Οι πρόωρες εκλογές δεν προαναγγέλλονται

Τα τρία πρώτα κόμματα, σύμφωνα με όλες τις δημοσκοπήσεις, εμφανίζονται να συγκεντρώνουν ποσοστό από 10 μέχρι 26% το καθένα, στο ερώτημα που αποτυπώνει την πρόθεση ψήφου των ψηφοφόρων εν όψει των επερχόμενων εκλογών. Στο άλλο πεδίο, αυτό της εκτίμησης ψήφου με αναγωγή επί των εγκύρων, η ΝΔ φαίνεται ότι φτάνει μέχρι το 31%.

Οι αριθμοί των δημοσκοπήσεων αποτυπώνουν ένα ρευστό σκηνικό, με τα τρία πρώτα κόμματα αθροιστικά να καταλαμβάνουν το 60 με 65% των ψηφοφόρων. Από το υπόλοιπο 35 με 40% ευνοούνται πέντε με έξι κόμματα τα οποία -με βάση τις σημερινές πολιτικές συνθήκες- φαίνεται ότι ξεπερνούν το όριο του 3% και πιθανότατα θα εκπροσωπηθούν στην επόμενη Βουλή. Αν οι σημερινές δημοσκοπήσεις επαληθευτούν, το πρώτο κόμμα, η ΝΔ δηλαδή, δεν θα καταφέρει να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση. Κι εδώ ξεκινά η μεγάλη αβεβαιότητα. Πώς θα κυβερνηθεί η χώρα; Θα αλλάξει κάτι τις τελευταίες εβδομάδες πριν από τις εκλογές, με δεδομένο ότι το κλίμα διαμορφώνεται καθοριστικά στο τέλος της προεκλογικής εκστρατείας και αναλόγως των γεγονότων που θα έχουν συμβεί επηρεάζοντας τους ψηφοφόρους;

Πόσο πιθανό είναι το ενδεχόμενο να μην προκύψει κυβέρνηση μετά τις εκλογές; Διότι σε περίπτωση που η ΝΔ δεν επιτύχει αυτοδυναμία, με τις μέχρι τα τώρα τοποθετήσεις των πολιτικών αρχηγών δεν διαφαίνεται ως πιθανό το ενδεχόμενο να μπορεί να σχηματιστεί κυβέρνηση συνεργασίας. Κι αν η πρώτη Κυριακή δεν βγάλει κυβέρνηση, η χώρα θα οδηγηθεί σε δεύτερη εκλογική αναμέτρηση. Οι πιθανότητες δείχνουν ότι καθόλου δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο αδυναμίας σχηματισμού κυβέρνησης ακόμη και μετά τις δεύτερες, επαναληπτικές, εκλογές. Το αντίθετο συμβαίνει. Κι αν η χώρα δεν αποκτήσει κυβέρνηση ούτε στις δεύτερες κάλπες, τότε τα πράγματα θα περιπλακούν πολύ.

Σύμφωνα με το άρθρο 37 του Συντάγματος, «αν οι διερευνητικές εντολές δεν τελεσφορήσουν, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας καλεί τους αρχηγούς των κομμάτων και, αν επιβεβαιωθεί η αδυναμία σχηματισμού Kυβέρνησης που να έχει την εμπιστοσύνη της Bουλής, επιδιώκει το σχηματισμό Kυβέρνησης από όλα τα κόμματα της Bουλής για τη διενέργεια εκλογών και σε περίπτωση αποτυχίας αναθέτει στον Πρόεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας ή του Aρείου Πάγου ή του Ελεγκτικού Συνεδρίου το σχηματισμό Kυβέρνησης, όσο το δυνατόν ευρύτερης αποδοχής, για να διενεργήσει εκλογές, και διαλύει τη Bουλή».

Αν και μετά τις δεύτερες εκλογές δεν επιτευχθεί ο σχηματισμός κυβέρνησης που να έχει πλειοψηφία 151 βουλευτών, τότε η υπηρεσιακή κυβέρνηση θα έχει πολύ μεγαλύτερη διάρκεια από το συνηθισμένο και θα κληθεί να διαχειριστεί πολλά και σοβαρά θέματα.

Την ενεργειακή κρίση, την ακρίβεια που ροκανίζει τα εισοδήματα των πολιτών, την απαισιοδοξία των νέων ότι η ζωή τους στο μέλλον θα είναι χειρότερη απ' αυτή που απήλαυσαν οι γονείς τους, την όρεξη των Τούρκων για επέκταση και αναθεώρηση των συμφωνηθέντων και προβλεπομένων από διεθνείς συνθήκες, την διεθνή αβεβαιότητα και αστάθεια, αλλά και για την ελληνική προεδρία στην ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2027, που -συμπαθάτε με αλλά έτσι είναι- είναι σχεδόν αδιάφορη για την πλειονότητα των πολιτών.

«Έχουμε μπροστά μας δύσκολους καιρούς με μεγάλες οικονομικές αναταραχές» είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην εκδήλωση για τον εορτασμό των 52 ετών από την ίδρυση της ΝΔ, επισημαίνοντας ότι «η Ελλάδα είναι παράδειγμα προς μίμηση, είναι μια χώρα της οποίας η οικονομία αναπτύσσεται γρήγορα και μπορεί να στηρίζει τους Έλληνες από το πλεόνασμα της ανάπτυξης» και προειδοποίησε ότι «δεν θα επιτρέψουμε σε κανέναν λαϊκιστή να μας γυρίσει πίσω, στις σκοτεινές ημέρες».

Τι θα συμβεί άραγε αν μετά τις ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές στις 3 Νοεμβρίου, ο Τραμπ αποφασίσει να επαναλάβει τις πολεμικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν; Ο απρόβλεπτος Αμερικανός πρόεδρος που ήδη στέλνει και τρίτο αεροπλανοφόρο στην περιοχή του Περσικού Κόλπου - Στενών του Ορμούζ, θα μπορούσε να επαναλάβει τον βομβαρδισμό του Ιράν όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ: Αν κερδίσει μπορεί να θελήσει «να τελειώσει τη δουλειά» με το καθεστώς της Τεχεράνης επιχειρηματολογώντας ότι οι πολίτες επικρότησαν τις επιλογές του, κι αν χάσει θα μπορούσε να αντιμετωπίσει τον πόλεμο σαν μια καταφυγή για να στρέψει την προσοχή της αμερικανικής κοινής γνώμης σε άλλα θέματα και να συσπειρώσει το ρεπουμπλικανικό στρατόπεδο.

Οι αβεβαιότητες είναι πολλές, στο ραγδαία μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον. Τα επιτόκια στα κρατικά ομόλογα αυξάνονται διαρκώς καθιστώντας όλο και πιο δαπανηρό τον δημόσιο δανεισμό. Δυστυχώς, το παρελθόν έχει αποδείξει ότι καμία χώρα δεν είναι προστατευμένη ακόμη και από μια δευτερογενή κρίση, όταν η παγκόσμια οικονομία είναι ασθενής και ασταθής.

Κι όπως οι πληροφορίες του Μαϊου για πρόωρες εκλογές τον Σεπτέμβριο δεν επαληθεύτηκαν, έτσι μπορούν να μεταβληθούν και οι σημερινές διαβεβαιώσεις για εκλογές στο τέλος της τετραετίας. Πρόωρες εκλογές συνήθως αποφασίζονται για πολύ σοβαρούς λόγους, ίσως για κάποιο εθνικό θέμα που απαιτεί την προσφυγή στη λαϊκή ετυμηγορία.

Θεσμικό δεν είναι μόνο να υπηρετείς κατά γράμμα τις προβλέψεις του Συντάγματος αλλά και να προσαρμόζεσαι, για το καλό του τόπου, αν τα γεγονότα το επιβάλλουν. Το δεδομένο είναι πως η χώρα βρίσκεται σε προεκλογική περίοδο και είναι πραγματικά αμφίβολο αν τα πιεστικά προβλήματα, σε συνδυασμό με την ανάγκη λήψης κρίσιμων αποφάσεων υπηρετούνται με τον καλύτερο τρόπο όταν ήδη οι περισσότεροι υπουργοί έχουν ξεκινήσει τις προεκλογικές συγκεντρώσεις, έχουν ενεργοποιήσει τον κομματικό εκλογικό τους μηχανισμό και λειτουργούν με βασική προτεραιότητα το κυνήγι του σταυρού.