισμό» εκατομμυρίων ανθρώπων, ιδίως στο Ιράν και τον Λίβανο, έγραψε η φον ντερ Λάιεν, προσθέτοντας ότι ενώ οι άνθρωποι δεν έχουν περάσει ακόμη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, «το τι επιφυλάσσει το μέλλον παραμένει ασαφές».

Είπε ότι οι ηγέτες θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν «κάθε εργαλείο μεταναστευτικής διπλωματίας που έχουμε στη διάθεσή μας».

Μετά την κορύφωση του προσφυγικού κύματος μεταξύ 2014 και 2016, η Ευρώπη έχει αυστηροποιήσει τα σύνορά της και έπεισε χώρες διέλευσης όπως η Τουρκία να ενεργήσουν ως συνοριοφύλακες της ηπείρου.

Η ροή των νέων αφίξεων μεταναστών τόσο στη Γερμανία όσο και στην Ευρώπη μειώθηκε απότομα το 2017 και έκτοτε έχει υποχωρήσει περαιτέρω. Η συνοριακή υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Frontex, ανέφερε ότι οι μη εξουσιοδοτημένες διελεύσεις των συνόρων μειώθηκαν κατά ένα τέταρτο το 2025, συνεχίζοντας μια πολυετή τάση.

Τούρκοι και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι όλες οι πλευρές μοιράζονται μια επιφυλακτικότητα για ένα νέο μεταναστευτικό κύμα, ακόμη και αν δεν υπάρχει ακόμη σημαντικός σχεδιασμός για οποιοδήποτε είδος συντονισμένης απάντησης.

Ο υπουργός Εσωτερικών της Τουρκίας, Μουσταφά Τσιφτσί, δήλωσε στους δημοσιογράφους στις αρχές Μαρτίου ότι η κυβέρνησή του είχε προετοιμάσει τρία σχέδια έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση πιθανών μεταναστευτικών ροών που προκαλούνται από τον πόλεμο.

Αυτά περιελάμβαναν τη δημιουργία «ζωνών προστασίας» στα σύνορα για τη στέγαση προσφύγων και, στην περίπτωση πολύ μεγάλου αριθμού, επιτρέποντας στους πρόσφυγες να διασχίσουν τα σύνορα και να αναζητήσουν καταφύγιο εντός της Τουρκίας, είπε ο Τσιφτσί.

Χαρακτήρισε την τελευταία επιλογή «έσχατη λύση», προσθέτοντας ότι η Τουρκία θα μπορούσε αρχικά να φιλοξενήσει έως και 90.000 ανθρώπους σε καταυλισμούς σκηνών και άλλα προσωρινά καταλύματα.

Λόγω της εγγύτητάς της με μακροχρόνιες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και την Ασία, η Τουρκία φιλοξενεί έναν από τους μεγαλύτερους προσφυγικούς πληθυσμούς στον κόσμο.

Διαβάστε επίσης