Εκλογές 2012: Οι 6 πιο κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας - μέρος B: 20ος αιώνας

1915 – «Της Αμύνης τα Παιδιά»

• Η χώρα: Μετά τους Ολυμπιακούς του 1896 και τους Μεσοολυμπιακούς του 1906 που βελτίωσαν την εικόνα της Ελλάδας σε όλον τον κόσμο, ήλθαν αντίστοιχα ο ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897 και οι Βαλκανικοί Πόλεμοι. Η χώρα ζει μεγάλες αντιθέσεις, αλλά η ουσία είναι ότι επεκτείνεται εδαφικά και το 1915 έχει πια προσαρτήσει ολόκληρη την Ήπειρο, τη Μακεδονία και την Κρήτη. Η φιλελεύθερη πολιτική του Βενιζέλου έχει φέρει την Ελλάδα ένα βήμα πιο κοντά στη Δύση, αλλά το Στέμμα νιώθει ότι βρίσκεται σε κίνδυνο.
• Το στοίχημα: Η ολοκλήρωση του οράματος Βενιζέλου, που έχει αποδειχθεί μέχρι τότε ευεργετικό για τη χώρα και η σύμπλευση με τις Δυνάμεις της Αντάντ για τον επικείμενο Μεγάλο Πόλεμο, κάτι που δεν ήθελε καθόλου ο Γερμανόφιλος Βασιλιάς Κωνσταντίνος ο Α'.
• Οι πρωταγωνιστές: Το Κόμμα των Φιλελευθέρων, το Κόμμα των Εθνικοφρόνων (Δημήτριος Γούναρης) και το Κόμμα του Γεώργιου Θεοτόκη.
• Ο νικητής: Ο Βασιλιάς. Ο (εικονιζόμενος) Βενιζέλος θα κερδίσει μεν με 185 έδρες έναντι 95 του Γούναρη και 12 του Θεοτόκη, αλλά θα έλθει αμέσως σε ρήξη με το Στέμμα και θα φύγει για τη Θεσσαλονίκη όπου θα ιδρύσει την κυβέρνηση «Εθνικής Αμύνης» που ελέγχει τη Βόρεια Ελλάδα και την Κρήτη.
• Ο χαμένος: Η Ελλάδα, που ζει την εποχή του «εθνικού διχασμού».
• Ο λαός: Με απελπισία βλέπει πως η απόφασή του δεν έχει καμμία σημασία. Θα εμπλακεί σε ένα μοιραίο παιχνίδι εξουσίας που θα τον οδηγήσει μεν στην «Ελλάδα των 2 Ηπείρων και των 5 Θαλασσών», αλλά μόνο για ένα σύντομο χρονικό διάστημα. Η Μικρασιατική Καταστροφή λίγα χρόνια αργότερα θα είναι η ταφόπλακα στα όνειρα δεκαετιών και η τρανότερη απόδειξη για το πού πόσο επικίνδυνοι μπορούν να γίνουν οι Έλληνες όταν αδυνατούν να συμφωνήσουν μεταξύ τους. Οι εκλογές του 1820, ένα παγκόσμιο φαινόμενο, αφού είναι οι μόνες ιστορικά που έχουν διεχαθεί σε καιρό πολέμου, ήταν ένα τεράστιο λάθος του Βενιζέλου, που όχι μόνο θα τις χάσει, αλλά δεν θα εκλεγεί καν ο ίδιος βουλευτής. Ο Βενιζέλος θα εγκατελείψει την Ελλάδα στην τύχη της και η χώρα θα καταρρεύσει σε όλα τα μέτωπα.

1936 – Μπροστά στον επικείμενο πόλεμο

• Η χώρα: Εξουθενωμένη, όπως και ο υπόλοιπος κόσμος, από τη μεγάλη οικονομική κρίση, έχοντας επωμισθεί και το βάρος των μεταναστών που ήλθαν στην Ελλάδα μετά την Μικρασιατική Καταστροφή, καταφέρνει να κάνει μεν αρκετά βήματα προς τα μπρος (π.χ. με την καθιέρωση του οκταώρου και την ανάπτυξη στην ύπαιθρο χάρη και στους μετανάστες), αλλά παλινωδεί ακόμη ανάμεσα σε ένα παραγωγικό μέλλον και σε ένα συντηρητικό παρόν. Θα γίνει παλινόρθωση της Βασιλείας το 1935, 11 χρόνια μετά την εκδίωξη του Βασιλιά, και το Στέμμα θα ξαναρχίσει να έχει λόγο στα πολιτικά πράγματα της χώρας.
• Οι πρωταγωνιστές: Δεκάδες πολιτικοί που δεν έχουν το έρεισμα ενός Τρικούπη ή ενός Βενιζέλου, διασπασμένοι σε πολλά, μικρά κόμματα: Θεμιστοκλής Σοφούλης, Παναγής Τσαλδάρης, Γεώργιος Κονδύλης, Ιωάννης Θεοτόκης, Ιωάννης Ράλλης, Νίκος Πλουμπίδης και Ιωάννης Μεταξάς.
• Ο νικητής: Ο (εικονιζόμενος) Ιωάννης Μεταξάς, το Κόμμα Ελευθεροφρόνων του οποίου θα κερδίσει μόλις 7 έδρες, αλλά λόγω της μη αυτοδυναμίας κάποιου κόμματος και της αδυναμίας συνεννόησης μεταξύ των ηγετών, θα αναλάβει αντιπρόεδρος του υπηρεσιακού πρωθυπουργού Δεμερτζή και –όταν αυτός πεθάνει, το 1936- θα γίνει πρωθυπουργός.
• Ο χαμένος: Η δημοκρατία, αφού στις 4 Αυγούστου του '36, με τη σύμφωνη γνώμη του Βασιλιά Γεωργίου του Β', θα εγκαταστήσει δικτατορία.
• Ο λαός: Κουρασμένος από την αδυναμία των πολιτικών να κυβερνήσουν σωστά, ψάχνει να βρει μια διέξοδο στην δύσκολη οικονομική του κατάσταση. Το κλίμα αυτό ευνοεί την δημιουργία πολλών μικρών κομμάτων, όπως συμβαίνει και σήμερα, αλλά και την ενδυνάμωση του ΚΚΕ (τότε Παλλαϊκού Μετώπου), κάτι που θα χρησιμοποιηθεί και ως αφορμή για την δικτατορία Μεταξά. Οι βάσεις για τον Εμφύλιο έχουν τεθεί και θα εδραιωθούν κατά την διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και της Κατοχής που θα αποσαθρώσει ολοκληρωτικά τη χώρα.

1963 – Παπανδρέου εναντίον Καραμανλή

• Η χώρα: Μετά και τη λήξη του εμφυλίου, που ήταν στην ουσία άλλη μια κατάφορη παρέμβαση των ξένων δυνάμεων στην ελληνική πολιτική πραγματικότητα, η χώρα γνωρίζει –χάρη και στο σχέδιο Μάρσαλ- μια πρωτοφανή ανάπτυξη. Κορυφαίοι συνθέτες, συγγραφείς, ποιητές, αρχιτέκτονες, αλλά και πολιτικοί θα δράσουν τις δύο δεκαετίες του '50 και του '60. Η Ελλάδα ζει τα καλύτερά της χρόνια από την ίδρυσή της. Ωστόσο, στην πολιτική υπάρχει ακόμη ένας συντηρητισμός και μια «κομμουνιστοφοβία» που, πάντα σε συνδυασμό με την ύπαρξη της Βασιλείας και της επιρροής των ξένων δυνάμεων, προκαλεί διάφορους τριγμούς.
• Οι πρωταγωνιστές: Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, που με την ΕΡΕ έχει κερδίσει σχεδόν κάθε εκλογική αναμέτρηση στην οποία έχει κατεβεί ως τότε, ακόμη κι όταν όλοι οι αντίπαλοί του συνασπίζονταν σε ένα κόμμα εναντίον του, και ο ηγέτης του Κέντρου Γεώργιος Παπανδρέου, που επιθυμεί να λήξει την πολυετή κυριαρχία της Δεξιάς.
• Ο νικητής: Ο Γεώργιος Παπανδρέου δεν θα σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση, αλλά θα ξεπεράσει κατά πολύ σε ψήφους τον Καραμανλή, οδηγώντας τον στο να φύγει για το Παρίσι.
• Ο χαμένος: Η χώρα, που ναι μεν σύντομα θα αποκτήσει κυβέρνηση Παπανδρέου μετά από εκλογές τον επόμενο χρόνο, αλλά θα έχει διχαστεί μέσω του «Ανένδοτου Αγώνα» για μία ακόμη φορά, αφήνοντας πρόσφορο έδαφος στους Συνταγματάρχες.
• Ο λαός: Αμήχανος μπροστά σε παρασκήνια που αδυνατεί να κατανοήσει, νιώθει ότι έχει επιλέξει τον ιδανικό ηγέτη, έναν οραματιστή που βρίσκεται ακριβώς στο Κέντρο των δύο δυνάμεων που προκάλεσαν τόσα δεινά στη χώρα τα προηγούμενα χρόνια, αλλά σύντομα θα βρεθεί «στον γύψο», από ένα καθεστώς που για μία ακόμη φορά θα του επιβληθεί από μια ξένη δύναμη. - Παναγιώτης Χριστόπουλος