Ανατολική Μεσόγειος: Αγώνας δρόμου για τους ενεργειακού πόρους - Επιταχύνει η Κύπρος

Καταιγιστικές είναι οι εξελίξεις στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, όσον αφορά στην εκμετάλλευση των ενεργειακών πηγών της περιοχής και αυτή την στιγμή διεξάγεται ένας πραγματικός «αγώνας δρόμου» για την εξόρυξη, μεταφορά και εκμετάλλευση ενεργειακών πόρων.

Οι προσπάθειες αυτές επιταχύνονται ραγδαία υπό τη σκιά της κρίσης και του πολέμου στη Μέση Ανατολή, με το Ιράν να βρίσκεται στο επίκεντρο μιας πιθανής περαιτέρω αποσταθεροποίησης που απειλεί την παγκόσμια προσφορά ενέργειας. Σε αυτό το ρευστό τοπίο, οι χώρες της περιοχής προσπαθούν να διασφαλίσουν τα στρατηγικά τους συμφέροντα, με την Τουρκία να κινείται προκλητικά και επιθετικά, την ώρα που η Ελλάδα και η Κύπρος θωρακίζουν τη θέση τους μέσω διεθνών συμπράξεων.

Η επιθετική στρατηγική Μπαϊρακτάρ και ο τουρκικός φόβος

Ο Τούρκος Υπουργός Ενέργειας, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ, περιέγραψε με ωμότητα τις επιδιώξεις της Άγκυρας, δηλώνοντας πως «δεν έχουμε εγκαταλείψει τις έρευνες στη Μεσόγειο». Ο ίδιος αποκάλυψε ότι η κρατική εταιρεία BOTAŞ πραγματοποιεί ήδη τη μηχανολογική μελέτη για έναν αγωγό φυσικού αερίου προς το ψευδοκράτος, με την ελπίδα ότι τα αποθέματα που θα εντοπιστούν θα διοχετεύονται στη συνέχεια προς την Τουρκία. «Το πιο σημαντικό ζήτημα είναι αυτή η συνδεσιμότητα», τόνισε ο Μπαϊρακτάρ, σημειώνοντας ότι παρά τις εννέα βαθιές γεωτρήσεις χωρίς αποτέλεσμα μέχρι στιγμής, η Άγκυρα δεν υποχωρεί. Μάλιστα, ανέφερε ότι η Τουρκία βρίσκεται σε στάδιο υπογραφών με κολοσσούς όπως η Exxon, η Chevron, η BP, η Shell και η Total, προαναγγέλλοντας μάλιστα μια συμφωνία με την BP που «θα εκπλήξει αρκετά».

Η βιασύνη της Άγκυρας συνδέεται άρρηκτα με τις εξελίξεις στο μέτωπο του Ιράν. Όπως σημειώνει η αναλύτρια Ασλί Αϊντιντασμπάς στο Foreign Affairs, ο «χειρότερος φόβος της Τουρκίας είναι η κατάρρευση του κράτους στο Ιράν», καθώς μια τέτοια εξέλιξη θα προκαλούσε χάος στα σύνορά της και αναζωπύρωση του κουρδικού ζητήματος. Η Τουρκία θεωρεί ότι πρέπει να κινηθεί προληπτικά για να βγει ισχυρότερη από την κρίση, επιχειρώντας να ακυρώσει τον ενεργειακό άξονα Ελλάδας-Κύπρου-Ε.Ε. ακόμη και με τακτικές παρενόχλησης έργων όπως ο Great Sea Interconnector (GSI).

Χριστοδουλίδης: Επιτάχυνση υπό την πίεση των εξελίξεων

Στη Λευκωσία, η ανάγκη για γρήγορα αντανακλαστικά είναι πλέον επιτακτική. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, κατά τη συνάντησή του στο Προεδρικό Μέγαρο με αντιπροσωπεία της Chevron υπό τον Χαβιέ Λα Ρόσα, υπήρξε σαφής: οι ενεργειακοί σχεδιασμοί πρέπει να επιταχυνθούν λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων. Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ενημέρωσε την εταιρεία ότι η εσωτερική διαδικασία για τη συμφωνία μεταφοράς του κυπριακού φυσικού αερίου στην Αίγυπτο πλησιάζει στην ολοκλήρωσή της, ενώ τόνισε ότι «υπό το φως των διεθνών και περιφερειακών εξελίξεων, η ανάγκη επίσπευσης καθίσταται ακόμη πιο επιτακτική».

Σύμφωνα με τον Κύπριο Πρόεδρο, η ενεργειακή αυτονομία και η διαφοροποίηση των πηγών της Ευρώπης βρίσκονται στο επίκεντρο της ατζέντας, θέμα που συζήτησε εκτενώς και με τον Πρόεδρο της Αιγύπτου στο περιθώριο του πρόσφατου άτυπου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στην Κύπρο. Οι αποφάσεις από το Υπουργικό Συμβούλιο αναμένονται εντός των προσεχών εβδομάδων, καθώς η Λευκωσία αντιλαμβάνεται ότι η γεωστρατηγική σημασία της Ανατολικής Μεσογείου είναι πλέον ζωτικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της Ε.Ε.

Η Ελλάδα ως πύλη και οι δηλώσεις Τασούλα από την Κροατία

Την ίδια στιγμή, η Αθήνα εδραιώνει τον ρόλο της ως ο βασικός ενεργειακός κόμβος του Βορρά. Ο Πρόεδρος της Βουλής, Κωνσταντίνος Τασούλας, από την Κροατία όπου βρέθηκε για τη Σύνοδο της Πρωτοβουλίας και το Οικονομικό Φόρουμ των Τριών Θαλασσών, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «η συνδεσιμότητα στον τομέα της ενέργειας, των μεταφορών και της ψηφιακής ανάπτυξης είναι το κλειδί για την εθνική ασφάλεια και την οικονομική ανάπτυξη». Υπογράμμισε ότι η Ελλάδα αποτελεί πλέον την πύλη εισόδου φυσικού αερίου για τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία.

Σύμφωνα με τον κ. Τασούλα, η απάντηση στις ανησυχίες που γεννούν οι πόλεμοι στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή βρίσκεται στις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνονται στην Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη. «Έχουμε έντονες ανησυχίες εξαιτίας των συγκρούσεων, αλλά έχουμε και τις απαντήσεις», ανέφερε, αναδεικνύοντας τη γεωπολιτική σημασία της διεύρυνσης των δυνατοτήτων της Ελλάδας.

Στην Κροατία και ο υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου συμμετείχε στη συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με θέμα «Advancing Energy Corridors in the Three Seas Region».

Τη συζήτηση διοργάνωσε ο Υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, κ. Chris Wright και συμμετείχαν ομόλογοί του Υπουργοί από την Κροατία, την Πολωνία, τη Λιθουανία, τη Βουλγαρία, τη Μολδαβία, τη Λετονία και άλλες χώρες της ΝΑ Ευρώπης, καθώς και αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μεταξύ των οποίων η Γενική Διευθύντρια Ενέργειας, Ditte Juul Jørgensen.

Στην συνάντηση, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανέδειξε τον πρωταγωνιστικό ρόλο της Ελλάδας στον Κάθετο Διάδρομο, και στις ενεργειακές συμφωνίες που επιτεύχθηκαν στο P-TEC που διαμορφώνουν το ενεργειακό τοπίο στην περιοχή μας.

Στην τοποθέτησή του αναφέρθηκε σε τέσσερα βασικά σημεία:

Πρώτον, ο Υπουργός ενημέρωσε τους ομολόγους για τη συμφωνία που επιτεύχθηκε πριν από λίγες εβδομάδες μεταξύ των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς της Ελλάδας, της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, της Μολδαβίας και της Ουκρανίας, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία σηματοδοτεί ένα ουσιαστικό άλμα ωρίμανσης για τον Κάθετο Διάδρομο.

Όπως τόνισε, η συμφωνία διασφαλίζει κανονιστική σαφήνεια, ανταγωνιστικά και προβλέψιμα τιμολόγια, καθώς και δυνατότητα μακροπρόθεσμων δεσμεύσεων δυναμικότητας, ενισχύοντας την εμπορική βιωσιμότητα του διαδρόμου. Το αποτέλεσμα είναι η μετάβαση από αποσπασματικές ροές σε ένα αξιόπιστο και χρηματοδοτήσιμο ενεργειακό δίκτυο, που ενισχύει την ασφάλεια εφοδιασμού στην ευρύτερη περιοχή.

Δεύτερον, χαιρέτησε τα χειροπιαστά και αποφασιστικά βήματα που έγιναν χθες αφενός με τη σημαντική 20ετή συμφωνία, που υπογράφηκε μεταξύ της AKTOR LNG USA και της αλβανικής AlbGaz, και αφετέρου με τη συμφωνία για τον αγωγό φυσικού αερίου της Νότιας Διασύνδεσης Βοσνίας–Κροατίας, χαρακτηρίζοντάς τες «αποφασιστικά βήματα που οδηγούν στην περαιτέρω ανεξαρτησία από το ρωσικό φυσικό αέριο».

Τρίτον, επισήμανε την ανάγκη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να περιφρουρήσει την παράκαμψη μέσω Turkstream και την τήρηση της απαγόρευσης από την Τουρκία, και κάλεσε την Επιτροπή να προχωρήσει σε γενναίες χρηματοδότησεις για έργα ενεργειακών υποδομών αλλά και προσαρμογή του ρυθμιστικού πλαισίου, τονίζοντας πως «οι υποδομές ακολουθούν το ρυθμιστικό πλαίσιο και οι επενδύσεις ακολουθούν τη βεβαιότητα».

Διαβάστε επίσης