Τα θαλάσσια ρεύματα του Ατλαντικού μπορεί να ανακάμψουν – Τι αποκαλύπτει νέα μελέτη
Το εύρημα αυτό αμφισβητεί εν μέρει τους προηγούμενους φόβους για την επικείμενη υπέρβαση ενός σημείου χωρίς επιστροφή για τα ωκεάνια ρεύματα, προσφέροντας μια αχτίδα αισιοδοξίας για την κλιματική ισορροπία του πλανήτη
Snapshot
- Η Ατλαντική Μεσημβρινή Ανατρεπτική Κυκλοφορία (AMOC) εξασθενεί λόγω της υπερθέρμανσης, αλλά μπορεί να ανακάμψει αν μειωθούν οι παγκόσμιες θερμοκρασίες.
- Το μοντέλο της μελέτης δεν δείχνει κάποιο σημείο καμπής που να οδηγεί σε μη αναστρέψιμη κατάρρευση του ρεύματος.
- Η πλήρης ανάκαμψη της AMOC θα μπορούσε να χρειαστεί αιώνες, ενώ οι αρνητικές επιπτώσεις θα συνεχίσουν να γίνονται αισθητές.
- Η τήξη του στρώματος πάγου της Γροιλανδίας αποτελεί σημαντικό κίνδυνο, καθώς απελευθερώνει γλυκό νερό που εξασθενεί τα θαλάσσια ρεύματα.
- Ο περιορισμός των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου παραμένει κρίσιμος για την αποτροπή περαιτέρω υπερθέρμανσης και αρνητικών κλιματικών επιπτώσεων.
Το σύστημα θαλάσσιων ρευμάτων του Ατλαντικού, το οποίο διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση των ήπιων χειμώνων στην Ευρώπη, μεταφέροντας θερμά νερά από τις τροπικές περιοχές προς τον βορρά, ενδέχεται να μην οδηγείται αναπόφευκτα σε μη αναστρέψιμη κατάρρευση.
Νέα έρευνα του Μετεωρολογικού Ινστιτούτου της Δανίας, η οποία δημοσιεύθηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Science Advances, παρουσιάζει μια πιο καθησυχαστική εικόνα για το μέλλον της Ατλαντικής Μεσημβρινής Ανατρεπτικής Κυκλοφορίας (AMOC).
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το σύστημα, παρά την εξασθένησή του εξαιτίας της υπερθέρμανσης του πλανήτη, έχει τη δυνατότητα να ανακτήσει σταδιακά τη δύναμή του, εφόσον οι παγκόσμιες θερμοκρασίες μειωθούν στο μέλλον.
Το εύρημα αυτό αμφισβητεί εν μέρει τους προηγούμενους φόβους για την επικείμενη υπέρβαση ενός σημείου χωρίς επιστροφή για τα ωκεάνια ρεύματα, προσφέροντας μια αχτίδα αισιοδοξίας για την κλιματική ισορροπία του πλανήτη.
Ωστόσο, οι επιστήμονες δεν παραβλέπουν τα σοβαρά προβλήματα που εξακολουθούν να υπάρχουν, ιδιαίτερα το γεγονός ότι μια ενδεχόμενη ανάκαμψη θα απαιτούσε εξαιρετικά μεγάλο χρονικό διάστημα.
Δεν υπάρχει σημείο χωρίς επιστροφή στο κλιματικό μοντέλο
Σύμφωνα με τα δεδομένα που επεξεργάστηκαν οι ερευνητές, το ρεύμα θα μπορούσε να εξασθενήσει κατά έως και 6 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού ανά δευτερόλεπτο, από τα σημερινά 17 εκατομμύρια, σε ένα σενάριο που εξετάζει αύξηση της θερμοκρασίας κατά 7 βαθμούς Κελσίου.
Ο πρώτος συγγραφέας της μελέτης, Τσουντσένγκ Γκουό, εξήγησε τα αποτελέσματα, υπογραμμίζοντας μια ενθαρρυντική προοπτική για το μέλλον του κλίματος της Γης.
«Στο μοντέλο μας δεν βλέπουμε κάποιο σημείο καμπής που να οδηγεί σε κατάρρευση. Η AMOC εξασθενεί σταδιακά, αλλά διαπιστώνουμε ότι ανακτά τη δύναμή της μόλις αντιστραφεί η υπερθέρμανση του πλανήτη», ανέφερε.
Η προσομοίωση δείχνει, επομένως, ότι το φοβούμενο σημείο καμπής δεν εμφανίζεται στο συγκεκριμένο μαθηματικό μοντέλο.
Οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις και οι αμφιβολίες
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η πλήρης ανάκαμψη θα μπορούσε να απαιτήσει αρκετούς αιώνες. Στο διάστημα αυτό, οι επιπτώσεις από την εξασθένηση του ρεύματος θα εξακολουθούσαν να γίνονται αισθητές, προκαλώντας αποσταθεροποίηση των παγκόσμιων μοτίβων βροχοπτώσεων και επιταχύνοντας την άνοδο της στάθμης της θάλασσας στις παράκτιες περιοχές.
Ένα ακόμη σημαντικό εμπόδιο είναι το στρώμα πάγου της Γροιλανδίας, το οποίο απελευθερώνει μεγάλες ποσότητες κρύου, γλυκού νερού στον ωκεανό, συμβάλλοντας στην εξασθένηση των θαλάσσιων ρευμάτων. Εάν ο πάγος λιώσει, δεν θα μπορούσε να αποκατασταθεί με κανέναν τρόπο.
Ο Βίλεμ Χούισκαμπ, από το Ινστιτούτο Έρευνας Κλιματικών Επιπτώσεων του Πότσνταμ, αντιμετώπισε θετικά την προοπτική ενός πιο ανθεκτικού συστήματος κυκλοφορίας, εξέφρασε ωστόσο αμφιβολίες για το κατά πόσο η πραγματική κυκλοφορία του Ατλαντικού είναι τόσο ανθεκτική όσο υποδεικνύουν τα μοντέλα.
Παράλληλα, ο βαθμός ψύξης που θα απαιτούνταν για την αντιστροφή της εξασθένησης του ρεύματος ξεπερνά τις δυνατότητες που θεωρούνται ρεαλιστικές με τη σημερινή τεχνολογία.
Γιατί ο περιορισμός των εκπομπών παραμένει προτεραιότητα
Το σενάριο αύξησης της θερμοκρασίας κατά 7 βαθμούς Κελσίου που εξετάστηκε στη μελέτη υπερβαίνει κατά πολύ τις σημερινές προβλέψεις. Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν επιβεβαιώσει ότι η παγκόσμια θερμοκρασία θα ξεπεράσει το κρίσιμο όριο του 1,5 βαθμού Κελσίου μέσα στα επόμενα χρόνια.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η τήξη των πάγων της Γροιλανδίας και μόνο θα μπορούσε να προκαλέσει μακροπρόθεσμη άνοδο της στάθμης της θάλασσας κατά περίπου 20 εκατοστά, ως συνέπεια μιας αύξησης της θερμοκρασίας κατά 1,5 βαθμό Κελσίου.
Μπροστά σε αυτά τα δεδομένα, ο περιορισμός των εκπομπών παραμένει βασική προτεραιότητα για τις κυβερνήσεις που έχουν δεσμευτεί στην εφαρμογή της Συμφωνίας του Παρισιού για το Κλίμα, η οποία υπογράφηκε το 2015.
Όπως κατέληξε ο Γκουό, απευθύνοντας έκκληση για άμεση δράση απέναντι στην κλιματική αλλαγή:
«Αντί να βασιζόμαστε σε μια παγκόσμια ψύξη που πρέπει να επέλθει, είναι πολύ, πολύ ασφαλέστερη στρατηγική να μην επιτρέψουμε εξαρχής την υπερθέρμανση».
