Μετεωρίτης 4,1 δισ. ετών αποκαλύπτει ότι ο Άρης είχε νερό και πιθανώς συνθήκες κατάλληλες για ζωή
Ένα από τα αρχαιότερα γνωστά πετρώματα του Άρη εντοπίστηκε στη Σαχάρα.
Snapshot
- Ο μετεωρίτης Teghaza 001, ηλικίας τουλάχιστον 4,1 δισεκατομμυρίων ετών, προέρχεται από τον Άρη και θεωρείται ο αρχαιότερος αρειανός μετεωρίτης που έχει βρεθεί στη Γη.
- Η ανάλυση του μετεωρίτη δείχνει ότι στον Άρη υπήρχε νερό στο υπέδαφος και πιθανώς θερμότερο και πιο υγρό περιβάλλον πριν από 4,1 δισεκατομμύρια χρόνια.
- Τα ευρήματα υποστηρίζουν ότι ο πρώιμος Άρης είχε συνθήκες που θα μπορούσαν να υποστηρίξουν ζωή, χωρίς όμως να αποδεικνύουν την ύπαρξη ζωντανών οργανισμών.
- Ο μετεωρίτης προέρχεται πιθανότατα από τα νότια υψίπεδα του Άρη, περιοχή γύρω από τη Λεκάνη Ελλάς, και εκτοξεύτηκε στο διάστημα μετά από πρόσκρουση ουράνιου σώματος.
- Η μελέτη του Teghaza 001 προσφέρει πολύτιμα στοιχεία για τις πρώτες περιόδους εξέλιξης του Άρη και τη διαφορική πορεία του σε σχέση με τη Γη.
Ένας μετεωρίτης που ανακαλύφθηκε το 2022 στην έρημο Σαχάρα, στο Μαλί, αποδεικνύεται ότι προέρχεται από τον Άρη και σχηματίστηκε πριν από τουλάχιστον 4,1 δισεκατομμύρια χρόνια, αποτελώντας πιθανότατα τον αρχαιότερο από τους περίπου 435 αρειανούς μετεωρίτες που έχουν εντοπιστεί μέχρι σήμερα στη Γη.
Ο μετεωρίτης, με την ονομασία Teghaza 001, προσφέρει στους επιστήμονες νέα στοιχεία για τις πρώτες περιόδους της ιστορίας του Άρη, όταν ο πλανήτης ήταν θερμότερος και διέθετε σημαντικές ποσότητες νερού. Η χημική του σύσταση δείχνει ότι νερό είχε εισχωρήσει στο υπέδαφος και είχε αλληλεπιδράσει με τα πετρώματα του αρειανού φλοιού, ενισχύοντας την εκτίμηση ότι ο πλανήτης θα μπορούσε κάποτε να φιλοξενήσει ζωή.
«Ο μετεωρίτης αποτελεί μάρτυρα μιας εποχής κατά την οποία ο Άρης ήταν πιθανότατα θερμότερος και πιο υγρός από ό,τι στο μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας του», ανέφερε η πλανητική επιστήμονας Γιανγκ Λιου, του Jet Propulsion Laboratory της NASA, επικεφαλής της μελέτης που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Science.
Τι αποκάλυψε η ανάλυση του μετεωρίτη
Ο Teghaza 001 βρέθηκε σε οκτώ κομμάτια στην έρημο, περίπου 34 χιλιόμετρα από το χωριό Μπιρ Σάλι του Μαλί. Το μεγαλύτερο έχει μέγεθος ανθρώπινης γροθιάς, ενώ το συνολικό βάρος των θραυσμάτων φτάνει περίπου τα 800 γραμμάρια.
Πρόκειται για ένα πυριγενές πέτρωμα, γνωστό ως γάββρο, το οποίο σχηματίστηκε από μάγμα που προερχόταν από το εσωτερικό του Άρη και ψύχθηκε αργά κάτω από την επιφάνειά του. Οι ερευνητές εντόπισαν στο εσωτερικό του μικροσκοπικούς κρυστάλλους ζιρκονίου, οι οποίοι περιέχουν ουράνιο. Αναλύοντας τη ραδιενεργό διάσπαση του ουρανίου σε μόλυβδο, κατάφεραν να προσδιορίσουν την ηλικία του πετρώματος.
Η ανάλυση έδειξε ακόμη ότι το πέτρωμα είχε υποστεί μεταβολές από την παρουσία νερού πριν από περίπου 4,1 δισεκατομμύρια χρόνια, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο σχηματισμός του μπορεί να είχε προηγηθεί.
Τα ευρήματα παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς ο Άρης, που σήμερα είναι ψυχρός και ξηρός, φαίνεται ότι κατά τα πρώτα στάδια της ιστορίας του διέθετε ποτάμια, λίμνες και πιθανότατα έναν ωκεανό στο βόρειο ημισφαίριό του.
Θα μπορούσε να υπάρχει ζωή στον Άρη;
Η ανακάλυψη ενισχύει την άποψη ότι ο πρώιμος Άρης διέθετε ορισμένες από τις βασικές προϋποθέσεις για την ανάπτυξη ζωής. Δεν αποδεικνύει, ωστόσο, ότι στον πλανήτη υπήρξαν ποτέ ζωντανοί οργανισμοί.
Όπως εξήγησε η Λι Σάπερ, από το Ames Research Center της NASA, η μελέτη παρέχει ενδείξεις ότι ο Άρης είχε κάποτε περιβάλλον ικανό να υποστηρίξει ζωή, χωρίς να δίνει οριστική απάντηση στο ερώτημα αν αυτή εμφανίστηκε πράγματι.
Μόλις τρεις από τους γνωστούς αρειανούς μετεωρίτες χρονολογούνται στις πρώτες περιόδους της ιστορίας του πλανήτη. Ένας από αυτούς εντοπίστηκε στην Ανταρκτική το 1984 και θεωρείται περίπου συνομήλικος του Teghaza 001, ο οποίος ενδέχεται να είναι ελαφρώς παλαιότερος.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ο νέος μετεωρίτης προέρχεται από τα νότια υψίπεδα του Άρη, πιθανώς από την περιοχή της Λεκάνης Ελλάς, ενός από τους μεγαλύτερους κρατήρες πρόσκρουσης του πλανήτη.
Η διαδρομή του μέχρι τη Γη ξεκίνησε όταν η πρόσκρουση ενός ουράνιου σώματος στην επιφάνεια του Άρη εκτόξευσε το πέτρωμα στο διάστημα. Ακολούθησε ένα ταξίδι άγνωστης διάρκειας, μέχρι που η τροχιά του διασταυρώθηκε με εκείνη της Γης και κατέληξε στη Σαχάρα.
Το πότε ακριβώς έφτασε στον πλανήτη μας παραμένει άγνωστο. Η ηλικία και η σύστασή του, όμως, επιτρέπουν στους επιστήμονες να μελετήσουν μια περίοδο κατά την οποία η Γη και ο Άρης βρίσκονταν ακόμη στα πρώτα στάδια της εξέλιξής τους, ακολουθώντας στη συνέχεια πολύ διαφορετικές πορείες.
