Iστορική πυρηνική συμφωνία HΠΑ - Σαουδικής Αραβίας -Φόβοι για νέα κούρσα εξοπλισμών στη Μεση Ανατολή
Η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε ευρεία πυρηνική συνεργασία με τη Σαουδική Αραβία, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις στο Κογκρέσο και το Ισραήλ για τον κίνδυνο ανάπτυξης πυρηνικών όπλων
Snapshot
- Η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε συμφωνία πυρηνικής συνεργασίας με τη Σαουδική Αραβία, που επιτρέπει στο Ριάντ να αποκτήσει τεχνολογία εμπλουτισμού πυρηνικού καυσίμου.
- Η συμφωνία προκάλεσε αντιδράσεις στο Κογκρέσο και από το Ισραήλ λόγω ανησυχιών για ενδεχόμενη ανάπτυξη πυρηνικών όπλων από τη Σαουδική Αραβία.
- Η Σαουδική Αραβία δεν έχει δεσμευτεί να αποφεύγει τον εμπλουτισμό ουρανίου, σε αντίθεση με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, αυξάνοντας τους κινδύνους εξάπλωσης πυρηνικής τεχνολογίας στη Μέση Ανατολή.
- Η συμφωνία θα τεθεί προς έγκριση στο Κογκρέσο, όπου θεωρείται δύσκολο να απορριφθεί λόγω των απαιτούμενων πλειοψηφιών για μπλοκάρισμα.
- Η Westinghouse Electric και ο αντιδραστήρας AP1000 αναμένεται να ωφεληθούν οικονομικά από τη συμφωνία, προσφέροντας σημαντική παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Σε μια κίνηση που αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες στη Μέση Ανατολή, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε μια ευρεία συμφωνία πυρηνικής συνεργασίας με τη Σαουδική Αραβία. Η εξέλιξη αυτή, αν και παρουσιάζεται από την Ουάσιγκτον ως μια τεράστια οικονομική και στρατηγική ευκαιρία που θα αποφέρει δισεκατομμύρια δολάρια στην αμερικανική πυρηνική βιομηχανία, πυροδοτεί σφοδρές αντιδράσεις στο αμερικανικό Κογκρέσο αλλά και σε συμμάχους των ΗΠΑ όπως το Ισραήλ.
Το περίγραμμα της συμφωνίας διαμορφώθηκε μετά από ιαπραγματεύσεις μηνών, οι οποίες εντάθηκαν μετά τη συνάντηση του Αμερικανού προέδρου με τον διάδοχο του θρόνου της Σαουδικής Αραβίας, πρίγκιπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν. Στο επίκεντρο της συμφωνίας βρίσκεται η δυνατότητα του Ριάντ να αποκτήσει πρόσβαση σε αμερικανική τεχνολογία, επιτρέποντάς του δυνητικά να εμπλουτίζει το δικό του πυρηνικό καύσιμο για την τροφοδοσία αντιδραστήρων εντός της επικράτειάς του.
Έντονες αντιδράσεις
Επικριτές της συμφωνίας, τόσο από το Δημοκρατικό όσο και από το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, προειδοποιούν ότι η μεταφορά τέτοιας τεχνολογίας μπορεί μακροπρόθεσμα να ανοίξει τον δρόμο για την κατασκευή πυρηνικών όπλων από το Ριάντ. Η Σαουδική Αραβία επιμένει ότι οι προθέσεις της είναι ειρηνικές, αν και ο πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, ο de facto ηγέτης της χώρας, δήλωσε το 2018 ότι εάν το Ιράν αναπτύξει ποτέ πυρηνικά όπλα, το έθνος του θα ακολουθήσει το παράδειγμά του.
Αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ λένε ότι ο κεντρικός ρόλος των ΗΠΑ στο πυρηνικό πρόγραμμα της Σαουδικής Αραβίας θα διασφάλιζε ότι ο εμπλουτισμός θα παραμείνει ειρηνικός. Ωστόσο, οι επικριτές υποστηρίζουν ότι η παροχή στη Σαουδική Αραβία ενός πυρηνικού προγράμματος, ειδικά με δυνατότητα εμπλουτισμού ουρανίου ή επανεπεξεργασίας πλουτωνίου, θα ενθάρρυνε την εξάπλωση της πυρηνικής τεχνολογίας στη Μέση Ανατολή. Σε αντίθεση με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Σαουδική Αραβία έχει απορρίψει το λεγόμενο «χρυσό πρότυπο», τη δέσμευση δηλαδή να μην εμπλουτίζει ποτέ ουράνιο στη χώρα της ή να επανεπεξεργάζεται το αναλωμένο καύσιμο από έναν αντιδραστήρα.
Οι ισορροπίες στο Κογκρέσο
Η συμφωνία, η οποία αναμένεται να υποβληθεί στο Κογκρέσο για εξέταση τις επόμενες ημέρες, είναι βέβαιο ότι θα αποδειχθεί αμφιλεγόμενη μεταξύ πολλών νομοθετών που αντιτίθενται στην εξάπλωση της πυρηνικής τεχνολογίας στην ασταθή Μέση Ανατολή. Θεωρείται δύσκολο ωστόσο να μπλοκαριστεί από τους νομοθέτες, επειδή κάτι τέτοιο θα απαιτούσε κοινό ψήφισμα και πλειοψηφία δύο τρίτων εάν ήταν απαραίτητο να παρακαμφθεί ένα πιθανό προεδρικό βέτο.
Ο Τραμπ έδωσε το πράσινο φως για τη συμφωνία στο τέλος της περασμένης εβδομάδας και η συμφωνία αναμένεται να υπογραφεί σήμερα (22/7) από τον υπουργό Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ , ο οποίος συζήτησε τη συμφωνία κατά τη διάρκεια του πρώτου του ταξιδιού στο εξωτερικό στην περιοχή τον Απρίλιο του 2025 με τον Σαουδάραβα ομόλογό του, πρίγκιπα Αμπντουλαζίζ μπιν Σαλμάν , ο οποίος θα υπογράψει επίσης τη συμφωνία.
«Η συμφωνία θα μπορούσε να βοηθήσει στην αναζωογόνηση της πυρηνικής βιομηχανίας των ΗΠΑ, στην ενίσχυση των δεσμών ΗΠΑ-Σαουδικής Αραβίας και στην άρνηση της Ρωσίας και της Κίνας να αναλάβουν έναν στρατηγικά σημαντικό ρόλο στο πυρηνικό πρόγραμμα της Σαουδικής Αραβίας», δήλωσε ο Ρόμπερτ Άινχορν, πρώην υψηλόβαθμος αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ο οποίος συμβούλευε τόσο τις Ρεπουμπλικανικές όσο και τις Δημοκρατικές κυβερνήσεις σε θέματα μη διάδοσης.Αλλά εκτός αν περιέχει επαρκείς περιορισμούς, συμπεριλαμβανομένου του εμπλουτισμού, θα μπορούσε να αυξήσει τους κινδύνους πυρηνικής διάδοσης στη Μέση Ανατολή και πέραν αυτής», πρόσθεσε.
Η Westinghouse Electric και ο αντιδραστήρας AP1000 της θα είναι μεταξύ των μεγαλύτερων ωφελημένων από τη συμφωνία. Ο αντιδραστήρας AP1000 παράγει περίπου 1.100 μεγαβάτ ηλεκτρικής ενέργειας - αρκετή για να τροφοδοτήσει μια μεσαίου μεγέθους πόλη ή ένα μεγάλο κέντρο δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης.
.jpg)
