Πώς η επαφή με την φύση μπορεί να βελτιώσει την ψυχική σας υγεία

Ο χρόνος που περνάμε στην φύση δεν είναι απλώς ένα ευχάριστο διάλειμμα από το καθημερινό άγχος.

Έρευνες δείχνουν ότι ακόμη και μικρές δόσεις πράσινου χώρου, φωτός ημέρας, καθαρού αέρα και φυσικών ήχων μπορούν να βοηθήσουν στην ηρεμία του νευρικού συστήματος, στη βελτίωση της διάθεσης και στην αποκατάσταση της πνευματικής διαύγειας.

Γιατί η φύση επηρεάζει τον εγκέφαλο;

Η σύγχρονη καθημερινότητα κρατά τον εγκέφαλο σε εγρήγορση: οι οθόνες, η κίνηση, ο θόρυβος, οι προθεσμίες και οι συνεχείς ειδοποιήσεις απαιτούν προσοχή. Τα φυσικά περιβάλλοντα τείνουν να κάνουν το αντίθετο. Δίνουν στο μυαλό κάτι «απαλό» να παρατηρήσει χωρίς να το υποχρεώνουν να αντιδράσει σε αυτό.

Αυτό μπορεί να εξηγήσει το γιατί ο χρόνος σε εξωτερικούς χώρους έχει συνδεθεί με χαμηλότερο άγχος, καλύτερη διάθεση και βελτιωμένη προσοχή. Τα φυσικά περιβάλλοντα μπορούν να μειώσουν την ψυχική κόπωση, να ενθαρρύνουν τη χαλάρωση και να βοηθήσουν το σώμα να απομακρυνθεί από μια παρατεταμένη αντίδραση στο στρες.

Πώς μπορεί η φύση να μειώσει το άγχος;

Το άγχος δεν είναι μόνο συναισθηματικό. Είναι και σωματικό. Όταν το σώμα παραμένει σε «υψηλή εγρήγορση», ο καρδιακός ρυθμός, η μυϊκή ένταση και οι ορμόνες του στρες μπορεί να παραμείνουν αυξημένες.

Μια βόλτα σε ένα πάρκο, το να κάθεσαι κοντά σε δέντρα ή ακόμα και απλά να κοιτάς το φυσικό τοπίο μπορεί να βοηθήσει το σώμα να επιβραδύνει. Αυτός είναι ένας λόγος για τον οποίο η έκθεση στη φύση συχνά συνδέεται με χαμηλότερη κορτιζόλη, πιο ήρεμη αναπνοή και μεγαλύτερη αίσθηση συναισθηματικής ισορροπίας.

Το αποτέλεσμα δεν προϋποθέτει κάποια εκδρομή στην άγρια φύση. Ακόμα και μια σύντομη βόλτα, ένα ήσυχο παγκάκι, ένα μπαλκόνι με φυτά ή λίγα λεπτά φωτός ημέρας μπορούν να βοηθήσουν στη δημιουργία μιας παύσης.

Μπορεί η φύση να βελτιώσει τη διάθεση και το άγχος;

Ναι, για πολλούς ανθρώπους. Η φύση μπορεί να διακόψει τον υπερ-στοχασμό (τον επαναλαμβανόμενο βρόχο ανησυχίας ή αρνητικής σκέψης) που συχνά τροφοδοτεί το άγχος και την κακή διάθεση.

Ο χρόνος σε εξωτερικούς χώρους τείνει επίσης να συνδυάζει ταυτόχρονα αρκετούς παράγοντες που υποστηρίζουν τη διάθεση: έκθεση στο φως, κίνηση, αισθητηριακή γείωση και απόσταση από την ψηφιακή υπερφόρτωση (οθόνες κ.α.). Αυτό δεν καθιστά τη φύση «θεραπεία» για την κατάθλιψη ή το άγχος, αλλά μπορεί να αποτελέσει χρήσιμη υποστήριξη παράλληλα με τη ψυχοθεραπεία, τη φαρμακευτική αγωγή, τη φροντίδα ύπνου και την κοινωνική σύνδεση.

Γιατί η φύση βοηθά στην συγκέντρωση του εγκεφάλου;

Ο εγκέφαλος έχει περιορισμένη ικανότητα προσοχής. Τα πολυάσχολα περιβάλλοντα πιέζουν συνεχώς αυτήν την ικανότητα, ενώ οι φυσικοί χώροι επιτρέπουν στην προσοχή να ανακάμψει πιο ομαλά.

Αυτή η ιδέα περιγράφεται συχνά ως αποκατάσταση της προσοχής: η φύση διατηρεί το ενδιαφέρον χωρίς να κατακλύζει το μυαλό. Αυτό μπορεί να βοηθήσει στη συγκέντρωση, τη δημιουργικότητα και τη διανοητική διαύγεια, ειδικά μετά από μεγάλα χρονικά διαστήματα εργασίας, μελέτης ή χρόνου μπροστά σε οθόνες.

Πόσος χρόνος έξω είναι αρκετός;

Δεν υπάρχει τέλεια… δόση φύσης. Η καλύτερη χρονική διάρκεια είναι εκείνη που μπορείτε να επαναλαμβάνετε με συνέπεια. Πρακτικές επιλογές:

• Βγείτε έξω για 5 λεπτά αφού ξυπνήσετε
• Κάντε μια σύντομη βόλτα κατά τη διάρκεια του μεσημεριανού γεύματος
• Καθίστε κοντά σε ένα παράθυρο με φυσικό φως
• Ακούστε τα πουλιά, τον άνεμο ή το νερό χωρίς να ασχολείστε με το κινητό σας
• Προσθέστε φυτά ή φυσικό φως στον χώρο εργασίας σας
• Περάστε ένα μέρος του Σαββατοκύριακου σας σε ένα πάρκο, κήπο ή κοντά στη θάλασσα

Η συνέπεια έχει μεγαλύτερη σημασία από την ένταση. Μια μικρή καθημερινή συνήθεια μπορεί να βοηθήσει περισσότερο από μια περιστασιακή μεγάλη εξόρμηση στη φύση.

Συχνές Ερωτήσεις

Μπορούν τα φυτά εσωτερικού χώρου να βοηθήσουν την ψυχική υγεία;

Μπορεί να βοηθήσουν στη δημιουργία ενός πιο ήρεμου περιβάλλοντος, ειδικά σε χώρους εργασίας, αλλά δεν αποτελούν πλήρη αντικατάσταση του φωτός της ημέρας, της κίνησης και του χρόνου σε εξωτερικούς χώρους.

Είναι η φύση χρήσιμη ακόμα και αν ζω σε πόλη;

Ναι. Τα πάρκα, τα δέντρα του δρόμου, οι αυλές, τα μπαλκόνια, οι παραλίες, ακόμη και η θέα στο πράσινο μπορούν να προσφέρουν οφέλη.

Μπορεί η φύση να αντικαταστήσει την ψυχοθεραπεία;

Όχι. Η φύση μπορεί να υποστηρίξει την ψυχική ευεξία, αλλά το επίμονο άγχος, η κατάθλιψη, τα συμπτώματα τραύματος ή οι σκέψεις αυτοτραυματισμού χρειάζονται επαγγελματική φροντίδα.

Συμπέρασμα

Η φύση υποστηρίζει την ψυχική υγεία, βοηθώντας το νευρικό σύστημα να ηρεμήσει, μειώνοντας την ψυχική κόπωση και δημιουργώντας χώρο για πιο ήρεμη προσοχή. Δεν χρειάζεται να είναι δραματικό ή χρονοβόρο.

Ένας σύντομος περίπατος, λίγα λεπτά ηλιακού φωτός ή μια ήσυχη στιγμή κοντά σε δέντρα μπορούν να γίνουν ένα ρεαλιστικό καθημερινό εργαλείο για την ανακούφιση από το άγχος, την υποστήριξη της διάθεσης και την καλύτερη συγκέντρωση.

Πηγές:
clevelandclinic.org
apa.org
nih.gov
psychiatry.org