Το ύπουλο σχέδιο της Τουρκίας με τα «Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα» - Πώς κυκλώνουν το Καστελόριζο
Τα δύο θαλάσσια πάρκα περικυκλώνουν ουσιαστικά το Καστελλόριζο και αποκλείουν τη ζώνη ανάμεσα σε Λήμνο και Σαμοθράκη
Snapshot
- Η Τουρκία ανακήρυξε δύο «Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα» στο Βορειοανατολικό Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, που εκτείνονται πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων.
- Η Ελλάδα χαρακτηρίζει την τουρκική ενέργεια παράνομη, καθώς τα πάρκα καλύπτουν διεθνή ύδατα και περιοχές εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
- Η Τουρκία υποστηρίζει ότι τα πάρκα προστατεύουν το περιβάλλον και προωθούν τον βιώσιμο υποβρύχιο τουρισμό και επιστημονικές έρευνες.
- Η Ελλάδα έχει θεσπίσει δικά της θαλάσσια πάρκα εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, και απορρίπτει μονομερείς ενέργειες που παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο.
- Η εξέλιξη αυτή αναβαθμίζει τις τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο, προκαλώντας ανησυχίες για περαιτέρω εντάσεις και αμφισβητήσεις στην περιοχή.
Ανάβει πάλι το φυτίλι της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης στο Αιγαίο με αφορμή τα θαλάσσια πάρκα.
Η θαλάσσια περιοχή στα ανοιχτά των ακτών της περιοχής Φετιγιέ στη Μούγλα και της περιοχής Κας στην Αττάλεια, καθώς και η οριοθετημένη από τους Τούρκους περιοχή στο Βόρειο Αιγαίο, έχουν ανακηρυχθεί από την Τουρκία «Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο». Το Προεδρικό Διάταγμα για το θέμα δημοσιεύτηκε στο χθεσινό φύλλο της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως στη γειτονική μας χώρα.
Με την απόφαση αυτή, η θαλάσσια περιοχή που βρίσκεται στα ανοικτά των ακτών της Φετιγιέ και του Κας, καθώς και η οριοθετημένη περιοχή στο Βόρειο Αιγαίο, έλαβαν το καθεστώς «Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου» με σκοπό - όπως ισχυρίζονται οι Τούκροι - την προστασία των φυσικών και θαλάσσιων οικοσυστημάτων.
Τα δύο θαλάσσια πάρκα περικυκλώνουν ουσιαστικά το Καστελλόριζο και αποκλείουν τη ζώνη ανάμεσα σε Λήμνο και Σαμοθράκη. Το Θαλάσσιο Εθνικό Πάρκο Βόρειου Αιγαίου καλύπτει την περιοχή του Τσανάκαλε και της Ίμβρου.
Όπως αναφέρεται από τουρκικής πλευράς, στα θαλάσσια εθνικά πάρκα παρέχεται καθεστώς ειδικής προστασίας με σκοπό την προστασία συγκεκριμένων θαλάσσιων περιοχών, τη διασφάλιση της ασφάλειας των απειλούμενων υποβρύχιων ειδών, την αναζωογόνηση του βιώσιμου υποβρύχιου τουρισμού και τη διεξαγωγή διεθνών επιστημονικών ερευνών.
Η αντίδραση της Αθήνας
Άμεση και αυστηρή ήταν η απάντηση του υπουργείου Εξωτερικών στις τουρκικές προκλήσεις με τις Προεδρικές Αποφάσεις ανήμερα της Παναγίας για την ανακήρυξη δύο «εθνικών θαλάσσιων πάρκων».
Συγκεκριμένα το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών αναφέρει σε ανακοίνωσή του:
Με Προεδρικές Αποφάσεις της 15ης Αυγούστου που δημοσιεύθηκαν σήμερα στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, η Τουρκία ανακήρυξε δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα» στο ΒΑ Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, τα οποία εκτείνονται και πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων.
Στο μέτρο που τα εν λόγω πάρκα καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα, η εγκαθίδρυσή τους είναι παράνομη, καθώς κανένα Κράτος δεν έχει δικαίωμα, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, να προβαίνει μονομερώς στην εγκαθίδρυση θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών σε περιοχές εκτός εθνικής δικαιοδοσίας. Περαιτέρω, τα εν λόγω θαλάσσια πάρκα είναι παράνομα και στο βαθμό που εκτείνονται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Πρόκειται, συνεπώς, για ενέργεια, η οποία δεν παράγει κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα τόσο ως προς τα διεθνή ύδατα, όσο και ως προς τα δικαιώματά μας στην ελληνική υφαλοκρηπίδα.
Η μονομερής θέσπιση από την Τουρκία «εθνικών» θαλάσσιων πάρκων και σε περιοχές εκτός δικαιοδοσίας της δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα, ούτε να επηρεάσει καθ’ οιονδήποτε τρόπο δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο.
Σχετικά υπενθυμίζεται ότι η χώρα μας έλαβε την πρωτοβουλία θέσπισης Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων στο Ιόνιο και στο Αιγαίο Πέλαγος, σε πλήρη συμμόρφωση με το Δίκαιο της Θάλασσας και αποκλειστικά εντός ελληνικών χωρικών υδάτων.
Ενέργειες που επιχειρούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα ή να επηρεάσουν μονομερώς το καθεστώς των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο, δεν συμβάλλουν στην εμπέδωση κλίματος καλής γειτονίας και υπονομεύουν σοβαρά τις προσπάθειες διατήρησης σχέσεων αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των δύο χωρών.
Η Ελλάδα θα συνεχίσει να ενεργεί με συνέπεια και αποφασιστικότητα για την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων της, τη διαφύλαξη των ελευθεριών της ανοικτής θάλασσας όπως αυτές προβλέπονται στο Δίκαιο της Θάλασσας, καθώς και για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο.
Η ιδιαίτερη σημασία του Θαλάσσιου Εθνικού Πάρκου Φετιγιέ-Κας
Η έκταση των 21.706 km², που εκτείνεται από τη Φετιγιέ έως το Κας, έχει χαρακτηριστεί ως «Θαλάσσιο Εθνικό Πάρκο Φετιγιέ-Κας».
Η θέση του Θαλάσσιου Εθνικού Πάρκου Φετιγιέ-Κας έχει ιδιαίτερη σημασία στις τουρκικές αιτιάσεις που συντηρούν τη μακροχρόνια διαμάχη μεταξύ των δύο χωρών. Το Καστελλόριζο που βρίσκεται ακριβώς απέναντι από το Κας, είναι κομβικό όσον αφορά την οριοθέτηση της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.
Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα ανακοίνωσε πέρυσι τη δημιουργία δύο θαλάσσιων πάρκων στο Ιόνιο Πέλαγος και γύρω από τα νότια νησιά των Κυκλάδων. Η Άγκυρα επέκρινε την κίνηση αυτή, υποστηρίζοντας ότι ορισμένες από τις πρωτοβουλίες είχαν πολιτικό και όχι καθαρά περιβαλλοντικό χαρακτήρα και θα μπορούσαν να επηρεάσουν το status quo στο.... αμφισβητούμενο κατά το αφήγημα της Άγκυρας Αιγαίο.
Τα τελευταία μέτρα θαλάσσιου σχεδιασμού της Τουρκίας αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας της Άγκυρας να διεκδικήσει αυτά που περιγράφει ως ναυτικά δικαιώματά της. Τούρκοι αξιωματούχοι έχουν ισχυριστεί ότι τα μέτρα προστασίας του περιβάλλοντος στο Αιγαίο πρέπει να είναι διαφανή και συντονισμένα, ιδίως επειδή η θάλασσα αυτή είναι ένα ημικλειστό υδάτινο σύστημα όπου τα θαλάσσια όρια παραμένουν αμφισβητούμενα.
Η Τουρκία προετοιμάζει επίσης ένα σχέδιο νόμου για τη «Γαλάζια Πατρίδα», το οποίο αναμένεται να συζητηθεί στο Κοινοβούλιο όταν ξεκινήσει η νέα νομοθετική περίοδος τον Οκτώβριο. Ο νόμος αυτός αποσκοπεί στη θέσπιση ενός ευρύτερου νομικού πλαισίου για τη θαλάσσια δικαιοδοσία της χώρας στη Μαύρη Θάλασσα, το Αιγαίο, τη Μεσόγειο και τη Θάλασσα του Μαρμαρά.
Η πολιτική και εθνική διάσταση του θέματος
Ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός, ειδικά για την Ελλάδα, δεν είναι μια απλή τεχνική διαδικασία, αλλά εξαρτάται από αποφάσεις με πολιτικό και εθνικό περιεχόμενο.
Τι είχε συμβεί στο παρελθόν και τι υποστηρίζουν οι Τούρκοι;
Προ ετών με αφορμή τα ελληνικά θαλάσσια πάρκα μιλώντας στο Newsbomb, o αμυντικός αναλυτής, αντιστράτηγος ε.α. Λάμπρος Τζούμης* είχε εξηγήσει: «Τα θαλάσσια πάρκα ανήκουν μέσα στο εθνικό θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό. Υπήρξε κοινοτική οδηγία, η οποία καθόριζε ότι μέχρι τον Μάρτιο του 2021 τα παράκτια κράτη-μέλη της ΕΕ θα έπρεπε να είχαν υποβάλλει το συγκεκριμένο σχέδιο», εξηγεί ο κ. Τζούμης.
Σύμφωνα με τον κ. Τζούμη δεν είναι πάντως η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο με την Τουρκία.
«Και άλλες φορές στο παρελθόν η χώρα μας προσπάθησε να αξιοποιήσει κάποια νησιά, γιατί σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο ακόμη και οι βράχοι που μπορούν να συντηρήσουν οικονομική δυνατότητα έχουν δικαίωμα στην ΑΟΖ», ανέφερε ο αμυντικός αναλυτής. Σύμφωνα με όσα είπε στο Newsbomb στο παρελθόν η Ελλάδα είχε βγάλει ξανά πρόγραμμα για τα νησιά και η Τουρκία αντέδρασε πάλι, εξαιτίας όσων ακολούθησαν το 1996.
Σύμφωνα με τον κ. Τζούμη η τουρκική αντίδραση προήλθε και συνεχίζεται να πηγάζει «λόγω της θεωρίας των Γκρίζων ζωνών». Με βάση αυτή τη θεωρία οι Τούρκοι υποστηρίζουν πως νησιά, νησίδες και βραχονησίδες-152-158 στον αριθμό- είτε του βορειανατολικού Αιγαίου που παραχωρήθηκαν με την συνθήκη της Λωζάνης, είτε των Δωδεκανήσων, που παραχωρήθηκαν με τη συνθήκη του Παρισιού, αλλά και την Κρήτη, δεν καθορίστηκαν ονομαστικά ότι ανήκουν στην Ελλάδα και για το λόγο αυτό είναι ακαθόριστου ιδιότητας.
«Ο ισχυρισμός είναι έωλος γιατί με τη συνθήκη της Λωζάνης η Τουρκία είχε απεμπολήσει κάθε δικαίωμα, παραδεχόμενη ουσιαστικά ότι δεν της ανήκει κανένα νησί πέραν των 3νμ εκτος από Ίμβρο, Τένεδο, Λαγουσες νήσους», εξηγεί ο κ. Τζούμης.
Ωστόσο από το 1996 και μετά τα Ίμια επανήλθε και για αυτό δημιουργείται το όλο θέμα.
Κούσαντας: Πρωτοφανής επέκταση της Τουρκίας
Ο αμυντικός αναλυτής, αντιστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κούσαντας σχολίασε σχετικά:
ΤΑ ΠΡΟΕΔΡΙΚΆ ΔΙΑΤΆΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΘΑΛΆΣΣΙΑ ΠΆΡΚΑ, ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΠΡΩΤΟΦΑΝΗ ΕΠΈΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ ΠΈΡΑΝ ΤΩΝ 6 ΝΜ
Με Προεδρικές Αποφάσεις της 15ης Αυγούστου 2026, η Τουρκία ανακήρυξε δύο "εθνικά θαλάσσια πάρκα" στο Βορειοανατολικό Αιγαίο μεταξύ Σαμοθράκης Λήμνου και την Ανατολική Μεσόγειο μεταξύ Ρόδου Καστελόριζου, όπου τα όρια των πάρκων εκτείνονται ΠΈΡΑΝ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΙΚΏΝ ΧΩΡΙΚΏΝ ΥΔΆΤΩΝ ΤΩΝ 6 νμ από το 19641.
1. Η ανακοίνωση του Υπουργείου Εξωτερικών της χώρας μας αναφέρει ότι:
Α. Η δημιουργία θαλάσσιων πάρκων εκτείνεται ΠΕΡΑΝ ΤΩΝ ΧΩΡΙΚΏΝ ΥΔΆΤΩΝ της Τουρκίας των 6 νμ
Β. Η μονομερής θέσπιση αυτή της Τουρκίας δεν μπορεί να δημιουργήσει "ΤΕΤΕΛΕΣΜΈΝΑ"
Γ. Τα Προεδρικά Διατάγματα των θαλάσσιων πάρκων δεν επηρεάζουν τα δικαιώματα της χώρας μας από το ΔΙΕΘΝΈΣ ΔΊΚΑΙΟ
2. Η εσωτερική νομιμοποίηση της Τουρκίας των Θαλάσσιων Πάρκων ΠΕΡΑΝ ΤΩΝ ΧΩΡΙΚΏΝ ΥΔΆΤΩΝ ΤΗΣ αποτελεί την μεγαλύτερη δυνατή νομιμοποιημένη πρόκληση μέχρι τώρα στις Ελληνοτουρκικές Σχέσεις, την οποία παραδέχεται έμμεσα το Ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών
3. Τι σημαίνει δεν παράγει "τετελεσμένα" η δημιουργία των θαλάσσιων πάρκων?
Α. Εννοιολογικά η λέξη "τετελεσμένα" σημαίνει πράγματα που έχουν ήδη γίνει και δεν έχουν ολοκληρωθεί ή δεν έχουν νομική ισχύ για την οποία νομική ισχύ η Τουρκία δεν ενδιαφέρεται
Β. Η ανακοίνωση του Υπουργείου Εξωτερικών σημαίνει ότι η χώρα μας παρακολουθεί γεγονότα - καταστάσεις, οι οποίες έχουν τελεσθεί από την πλευρά της Τουρκίας, αλλά μπορεί στο μέλλον να μην αλλάξουν ποτέ και να παραμείνουν
Γ. Η κατάσταση αυτή της νομιμοποίησης των θαλάσσιων πάρκων της Τουρκίας, αποτελεί μια ΕΠΊΣΗΜΗ ΔΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟΎ ΔΙΑΤΆΓΜΑΤΟΣ ΑΝΑΒΆΘΜΙΣΗ των τουρκικών θέσεων πέραν των Χωρικών Υδάτων των 6 νμ, όπου σφετερίζεται και τα Χωρικά Ύδατα της Ελλάδας (που δεν έχει επεκτείνει από τα 6νμ στα 12 νμ) και τα Κυριαρχικά Δικαιώματα ΑΟΖ Υφαλοκρηπίδας
4. Αποτελεί αφέλεια από το Ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών η συνεχής επίκληση του Διεθνούς Δικαίου διότι η Τουρκία το παραβιάζει ήδη σε Συρία, Ιράκ, Αρμενία, Κύπρο. Διαφαίνεται σαφώς ότι η Τουρκία θέλει να ΠΑΓΙΏΣΕΙ ΚΑΤΑΣΤΆΣΕΙΣ
5. Στην πράξη ΕΠΊ ΤΟΥ ΠΕΔΊΟΥ η συγκεκριμένη ψήφιση του Προεδρικού Διατάγματος αφορά ένα γεγονός, μια νέα κατάσταση που μπορεί να μην αλλάξει και κατά συνέπεια να δημιουργεί "τετελεσμένα" σε καθημερινή πρακτική για την εκτελεστική εξουσία της Τουρκίας
6. Σε περίπτωση που εγκριθεί η πρόθεση της Τουρκίας τον Οκτώβριο για την Εσωτερική Νομιμοποίηση της Γαλάζιας Πατρίδας, θα ξεκινήσει μια ολόκληρη διελκυστίνδα για το ΜΙΣΌ ΑΙΓΑΊΟ ΕΠΊ ΤΟΥ ΠΕΔΊΟΥ ΜΕ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΕΣ ΣΥΝΈΠΕΙΕΣ, διότι θα υπάρχει σύγκρουση μεταξύ των εκτελεστικών εξουσιών των 2 χωρών με αποτελέσματα συνεχούς έντασης, κρίσης και ότι αυτό συνεπάγεται
7.Όσο η χώρα μας ΚΑΘΥΣΤΕΡΕΊ ΝΑ ΕΠΕΚΤΕΊΝΕΙ τα χωρικά της ύδατα ΠΑΝΤΟΎ, από τα 6νμ στα 12 νμ, αποποιείται μια ΙΣΤΟΡΙΚΉ ΜΟΝΑΔΙΚΉ ΕΥΚΑΙΡΊΑ, να νομιμοποιήσει την Ελληνική Επικράτεια μέσα στο Ελληνικό Αιγαίο κατά 73 % , τόσο η Τουρκία θα προσπαθεί να παγιώνει καταστάσεις αμφισβήτησης μέσα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο
.jpg)
