Δυτική Μάνη: Το μέρος της Ελλάδας που ακόμη και το Χόλιγουντ παρέβλεψε

Snapshot

• Η Δυτική Μάνη παραμένει ένας ανεξερεύνητος και ανέγγιχτος από τον μαζικό τουρισμό προορισμός της Ελλάδας, με ιδιαίτερη φυσική ομορφιά και ιστορική αυτονομία.
• Η περιοχή διατηρεί την ιστορική της ιδιοσυγκρασία και αυτονομία, καθώς δεν υποτάχθηκε ποτέ πλήρως στους Οθωμανούς και οι κάτοικοί της θεωρούσαν ότι είχαν ήδη την ελευθερία.
• Η Καρδαμύλη, η Στούπα και ο Άγιος Νικόλαος προσφέρουν διαφορετικές εμπειρίες καλοκαιρινών διακοπών, από ρομαντισμό και παραλίες μέχρι χαλαρότητα και τοπική παράδοση.
• Η Δυτική Μάνη φιλοξένησε σημαντικές προσωπικότητες όπως ο Πάτρικ Λι Φέρμορ και έχει συνδεθεί με λογοτεχνικές και κινηματογραφικές ιστορίες, όπως αυτή του Αλέξη Ζορμπά στη Στούπα.
• Η καλύτερη περίοδος για επίσκεψη είναι μετά τον Δεκαπενταύγουστο, όταν οι παραλίες αδειάζουν, οι θερμοκρασίες παραμένουν υψηλές και η περιοχή αποκτά πιο ήρεμη ατμόσφαιρα.

Snapshot powered by AI

Ανάμεσα στον Ταΰγετο και τον Μεσσηνιακό Κόλπο υπάρχει μια Ελλάδα που εξακολουθεί να αντιστέκεται στον μαζικό τουρισμό. Ένα ταξίδι στη Δυτική Μάνη, σε πέτρινα χωριά, τιρκουάζ όρμους και ανθρώπους που ανέκαθεν αντιμετώπιζαν την ελευθερία λίγο πιο σοβαρά από τους υπόλοιπους, όπως σημειώνεται στο ένθετο αφιέρωμα της ελβετική Neue Zürcher Zeitung για τη Δυτική Μάνη.

Η ταινία «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν έφερε τη Μεσσηνία στη διεθνή κινηματογραφική σκηνή. Τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν στον όρμο της Βοϊδοκοιλιάς, στο σπήλαιο του Νέστορα και μπροστά από το κάστρο της Μεθώνης. Μία ακτογραμμή, όμως, έμεινε εκτός ταινίας: η Δυτική Μάνη.

Η στενή λωρίδα γης νότια της Καλαμάτας ανήκει στην Πελοπόννησο, αλλά δίνει την αίσθηση ενός κόσμου ξεχωριστού: πιο τραχύ, πετρώδη και πεισματάρη από την Ελλάδα των λευκών σπιτιών και των ατελείωτων αμμωδών παραλιών.

Οι απολήξεις του Ταΰγετου κατεβαίνουν μέχρι τη θάλασσα. Ανάμεσά τους ξεπροβάλλουν κυπαρίσσια, ελιές και χωριά χτισμένα από πέτρα.

Μια περιοχή που δεν έμαθε ποτέ να υποτάσσεται

Η Μάνη έχει και ιστορικά τη δική της ιδιοσυγκρασία. Κατά τη διάρκεια του Αγώνα της Ανεξαρτησίας, το σύνθημα των Μανιατών ήταν «Νίκη ή Θάνατος» και όχι «Ελευθερία ή Θάνατος», όπως στην υπόλοιπη Ελλάδα.

Η λογική ήταν απλή: την ελευθερία θεωρούσαν ότι την είχαν ήδη.

Η δυσπρόσιτη περιοχή δεν υποτάχθηκε ποτέ πλήρως στους Οθωμανούς και διατήρησε για μεγάλο διάστημα σημαντικό βαθμό αυτονομίας. Η υπερηφάνεια που γεννήθηκε από αυτή την ιστορία εξακολουθεί να χαρακτηρίζει την περιοχή.

Σήμερα, η Δυτική Μάνη μοιάζει να αντιστέκεται εξίσου στον μαζικό τουρισμό όσο κάποτε αντιστεκόταν στους Οθωμανούς.

Κατά μήκος του παραλιακού δρόμου βρίσκονται τρεις κοντινοί μεταξύ τους προορισμοί, που προσφέρουν τρεις διαφορετικές εκδοχές του ελληνικού καλοκαιριού:

Καρδαμύλη για τον ρομαντισμό, Στούπα για τις παραλίες και τον ήλιο, Άγιος Νικόλαος για την απόλυτη χαλάρωση.

Καρδαμύλη: Η ρομαντική

Η Καρδαμύλη είναι τόσο εντυπωσιακή ώστε έχει αποτελέσει σκηνικό για ελληνικές ταινίες και τηλεοπτικές σειρές.

Πέτρινα σπίτια ανάμεσα σε βουκαμβίλιες και ελιές, ο Ταΰγετος πίσω τους και ο Μεσσηνιακός Κόλπος μπροστά. Στα μικρά καταστήματα βρίσκει κανείς λινά ρούχα, κεραμικά και ελαιόλαδο — όλα εκείνα που στις διακοπές ξαφνικά μοιάζουν απολύτως απαραίτητα.

Ο σύγχρονος οικισμός αναπτύσσεται κατά μήκος της ακτής. Λίγο ψηλότερα βρίσκεται η παλιά Καρδαμύλη, με τις εκκλησίες, τα πέτρινα σπίτια και τους χαρακτηριστικούς πύργους της Μάνης.

Οι πύργοι δεν χρησίμευαν μόνο για την άμυνα απέναντι σε εξωτερικούς εχθρούς. Προστάτευαν και από γειτονικές οικογένειες. Στη Μάνη, άλλωστε, δεν χρειαζόταν πάντοτε μια ξένη δύναμη για να ξεσπάσει μια σύγκρουση.

Απέναντι από την ακτή βρίσκεται το ακατοίκητο νησί Μερόπη, σε απόσταση μόλις μερικών εκατοντάδων μέτρων από την ξηρά. Οι παλιές οχυρώσεις του σήμερα συνυπάρχουν με ιστιοπλοϊκά που αγκυροβολούν στα ήρεμα νερά.

Το απόγευμα, η χαμηλή λιακάδα φωτίζει το νησί και από το Aquarella μπορεί κανείς να απολαύσει το ηλιοβασίλεμα με ένα κοκτέιλ.

Η Καρδαμύλη του Πάτρικ Λι Φέρμορ

Ένας άνθρωπος που πέρασε μεγάλο μέρος της ζωής του ταξιδεύοντας αποφάσισε τελικά να σταματήσει στην Καρδαμύλη.

Ο Βρετανός συγγραφέας και περιηγητής Πάτρικ Λι Φέρμορ, ο οποίος σε νεαρή ηλικία είχε ταξιδέψει πεζή από την Ολλανδία μέχρι την Κωνσταντινούπολη, εγκαταστάθηκε έξω από το χωριό μαζί με τη σύζυγό του Τζόαν.

Εκεί δημιούργησαν ένα φωτεινό πέτρινο σπίτι ανάμεσα σε κυπαρίσσια και ελιές, με αυλές, βεράντες και μεγάλα ανοίγματα προς τη θάλασσα.

Στο σπίτι έγραψε, διάβασε και συζήτησε. Σήμερα ανήκει στο Μουσείο Μπενάκη και είναι επισκέψιμο κατά τους θερινούς μήνες σε συγκεκριμένες ημέρες και ώρες.

Η Καρδαμύλη έχει μια μορφή ρομαντισμού που μοιάζει φυσική. Στις «Ελιές», κάτω από τα ελαιόδεντρα, ο χρόνος μοιάζει να σταματά. Στο Lela’s, δίπλα στη θάλασσα, το σκηνικό θα μπορούσε εύκολα να οδηγήσει κάποιον σε πρόταση γάμου.

Μόνο που, όπως παρατηρεί το δημοσίευμα, οι Αμερικανοί δεν έχουν ακόμη ανακαλύψει τη Δυτική Μάνη.

Στούπα: Η «νεράιδα του νερού»

Ενώ οι περισσότερες ακτές της Δυτικής Μάνης έχουν βότσαλο και πέτρα, η Στούπα διαθέτει δύο αμμώδεις όρμους.

Τα νερά έχουν τόσο έντονο τιρκουάζ χρώμα ώστε θυμίζουν Κυκλάδες. Είναι ρηχά για αρκετή απόσταση και μπορεί κανείς να περπατήσει μέσα στη θάλασσα για αρκετά μέτρα πριν το νερό φτάσει στη μέση.

Τον Αύγουστο οι ομπρέλες γεμίζουν την παραλία, αλλά ακόμη και στην καρδιά του καλοκαιριού συνήθως μπορεί κανείς να βρει θέση χωρίς ιδιαίτερο προγραμματισμό.

Για αλλαγή σκηνικού υπάρχει ο μικρότερος όρμος της Καλογριάς.

Η Στούπα, όμως, έχει και λογοτεχνική ιστορία. Εκεί πέρασαν χρόνο ο συγγραφέας Νίκος Καζαντζάκης και ο εργάτης ορυχείων Γιώργος Ζορμπάς, ο οποίος αποτέλεσε αργότερα την έμπνευση για τον περίφημο λογοτεχνικό ήρωα Αλέξη Ζορμπά.

Η ιστορία μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο με τον Άντονι Κουίν, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διεθνή εικόνα του «ζωηρού» και παθιασμένου Έλληνα.

Σήμερα, μια προτομή και το όνομα ενός δρόμου θυμίζουν αυτή την ιστορία. Στην παραλία, ωστόσο, το σημαντικότερο ερώτημα είναι πολύ πιο πρακτικό: υπάρχει ελεύθερη ξαπλώστρα;

Το απόγευμα, όταν ο ήλιος βυθίζεται στον Μεσσηνιακό Κόλπο, οι τελευταίοι λουόμενοι παραμένουν στο νερό λίγο περισσότερο.

Άγιος Νικόλαος: Η απόλυτη χαλαρότητα

Λίγα χιλιόμετρα νοτιότερα βρίσκεται ο Άγιος Νικόλαος. Είναι μικρότερος, πιο ήσυχος και λιγότερο «στημένος» τουριστικά από τους δύο γειτονικούς προορισμούς.

Γύρω από το λιμάνι βρίσκονται ψαρόβαρκες, ταβέρνες και καφέ. Το πρωί οι ψαράδες μαζεύουν τα δίχτυα τους και αργότερα ντόπιοι και επισκέπτες κάθονται δίπλα-δίπλα για καφέ, παρακολουθώντας απλώς τον κόσμο να περνά.

Υπάρχουν μέρη που τα επισκέπτεσαι για τα αξιοθέατά τους. Στον Άγιο Νικόλαο πηγαίνεις για να μην χρειάζεσαι αξιοθέατα.

Από το μικρό λιμάνι ξεκινούν διαδρομές κατά μήκος της ακτής, δίπλα σε βράχια και μικρά σημεία για κολύμπι. Η θάλασσα παραμένει σχεδόν πάντα ορατή, χωρίς να χρειάζεται να μετατρέπεται συνεχώς σε τουριστικό αξιοθέατο.

Ο οικισμός ονομαζόταν παλαιότερα Σελινίτσα. Το σημερινό του όνομα προέρχεται από μια μικρή εκκλησία.

Οι ψαρόβαρκες δεν αποτελούν απλώς ντεκόρ για φωτογραφίες. Οι ψαράδες εξακολουθούν να φέρνουν την ψαριά τους στην ακτή, η οποία λίγο αργότερα καταλήγει στις ψησταριές των τοπικών ταβερνών.

Όχι όμως στον ίδιο βαθμό με παλαιότερα. Ένας ηλικιωμένος Μανιάτης εξηγεί ότι η Μεσόγειος έχει σχεδόν αδειάσει από ψάρια. Οι σαρδέλες, που κάποτε θεωρούνταν φαγητό των φτωχών, είναι πλέον συχνά ένα από τα ελάχιστα φρέσκα ψάρια που βρίσκει κανείς στα μενού και η τιμή τους έχει προσαρμοστεί ανάλογα.

Πότε είναι καλύτερα να επισκεφθείτε τη Δυτική Μάνη;

Για τους περισσότερους Έλληνες, οι θερινές διακοπές τελειώνουν μετά τον Δεκαπενταύγουστο. Ακολουθούν οι ευχές για «καλό χειμώνα», παρότι έξω η θερμοκρασία παραμένει γύρω στους 30 βαθμούς και η θάλασσα είναι ακόμη ζεστή.

Στη Μάνη, ωστόσο, το καλοκαίρι επιμένει.

Τον Σεπτέμβριο και συχνά μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου μπορεί ακόμη να κολυμπήσει κανείς. Οι παραλίες αδειάζουν, τα βράδια γίνονται πιο ήπια και ο παραλιακός δρόμος αποκτά ξανά ηρεμία.

Το τοπίο επιστρέφει σταδιακά στους ανθρώπους που ζουν εκεί.

Ίσως, τελικά, αυτή να είναι η καλύτερη εποχή για τη Δυτική Μάνη.

Ο Κρίστοφερ Νόλαν βρήκε στη Μεσσηνία το σκηνικό για μία από τις πιο διάσημες περιπέτειες της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Η Δυτική Μάνη δεν χρειάστηκε όμως το Χόλιγουντ.

Έχει τις δικές της ιστορίες: τους ανυπότακτους κατοίκους της, τους Βρετανούς περιηγητές, τους τιρκουάζ όρμους και τα χωριά όπου το να μην κάνεις τίποτα δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε τουριστική υπηρεσία.