Κηδεία Χαμενεΐ: Το διπλωματικό παρασκήνιο, οι συναντήσεις και τα μηνύματα που στέλνει η Τεχεράνη
Από το τζαμί Grand Mossala της Τεχεράνης πέρασαν ισχυροί φίλοι αλλά και κάποιοι παραδοσιακοί αντίπαλοι του καθεστώτος των μουλάδων
Snapshot
- Οι τελετές κηδείας του Αλί Χαμενεΐ ξεκίνησαν με τη συμμετοχή κορυφαίων Ιρανών αξιωματούχων που είχαν απουσιάσει δημόσια για εβδομάδες.
- Η παρουσία διεθνών αντιπροσωπειών, όπως από Ρωσία, Κίνα, Σαουδική Αραβία, Τουρκία και σιιτικές οργανώσεις, υπογραμμίζει το διπλωματικό και προπαγανδιστικό χαρακτήρα της κηδείας.
- Η συμμετοχή της Σαουδικής Αραβίας στην τελετή αντανακλά τις εντάσεις και τις προσπάθειες επαναπροσέγγισης μεταξύ Ριάντ και Τεχεράνης.
- Το καθεστώς επιδιώκει να στείλει μήνυμα εσωτερικής ενότητας και πολιτικής σταθερότητας μέσω των μαζικών τελετών και της δημόσιας έκφρασης πένθους.
- Η κηδεία σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής 37 ετών, αλλά το καθεστώς προβάλλει την ετοιμότητά του να διατηρήσει τον έλεγχο και την εξουσία.
Οι τελετές για την κηδεία του εκλιπόντα ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ ξεκίνησαν την Παρασκευή με παρόντα μέλη του καθεστώτος που δεν είχαν εμφανιστεί δημόσια εδώ και αρκετές εβδομάδες, όπως ο πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου του Ιράν Γκολάμ-Χοσεΐν Μοχσενί-Ετζέι, ο αρχηγός των ιρανικών ενόπλων Δυνάμεων, Αμίρ Χαταμί και ο επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης Αχμάντ Βαχίντι.
Η τελετή της Παρασκευής αφορούσε όλους τους ηγέτες και τις διεθνείς αντιπροσωπείες που είχαν μεταβεί στην Τεχεράνη για να αποτίνουν φόρο τιμής στον Χαμενεΐ ο οποίος σκοτώθηκε σε αμερικανικούς και ισραηλινούς βομβαρδισμούς την 28η Φεβρουαρίου.
Από σήμερα ξεκινάει το λαϊκό προσκύνημα και οι τελετές που θα φτάσουν μέχρι και τις σιιτικές πόλεις του Ιράκ θα ολοκληρωθούν την Πέμπτη 9 Ιουλίου στη Μασχάντ όπου θα ταφεί η σορός του Χαμενεΐ.
Οι τρόποι, όμως, που το καθεστώς χρησιμοποιεί την κηδεία του ανώτατου ηγέτη για προπαγανδιστικούς και διπλωματικούς σκοπούς έγιναν εμφανείς ήδη από χθες. Αρχικά από το τζαμί Grand Mossala της Τεχεράνης πέρασαν ισχυροί φίλοι αλλά και κάποιοι παραδοσιακοί αντίπαλοι του καθεστώτος των μουλάδων γεγονός που δεν πέρασε απαρατήρητο.
Για παράδειγμα από τους πρώτους που εμφανίστηκαν μπροστά από το φέρετρο του Χαμενεΐ το οποίο ήταν τυλιγμένο με την ιρανική σημαία και πάνω του είχε ένα μαύρο τουρμπάνι, ήταν ο αντιπρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας της Ρωσίας, Ντμίτρι Μεντβέντεφ. Μάλιστα ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν είχε συνάντηση με τον Μεντβέντεφ και δήλωσε ότι το Ιράν εκτιμά «την υποστηρικτική στάση και συμπάθεια της κυβέρνησης και του λαού της Ρωσίας».
Το «παρών» από την πλευρά της Κίνας έδωσε ο Κινέζος βουλευτής και αντιπρόεδρος του ανώτατου νομοθετικού οργάνου της Κίνας, της Μόνιμης Επιτροπής του Εθνικού Λαϊκού Κογκρέσου, Χε Γουέι. Η εκπροσώπηση δείχνει τις θερμές σχέσεις των δύο χωρών με την Τεχεράνη, την ώρα που το Ιράν κοιτάζει προς τη πλευρά του Πεκίνου για την ενίσχυση της ιρανικής οικονομίας.
Ιδιαίτερος ο συμβολισμός της παρουσίας της Σαουδικής Αραβίας
Ο λεγόμενος «σουνιτικός άξονας» που έχει διαμορφωθεί στη Μέση Ανατολή κυρίως μετά τον πόλεμο στο Ιράν εμφανίστηκε σύσσωμος στην χθεσινή τελετή. Εκπρόσωποι της Τουρκίας, της Σαουδικής Αραβίας και του Κατάρ ήταν παρόντες στο Grand Mossala. Εκτός όμως από την τελετή είχαν και διπλωματικές επαφές με Ιρανούς αξιωματούχους καθώς το διπλωματικό παρασκήνιο χτυπάει κόκκινο στη Μέση Ανατολή.
Επικεφαλής της αντιπροσωπείας της Σαουδικής Αραβίας ήταν ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, Γουαλίντ ελ Χερεϊτζί. Η παρουσία του Ριάντ στη κηδεία προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση, καθώς παραδοσιακά Ιράν και Σαουδική Αραβία διατηρούν κακές σχέσεις παρά τις προσπάθειες επαναπροσέγγισης των τελευταίων ετών.
Ωστόσο το τελευταίο διάστημα έχουν εμφανιστεί στα αμερικανικά ΜΜΕ δημοσιεύματα που αποκαλύπτουν την έντονη ενόχληση της Σαουδικής Αραβίας για τις αμερικανικές αποφάσεις στην περιοχή. Αρχικά το Ριάντ διαφώνησε με την αμερικανική και ισραηλινή επίθεση κατά του Ιράν. Όταν ξεκίνησε ο πόλεμος όμως η Σαουδική Αραβία φέρεται να έλεγε στην Ουάσινγκτον ότι πρέπει πάση θυσία να πετύχει αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν καθώς σε διαφορετική περίπτωση οι μουλάδες θα προχωρούσαν σε αντεπίθεση σε ολόκληρη την περιοχή και κυρίως στα σουνιτικά κράτη, όπως και έγινε.
Με βάση τις πληροφορίες που διέρρευσαν η Σαουδική Αραβία μετά την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν είναι εξοργισμένη καθώς πιστεύει ότι δεν έχει καμία επιρροή στην χάραξη της αμερικανικής πολιτικής στη Μέση Ανατολή. Επιπλέον ο σουνιτικός άξονας δεν βλέπει με καλό μάτι τις νίκες του Ισραήλ στον Λίβανο και τις «ζώνες ασφαλείας» που διατηρεί σε Γάζα και Συρία και την ανάδειξη του σε μία νέα μεγάλη περιφερειακή δύναμη.
Αυτή την άποψη φαίνεται ότι μοιράζεται και η Τουρκία, η οποία ενοχλείται από τις επιθέσεις των Ισραηλινών στα συριακά εδάφη. Θεωρεί ότι στόχος του Τελ Αβίβ είναι η αποσταθεροποίηση του καθεστώτος του προέδρου της Συρίας, Αχμέντ αλ Σαράα ο οποίος έχει την στήριξη της Άγκυρας. Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, το γεγονός ότι και η Τουρκία έστειλε αντιπροσωπεία για την κηδεία του Χαμενεΐ.
Η παρουσία των Κούρδων - Δεν πήραν πρόσκληση οι Ευρωπαίοι
Ο Αλί Χαμενεΐ για τους σιίτες σε ολόκληρη την περιοχή θεωρείται μία ιερή μορφή. Έτσι όλες οι σιιτικές οργανώσεις που υποστηριζόταν από το Ιράν έστειλαν αντιπροσωπείες, όπως η Χαμάς, η Χεζμπολάχ, η Καταΐμπ Χεζμπολάχ η οποία ευθύνεται για επιθέσεις κατά αμερικανικών στόχων στο Ιράν και η Ισλαμική Τζιχάντ.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε το γεγονός ότι στη χθεσινή τελετή παρέστη αντιπροσωπεία και από το ιρακινό Κουρδιστάν, το οποίο φιλοξενεί Κούρδους του Ιράν και αρκετές φορές έχουν ξεσπάσει συγκρούσεις με τους Φρουρούς της Επανάστασης. Ακόμη και αντιπροσωπεία των Ταλιμπάν εμφανίστηκε χθες στο τζαμί Grand Mosalla.
Σύμφωνα με το Al Jazeera, η ιρανική πλευρά υποστήριξε ότι στην τελετή δεν προκλήθηκαν Ευρωπαίοι ηγέτες και όσα κράτη στήριξαν την αμερικανο-ισραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν.
Τα μηνύματα που θέλει να στείλει η Τεχεράνη
Το καθεστώς ήδη χρησιμοποιεί προπαγανδιστικά τις τελετές για τον Χαμενεΐ. Μετά τις εικόνες του περασμένου Ιανουαρίου με τις μαζικές αντικαθεστωτικές διαδηλώσεις στο Ιράν το καθεστώς θέλει να δει εκατομμύρια να συρρέουν στο λαϊκό προσκύνημα της σορού του Χαμενεΐ και οι εικόνες να στείλουν ένα μήνυμα ενότητας τόσο στους διαφωνούντες στο εσωτερικό του Ιράν όσο και στο εξωτερικό.
Στη χθεσινή τελετή μαζί με το φέρετρο του Χαμενεΐ είχαν τοποθετηθεί και τα φέρετρα των συγγενών του ανάμεσα τους και της 4χρονης εγγονής του που σκοτώθηκαν στον ίδιο βομβαρδισμό. Μάλιστα στα ιρανικά ΜΜΕ δόθηκε μεγάλη έμφαση στο γεγονός ότι μία 4χρονη έγινε «μάρτυρας» για το καθεστώς.
Ταυτόχρονα οι Ιρανοί αξιωματούχοι που παρέστησαν στην χθεσινή τελετή έδειξαν δημόσια το πένθος τους για τον εκλιπόντα ηγέτη. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο επικεφαλής της ιρανικής διαπραγματευτικής ομάδας και επικεφαλής του κοινοβουλίου του Ιράν, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ ξέσπασε σε κλάματα μπροστά στο φέρετρο του Χαμενεΐ την ώρα που στο πλευρό του βρίσκοντα με βλέμματα συντριβής και κρατώντας τα κεφάλια τους ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν και ο Ιρανός ΥΠΕΞ, Αμπάς Αραγτσί.
Ουδείς αρνείται ότι με την κηδεία του Χαμενεΐ κλείνει ένα πολύ μεγάλο κεφάλαιο για το Ιράν μετά από 37 χρόνια. Ωστόσο το καθεστώς θέλει να δείξει ότι παραμένει όρθιο και έτοιμο να υπερασπιστεί τον εαυτό του. Στόχος με όλες αυτές τις πομπώδεις τελετές είναι να τονίσει ότι θα υπάρξει συνέχεια στα κέντρα εξουσίας του καθεστώτος.
Δεν είναι τυχαίο ότι στην τελετή της Παρασκευής εμφανίστηκε και ο πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου του Ιράν Γκολάμ-Χοσεΐν Μοχσενί-Ετζέι, ο οποίος κατηγορείται από Ιρανούς αντικαθεστωτικούς για τις δολοφονίες και τα βασανιστήρια διαδηλωτών.
