Οικονομολόγος προειδοποιεί: Η παγκόσμια οικονομία έχει 8 εβδομάδες για να αποφύγει την ύφεση

Snapshot

• Ο οικονομολόγος Μοχάμεντ Ελ Εριάν προειδοποιεί ότι η παγκόσμια οικονομία έχει 8 εβδομάδες για να αποφύγει την ύφεση, υπό την προϋπόθεση ότι τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν ξανά σύντομα.
• Η τιμή του πετρελαίου μπρεντ εκτοξεύτηκε πάνω από τα 126 δολάρια το βαρέλι λόγω των αδιεξόδων στις συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν και του αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ.
• Ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ και την Ευρώπη αυξάνεται, με τον δείκτη τιμών προσωπικών καταναλωτικών δαπανών στις ΗΠΑ να φτάνει το 3,5% και τον πληθωρισμό στην ευρωζώνη να ανέρχεται στο 3%.
• Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (FED) και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) έχουν αποφύγει προς το παρόν αυξήσεις επιτοκίων, αλλά εξετάζουν το ενδεχόμενο αυξήσεων εντός του έτους λόγω των αυξημένων πληθωριστικών πιέσεων.
• Η ΕΚΤ διατήρησε αμετάβλητα τα επιτόκια, επισημαίνοντας ότι η διάρκεια και η ένταση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για την οικονομική σταθερότητα.

Snapshot powered by AI

Τα χειρότερα σενάρια για την παγκόσμια οικονομία επεξεργάζονται κυβερνήσεις, αναλυτές και παράγοντες της αγοράς καθώς παραμένει το αδιέξοδο στον πόλεμο του Ιράν, οι ΗΠΑ εξετάζουν την επανέναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων και οι τιμές του πετρελαίου εκτοξεύονται στα ύψη.

Ο κορυφαίος οικονομολόγος, Μοχάμεντ Ελ Εριάν, ο οποίος ήταν διευθύνων σύμβουλος της Pimco και επικεφαλής του Συμβουλίου Παγκόσμιας Ανάπτυξης επί προεδρίας Ομπάμα, προειδοποίησε ότι έχει ξεκινήσει η αντίστροφη μέτρηση για την παγκόσμια οικονομία που έχει το πολύ 8 εβδομάδες για να καταφέρει να αποφύγει την ύφεση.

Συγκεκριμένα δήλωσε ότι ο πλανήτης θα «αποφύγει την ύφεση, υπό την προϋπόθεση —και αυτό είναι το σημαντικό— ότι τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν ξανά μέσα στις επόμενες τέσσερις έως οκτώ εβδομάδες. Αν δεν ανοίξουν ξανά μέσα στις επόμενες τέσσερις έως οκτώ εβδομάδες, η κατάσταση θα είναι εντελώς διαφορετική».

Όλοι οι παράγοντες της αγοράς, όπως και ο Μοχάμεντ Ελ Εριάν αναρωτιούνται πότε θα επανέλθει η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου στο φυσιολογικό και θα χαλαρώσουν οι τιμές. Ωστόσο, ο οικονομολόγος είναι ένας από τους λίγους που προχώρησε ένα βήμα παραπέρα και έθεσε ένα σαφές χρονοδιάγραμμα για το πότε θα ξεκινήσουν τα σοβαρά προβλήματα για την παγκόσμια οικονομία.

Την ίδια στιγμή η παγκόσμια ναυτιλία αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα καθώς 913 εμπορικά πλοία όλων των κατηγοριών παρέμεναν αποκλεισμένα στα Στενά του Ορμούζ την 29η Απριλίου με βάση στοιχεία της εταιρίας παρακολούθησης της θαλάσσιας κίνησης AXSMarine.

Προχθές Τετάρτη το πρωί, πάνω από 270 πετρελαιοφόρα δεξαμενόπλοια βρίσκονταν στον Κόλπο, όπως και περίπου είκοσι πλοία που μεταφέρουν υγροποιημένο φυσικό αέριο (ΥΦΑ) ή υγροποιημένο αέριο πετρελαίου (ΥΦΠ).

Την Πέμπτη η τιμή του αργού πετρελαίου μπρεντ εκτινάχθηκε προσωρινά πάνω από τα 126 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι αδιέξοδες συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν αύξησαν τις ανησυχίες για το ενδεχόμενο να μην ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ και να μην υπάρξει οριστικό τέλος στον πόλεμο στο Ιράν.

Το επίπεδο των 126 δολαρίων αποτελεί υψηλό τετραετίας. Η τελευταία φορά που το μπρεντ είχε φτάσει σε τόσο υψηλά επίπεδα ήταν λίγο μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022.

Στα ύψη ο πληθωρισμός σε ΗΠΑ και Ευρώπη

Η ραγδαία άνοδος των τιμών των καυσίμων ώθησε τον προτιμώμενο δείκτη πληθωρισμού της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (FED)Εστο 3,5% τον Μάρτιο, το υψηλότερο ποσοστό των τελευταίων σχεδόν τριών ετών, σύμφωνα με νέα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν την Πέμπτη.

Ο δείκτης τιμών των προσωπικών καταναλωτικών δαπανών αυξήθηκε κατά 0,7% σε σχέση με τον Φεβρουάριο, μια ταχύτερη από την αναμενόμενη επιτάχυνση σε σχέση με τον προηγούμενο μηνιαίο ρυθμό του 0,4%, ανέφερε το Υπουργείο Εμπορίου των ΗΠΑ.

Ο ετήσιος ρυθμός πληθωρισμού, ο οποίος σημείωσε άνοδο από το 2,8% του Φεβρουαρίου, βρίσκεται πλέον στο υψηλότερο επίπεδο από τον Μάιο του 2023.

Η αμερικανική οικονομία φαίνεται πράγματι να αντέχει ακόμη. Ωστόσο το πόσο ακόμα θα μπορούν τα αμερικανικά νοικοκυριά να αντέξουν τις υψηλές τιμές του πετρελαίου και τις πιθανές επιταχύνσεις του πληθωρισμού παραμένει ένα βασικό ερώτημα, όπως σημείωσε ο Σκοτ Άντερσον, επικεφαλής οικονομολόγος για τις ΗΠΑ στην BMO Capital Markets.

«Εάν οι πληθωριστικές πιέσεις συνεχίσουν να εντείνονται τους επόμενους μήνες, θα γίνεται όλο και πιο δύσκολο για τους καταναλωτές να ανταπεξέλθουν. Η ραγδαία πτώση του ποσοστού προσωπικών αποταμιεύσεων από την αρχή του έτους αποτελεί προειδοποιητικό σήμα καθώς εισερχόμαστε στο δεύτερο τρίμηνο», ανέφερε ο Άντερσον.

Παράλληλα και η Ευρώπη πλήττεται σφοδρά, καθώς στηρίζεται στις εισαγωγές καυσίμων για την ενέργεια της. Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη εκτοξεύθηκε στο 3% αυτό το μήνα, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν οδήγησε σε άνοδο των τιμών της ενέργειας και η ανάπτυξη παρουσίασε επιβράδυνση.

Οι τιμές καταναλωτή αυξήθηκαν κατά 3% σε ετήσια βάση έως τον Απρίλιο σε ολόκληρη την ευρωζώνη, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε το πρωί της Πέμπτης η στατιστική υπηρεσία Eurostat, σημειώνοντας άνοδο από το 2,6% του Μαρτίου και το 1,9% του Φεβρουαρίου.

Αυτό οδήγησε τον πληθωρισμό ακόμη πιο πάνω από τον στόχο του 2% που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Οι τιμές της ενέργειας σε όλη την ευρωζώνη αυξήθηκαν κατά 10,9% σε ετήσια βάση, από 5,1% τον Μάρτιο. Ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες επιβραδύνθηκε στο 3,0%, ενώ οι τιμές των τροφίμων, του αλκοόλ και του καπνού αυξήθηκαν κατά 2,5% και οι τιμές των βιομηχανικών προϊόντων αυξήθηκαν κατά 0,8%.

Τι γίνεται με τα επιτόκια

Η FED και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχουν μέχρι στιγμής αποφύγει να αυξήσουν τα επιτόκια και περιμένουν να περιοριστεί η αβεβαιότητα σχετικά με το πετρέλαιο και τα καύσιμα πριν πάρουν αποφάσεις. Αρκετοί αναλυτές της αγοράς, όμως, εκτιμούν ότι έως το τέλος του χρόνου οι δύο κεντρικές τράπεζες θα υποχρεωθούν να προχωρήσουν σε αυξήσεις επιτοκίων.

Την Πέμπτη η ΕΚΤ διατήρησε αμετάβλητα τα επιτόκια της. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, έθεσε επί τάπητος το ενδεχόμενο ανόδου των επιτοκίων στην επόμενη συνεδρίαση, υπογραμμίζοντας πως το θέμα απασχόλησε έντονα το Διοικητικό Συμβούλιο. Κατά τη διάρκεια της καθιερωμένης συνέντευξης Τύπου, η επικεφαλής της ΕΚΤ διευκρίνισε πως η τρέχουσα πορεία της οικονομίας αποκλίνει από το βασικό σενάριο που είχε διαμορφωθεί προγενέστερα. Η απόφαση να παραμείνουν τα επιτόκια αμετάβλητα σήμερα ελήφθη ομόφωνα, ωστόσο η αβεβαιότητα που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή επιβάλλει μια πιο προσεκτική στάση ενόψει του Ιουνίου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που είχαν κατατεθεί τον Μάρτιο, το βασικό σενάριο προέβλεπε πληθωρισμό της τάξης του 2,6% και ανάπτυξη 0,9% για το 2026. Η πραγματικότητα όμως δείχνει να μεταβάλλεται, καθώς οι κίνδυνοι για τον πληθωρισμό παρουσιάζονται αυξημένοι, ενώ η ανάπτυξη δέχεται πιέσεις. Η Λαγκάρντ επισήμανε πως οι διαθέσιμες πληροφορίες δεν επαρκούν για μια οριστική κίνηση, καθώς η κεντρική τράπεζα οφείλει να επεξεργαστεί τα νέα δεδομένα που θα προκύψουν τις προσεχείς έξι εβδομάδες.

Η πρόεδρος της ΕΚΤ τόνισε ότι η διάρκεια και η ένταση των συγκρούσεων αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για την οικονομική σταθερότητα. Οι αξιωματούχοι της ευρωτράπεζας βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα λεπτό ισορροπημένο δίλημμα, προσπαθώντας να αποφύγουν το λάθος μιας πρόωρης αύξησης, όπως είχε συμβεί το 2011, ή μιας καθυστερημένης αντίδρασης, όπως καταγράφηκε το 2022. Οι αναλυτές παρατηρούν με ενδιαφέρον τις εξελίξεις, καθώς η αγορά εργασίας παραμένει ισχυρή, με την ανεργία να κινείται στο 6,2% τον Μάρτιο, στηρίζοντας την εγχώρια ζήτηση.