Γυαλιά ηλίου: Από τα οπτικά και στα… σούπερ μάρκετ - Τι σημαίνει το σήμα CE στα γυαλιά «μαϊμού»

Snapshot

• Η πώληση γυαλιών ηλίου από μη οπτικά καταστήματα επιτρέπεται πλέον με την ανάθεση επιστημονικά υπεύθυνου οπτικού χωρίς υποχρεωτική φυσική παρουσία.
• Οι οπτικοί
• οπτομέτρες εκφράζουν ανησυχία για τη δημόσια υγεία λόγω της έλλειψης φυσικής παρουσίας οπτικού κατά την πώληση γυαλιών ηλίου, ειδικά για την προστασία της παιδικής όρασης.
• Τα «μαϊμού» γυαλιά ηλίου συχνά φέρουν το σήμα CE παραπλανώντας ότι πρόκειται για την αυθεντική ευρωπαϊκή πιστοποίηση, αυξάνοντας τους κινδύνους για την υγεία των ματιών.
• Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Οπτικών Οπτομετρών υπογραμμίζει ότι η επιστημονική ευθύνη απαιτεί φυσική παρουσία και ουσιαστική εποπτεία.

Snapshot powered by AI

Η πώληση γυαλιών ηλίου από μη οπτικά καταστήματα, χωρίς την υποχρεωτική φυσική παρουσία διπλωματούχου οπτικού – οπτομέτρη, είναι πλέον επιτρεπτή και με τη βούλα του υπουργείου Υγείας. Εδώ και χρόνια, γυαλιά ηλίου πωλούνται ανεξέλεγκτα σε τουριστικά καταστήματα, περίπτερα κ.α. Η διαφορά είναι ότι, πλέον, υπάρχει ρυθμιστικό πλαίσιο και όπως εκτιμούν παράγοντες της αγοράς, σύντομα θα πωλούνται ακόμα και σε μεγάλες αλυσίδες σούπερ-μάρκετ.

Με δύο πρόσφατες εγκυκλίους του Άδωνι Γεωργιάδη, διευκρινίζεται ότι τα καταστήματα λιανικού εμπορίου (μη οπτικών ειδών), μπορούν να διαθέτουν γυαλιά ηλίου, αρκεί να δηλώνουν έναν επιστημονικά υπεύθυνο οπτικό-οπτομέτρη προς την Περιφέρεια, χωρίς ωστόσο αυτός να εργάζεται με την φυσική παρουσία στο κατάστημα. Επομένως, ο ίδιος οπτικός δύναται να ορισθεί και σε πλέον του ενός καταστήματος ή υποκαταστήματος ως επιστημονικά υπεύθυνος.

Η εξέλιξη αυτή σήμανε συναγερμό στον κλάδο των οπτικών-οπτομετρών, κυρίως γιατί η πρώτη εγκύκλιος έδινε δικαίωμα διάθεσης όλων των ειδών όρασης (γυαλιά οράσεως, φακοί επαφής, υγρά φακών επαφής κ.α.) σε μη ειδικά καταστήματα. Αυτό, βεβαίως, διορθώθηκε με δεύτερη εγκύκλιο, η οποία διευκρίνισε ότι αφορά μόνο στα γυαλιά ηλίου.

Ωστόσο, η ανησυχία των οπτικών-οπτομετρών δεν κάμφθηκε, καθώς θεωρούν ότι προκύπτει ζήτημα δημόσιας υγείας, εφόσον δεν είναι υποχρεωτική η φυσική παρουσία οπτικού στο σημείο πώλησης. Τα γυαλιά ηλίου δεν αποτελούν απλό καταναλωτικό προϊόν, αλλά μέσο προστασίας από την υπεριώδη ακτινοβολία, τονίζουν οι οπτικοί-οπτομέτρες. Εξηγούν ότι η διάθεσή τους χωρίς επιστημονική καθοδήγηση αυξάνει τον κίνδυνο επιλογής ακατάλληλων φακών, οι οποίοι μπορεί να δημιουργήσουν ψευδή αίσθηση προστασίας, με πραγματικές επιπτώσεις στην υγεία των ματιών. Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζεται για την παιδική όραση, καθώς η ανάπτυξή της απαιτεί εξειδικευμένη προστασία. «Η επιλογή γυαλιών ηλίου για παιδιά δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως εμπορική πράξη», σημειώνει ο Πανελλήνιος Σύλλογος Οπτικών Οπτομετρών (ΠΣΟΟ)–ΝΠΔΔ, υπογραμμίζοντας ότι οι επιπτώσεις είναι μακροπρόθεσμες και δυνητικά μη αναστρέψιμες.

Τα «μαϊμου» γυαλιά ηλίου

Οι κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία προέρχονται από τα «μαϊμού» γυαλιά ηλίου, η διάθεση των οποίων, όμως, δεν είναι σημερινό φαινόμενο. Περίπτερα, τουριστικά καταστήματα κ.α. πωλούν γυαλιά ηλίου, τα οποία μάλιστα αρκετά συχνά φέρουν το σήμα CE. Ωστόσο, πολλές φορές αντιστοιχεί στις λέξεις «China Export» και όχι στην αυθεντική πιστοποίηση (Conformité Européenne) των προϊόντων που πληρούν τις προϋποθέσεις για να πωλούνται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

«Η επιστημονική ευθύνη (σ.σ. του οπτικού-οπτομέτρη) είναι προσωπική και αδιαίρετη και προϋποθέτει τη δυνατότητα άμεσης εποπτείας και παρέμβασης. Είναι προφανές ότι κανείς επιστημονικά υπεύθυνος δεν μπορεί να ασκεί ουσιαστικό έλεγχο σε καταστήματα στα οποία δεν βρίσκεται, ούτε να αναλαμβάνει ευθύνη για δραστηριότητες που δεν εποπτεύει. Ο επιστημονικά υπεύθυνος οπτικός - οπτομέτρης οφείλει να διαθέτει πραγματική δυνατότητα ελέγχου, εποπτείας και ανάληψης ευθύνης για τη λειτουργία του καταστήματος και τη συμμόρφωση των προϊόντων και διαδικασιών που σχετίζονται με την όραση. Η επιστημονική ευθύνη προϋποθέτει ουσιαστική παρουσία και δεν μπορεί να περιορίζεται σε τυπική διοικητική κάλυψη επιχειρηματικών δραστηριοτήτων» αναφέρει ο ΠΣΟΟ.

Ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα που θέτουν οι οπτικοί, είναι η απορροφητικότητα των φακών. Οι φακοί των γυαλιών ηλίου κατατάσσονται σε τέσσερις κατηγορίες, ανάλογα με τον βαθμό απορροφητικότητας. Ένας οπτικός γνωρίζει ποια κατηγορία είναι κατάλληλη για έναν άνθρωπο που έχει υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση, πχ. καταρράκτη. Οι ακατάλληλοι φακοί μπορεί να δημιουργήσουν ή να εντείνουν προβλήματα όρασης.

Αίτημα για μειωμένο ΦΠΑ στα οπτικά

Ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Οπτικών Οπτομετρών (ΠΣΟΟ)–ΝΠΔΔ, Θωμάγγελος Μιχαλάκης, όπως εξήγησε σε συνέντευξη Τύπου (01/07/2026), οι πρόσφατες εγκύκλιοι του υπουργείου Υγείας οδηγούν σε de facto τροποποίηση του κανονιστικού νόμου για τα καταστήματα οπτικών ειδών, διαστέλλοντας και αλλοιώνοντας το περιεχόμενό του. Περαιτέρω, η εφαρμογή των συγκεκριμένων εγκυκλίων οδηγεί σε ευθεία στρέβλωση του ανταγωνισμού εις βάρος των νόμιμων οπτικών καταστημάτων, τα οποία επί δεκαετίες υποχρεώνονται να συμμορφώνονται με αυστηρές αδειοδοτικές προϋποθέσεις, τεχνικές προδιαγραφές, υγειονομικούς κανόνες και σημαντικό οικονομικό κόστος λειτουργίας.

Επιπλέον, ο ΠΣΟΟ επανέφερε το αίτημα υπαγωγή των γυαλιών οράσεως, των φακών επαφής, των υγρών συντήρησης, των βοηθημάτων χαμηλής όρασης και των υπηρεσιών του οπτικού - οπτομέτρη σε μειωμένο ή υπερμειωμένο συντελεστή ΦΠΑ (13% ή 6%). Παρόλο που η ευρωπαϊκή νομοθεσία επιτρέπει την εφαρμογή μειωμένων συντελεστών και η πλειονότητα των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει ήδη υιοθετήσει ευνοϊκότερο φορολογικό καθεστώς, η Ελλάδα εξακολουθεί να επιβάλλει Φ.Π.Α. 24% στα μέσα διόρθωσης της όρασης. «Η όραση δεν αποτελεί είδος πολυτελείας, αλλά θεμελιώδες αγαθό υγείας. Τα γυαλιά οράσεως, οι φακοί επαφής και τα βοηθήματα χαμηλής όρασης είναι αναγκαία ιατροτεχνολογικά προϊόντα, που επιτρέπουν σε εκατομμύρια πολίτες να εργάζονται, να εκπαιδεύονται και να συμμετέχουν ισότιμα στην κοινωνική και οικονομική ζωή» τονίζει, τέλος, ο Σύλλογος.