Κρήτη: Συναγερμός για τα υπόγεια αποθέματα νερού - Δραματικές συνέπειες για το νησί
Η νέα έρευνα της Ελληνικής Αρχής Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών για το 2025 καταγράφει τις δραματικές επιπτώσεις της ανομβρίας και της νιτρορύπανσης στους υδατικούς πόρους της χώρας
Άσπρες γραμμές που σχηματίζονται από όστρακα, μπροστά από κτίριο που αποκαλύφθηκε στο βυθισμένο χωριό Κάλλιο, καθώς υποχώρησε η στάθμη της τεχνητής λίμνης του Μόρνου.
Snapshot
- Η έκθεση της ΕΑΓΜΕ για το 2025 αναδεικνύει σοβαρά προβλήματα στα υπόγεια αποθέματα νερού λόγω παρατεταμένης ανομβρίας και νιτρορύπανσης, με το ανατολικό τμήμα της Ελλάδας να πλήττεται περισσότερο.
- Μόνο το 58,3% των σταθμών παρακολούθησης βρίσκεται σε καλή κατάσταση, ενώ το 28,4% παρουσιάζει σοβαρό έλλειμμα νερού.
- Κρήτη, Θεσσαλία, Ανατολική Πελοπόννησος και νησιά του Αιγαίου αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες πιέσεις λόγω υπεραντλήσεων που ξεπερνούν την αναπλήρωση των φυσικών αποθεμάτων.
- Η ποιότητα του νερού υποβαθμίζεται σημαντικά, με νιτρορύπανση και θαλάσσια διείσδυση να επιβαρύνουν τους παράκτιους υδροφορείς.
- Χημική ρύπανση από ιχνοστοιχεία και οργανικές ενώσεις εντοπίζεται σε περιοχές όπως η Αττική και η Μακεδονία, προερχόμενη κυρίως από ανθρώπινες δραστηριότητες.
Τις δραματικές συνέπειες που αφήνει πίσω της η παρατεταμένη ανομβρία στα υπόγεια αποθέματα νερού φέρνει στο φως η έκθεση της Ελληνικής Αρχής Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ) για το 2025. Σύμφωνα με τα στοιχεία, το πρόβλημα εντοπίζεται εντονότερα στο ανατολικό τμήμα της Ελλάδας. Το εθνικό Δίκτυο Παρακολούθησης Υπόγειων Νερών αντλεί δεδομένα από 2.074 σταθμούς ελέγχου. Μέσα από γεωτρήσεις, πηγές και φρέατα, οι ειδικοί σκανάρουν 588 διαφορετικά Υπόγεια Υδατικά Συστήματα σε όλη την επικράτεια.
Και η ποσοτική εικόνα που προκύπτει προκαλεί προβληματισμό. Μόλις το 58,3% των σταθμών βρίσκεται σε καλή κατάσταση, την ώρα που το 28,4% αντιμετωπίζει σοβαρό έλλειμμα, με ένα ποσοστό 13,3% να παραμένει σε άγνωστη κατάσταση. Η τρέχουσα χρονιά αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου κύκλου ξηρασίας που μετρά ήδη τέσσερα με πέντε χρόνια.
Ποιες περιοχές δοκιμάζονται περισσότερο
Οι μεγαλύτερες πιέσεις στο υδατικό δυναμικό καταγράφονται σε συγκεκριμένες περιφέρειες. Η Κρήτη, η Θεσσαλία και η Ανατολική Πελοπόννησος βρίσκονται στο επίκεντρο της κρίσης. Όπως ανακοινώθηκε, το ίδιο σκηνικό επαναλαμβάνεται στα νησιά του Αιγαίου, τη Θράκη, την Ανατολική Στερεά Ελλάδα και τη Μακεδονία. Την κατάσταση επιδεινώνουν οι λανθασμένες πρακτικές διαχείρισης. Οι συνεχείς αντλήσεις ξεπερνούν κατά πολύ τον ετήσιο ρυθμό με τον οποίο αναπληρώνονται τα φυσικά αποθέματα. Οι ανθρώπινες παρεμβάσεις εξαντλούν τους πόρους πολύ πιο γρήγορα από ό,τι μπορεί το περιβάλλον να τους αποκαταστήσει.
Νιτρορύπανση και θάλασσα μολύνουν τον υδροφόρο ορίζοντα
Η έλλειψη νερού συνοδεύεται από σοβαρή υποβάθμιση της ποιότητάς του. Η ποιοτική κατάσταση κρίνεται καλή στο 53,9% των σταθμών, όμως στο 28,6% τα ευρήματα είναι αρνητικά. Κι όμως, οι αιτίες δεν είναι πάντα ανθρώπινες. Σε ένα 11,6% οι υπερβάσεις οφείλονται σε φυσικά αίτια όπως το γεωλογικό υπόβαθρο της Μακεδονίας, ενώ για το 5,9% των περιπτώσεων η κατάσταση αγνοείται. Τα βασικά αγκάθια παραμένουν η νιτρορύπανση που μαστίζει τις αγροτικές περιοχές και η θαλάσσια διείσδυση στους παράκτιους υδροφορείς. Η αλόγιστη άντληση ρίχνει τη στάθμη, επιτρέποντας στο αλμυρό νερό να εισχωρήσει. Στην Αττική, την Ανατολική Στερεά Ελλάδα, τη Μακεδονία και τη Θεσσαλία εντοπίζεται χημική επιβάρυνση από ιχνοστοιχεία και οργανικές ενώσεις, η οποία προέρχεται ξεκάθαρα από ανθρώπινες δραστηριότητες.
