Δείγμα τριχωτού ρινόκερου στο στομάχι αρχαίου λύκου - «Αυτό δεν έχει γίνει ποτέ πριν»

Ερευνητές από το Κέντρο Παλαιογενετικής του Πανεπιστημίου της Στοκχόλμης κατάφεραν να αναλύσουν το γονιδίωμα ενός τριχωτού ρινόκερου ηλικίας 14.400 ετών, το οποίο απομονώθηκε από ένα δείγμα ιστού που βρέθηκε διατηρημένο στο στομάχι ενός αρχαίου λύκου.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Genome Biology and Evolution, δείχνει ότι οι μαλλιαροί ρινόκεροι ήταν γενετικά υγιείς μέχρι το τέλος της τελευταίας εποχής των παγετώνων. Επομένως, το είδος πιθανότατα εξαφανίστηκε λόγω μιας ξαφνικής κατάρρευσης του πληθυσμού και όχι λόγω μιας αργής δημογραφικής μείωσης, ανακοίνωσε το Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης.

Η αλληλούχιση ολόκληρου του γονιδιώματος ενός ζώου της Εποχής των Παγετώνων που βρέθηκε στο στομάχι ενός άλλου ζώου δεν έχει γίνει ποτέ στο παρελθόν», δήλωσε ο Camilo Chacón-Duke, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης προσθέτοντας:

«Η απόκτηση των γονιδιωμάτων ατόμων που έζησαν λίγο πριν από ένα γεγονός εξαφάνισης είναι δύσκολη, αλλά μπορεί να παρέχει σημαντικές ενδείξεις ως προς τα αίτια της εξαφάνισης του είδους, οι οποίες μπορεί επίσης να είναι σημαντικές για τη διατήρηση των σημερινών απειλούμενων ειδών».

Το δείγμα ρινόκερου που αναλύθηκε προέρχεται από τα παγωμένα υπολείμματα ενός λύκου της Εποχής των Παγετώνων που ανακαλύφθηκε στον μόνιμο πάγο κοντά στο χωριό Tumat στη βορειοανατολική Σιβηρία. Όταν ο αρχαίος λύκος, ένα κουτάβι, υποβλήθηκε σε αυτοψία, οι ερευνητές εντόπισαν ένα μικρό θραύσμα διατηρημένου ιστού στο στομάχι του.

Η ραδιοχρονολόγηση αποκάλυψε ότι ο ιστός ήταν περίπου 14.400 ετών, και η αλληλούχιση του DNA τον ταυτοποίησε ως τριχωτό ρινόκερο (Coelodonta antiquitatis), ένα από τα νεότερα δείγματα του είδους που έχουν ανακαλυφθεί ποτέ.
Η χαρτογράφηση ενός γονιδιώματος από τέτοιο υλικό είναι εξαιρετικά δύσκολη.

Το αρχαίο DNA είναι συνήθως αποδομημένο και υπάρχει σε πολύ μικρές ποσότητες, ενώ η παρουσία DNA αρπακτικών ζώων περιπλέκει περαιτέρω τις αναλύσεις.

«Ήταν πραγματικά συναρπαστικό, αλλά και πολύ δύσκολο, να εξαγάγω ένα πλήρες γονιδίωμα από ένα τόσο ασυνήθιστο δείγμα», δήλωσε η φοιτήτρια Solveig Gudjonsdottir, η οποία πραγματοποίησε την εργασία στο πλαίσιο της μεταπτυχιακής της διατριβής στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης.

Η ερευνητική ομάδα συνέκρινε το γονιδίωμα του ρινόκερου Tumat με δύο άλλα γονιδιώματα υψηλής ποιότητας από παλαιότερα δείγματα, τα οποία χρονολογούνται περίπου στα 18.000 και 49.000 χρόνια. Αυτές οι συγκρίσεις επέτρεψαν στους ερευνητές να εξετάσουν πώς η ποικιλομορφία του γονιδιώματος, τα επίπεδα ενδογαμίας και ο αριθμός των επιβλαβών μεταλλάξεων άλλαξαν με την πάροδο του χρόνου κατά τη διάρκεια της τελευταίας εποχής των παγετώνων.

Δεν βρήκαν σημάδια γενετικής παρακμής καθώς το είδος πλησίαζε στην εξαφάνιση. Αυτό υποδηλώνει ότι ο τριχωτός ρινόκερος πιθανότατα διατήρησε έναν σταθερό και σχετικά μεγάλο πληθυσμό μέχρι την εξαφάνισή του.

«Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι οι τριχωτοί ρινόκεροι είχαν έναν βιώσιμο πληθυσμό για άλλα 15.000 χρόνια μετά την άφιξη των πρώτων ανθρώπων στη βορειοανατολική Σιβηρία, γεγονός που υποδηλώνει ότι η κλιματική αλλαγή, και όχι το κυνήγι από τον άνθρωπο, προκάλεσε την εξαφάνιση», λέει ο Love Dalen, καθηγητής στο Κέντρο Παλαιογενετικής.

Οι τριχωτοί ρινόκεροι είναι ένα εξαφανισμένο είδος που κατοικούσε στη βόρεια Ευρασία κατά τη διάρκεια του Πλειστόκαινου. Εκτιμάται ότι αυτά τα γιγαντιαία ζώα είχαν μήκος 3,2 έως 3,6 μέτρα, ύψος 1,45 έως 1,6 μέτρα και βάρος μεταξύ 1,5 και 2 τόνων.