Ιράν: Προπαγάνδα «ομολογιών» και προετοιμασίες εκτελέσεων– Ο Τραμπ καλεί σε συνέχιση των διαδηλώσεων

Μια άνευ προηγουμένου εκστρατεία τηλεοπτικών «ομολογιών» έχει εξαπολύσει τις τελευταίες ημέρες το ιρανικό καθεστώς, την ώρα που οι αντικαθεστωτικές διαδηλώσεις συνεχίζονται με αμείωτη ένταση σε ολόκληρη τη χώρα. Σχεδόν καθημερινά, τα κρατικά μέσα ενημέρωσης προβάλλουν βίντεο συλληφθέντων, με χειροπέδες, θολωμένα πρόσωπα και σκηνοθετημένη εικόνα «μεταμέλειας», να παραδέχονται συμμετοχή σε βίαιες ενέργειες.

Την ίδια στιγμή, η Ουάσινγκτον κλιμακώνει τη ρητορική της. Ο Ντόναλντ Τραμπ καλεί ανοιχτά τους Ιρανούς να συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις, μιλά για «πολλούς σκοτωμούς» και δηλώνει ότι «η βοήθεια έρχεται», χωρίς να αποσαφηνίζει τι εννοεί.

Οι επόμενες κινήσεις του Τραμπ

Σε διαρκείς διαβουλεύσεις με την ομάδα εθνικής ασφάλειας βρίσκεται ο Ντόναλντ Τραμπ, καθώς η Ουάσινγκτον αναζητά τα επόμενα βήματά της απέναντι στο Ιράν, την ώρα που η αιματηρή καταστολή των μαζικών διαδηλώσεων έχει εισέλθει στην τρίτη εβδομάδα της.

Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε την Τρίτη ότι οι πληροφορίες που λαμβάνει κάνουν λόγο για «σημαντικούς σκοτωμούς», τονίζοντας ότι η κυβέρνησή του θα «δράσει αναλόγως». Παράλληλα, κατηγόρησε την Τεχεράνη ότι «συμπεριφέρεται πολύ άσχημα», προσθέτοντας πως εξακολουθεί να μην έχει στα χέρια του έναν επιβεβαιωμένο αριθμό θυμάτων, καθώς –όπως είπε– «κυκλοφορούν πέντε διαφορετικά νούμερα».

Σήμερα η πρώτη εκτέλεση για τις διαδηλώσεις κατά του Χαμενεΐ

Ο 26χρονος Έρφαν Σολτάνι, που συνελήφθη στις 8 Ιανουαρίου, κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων στο Ιράν, αντιμετωπίζει τη θανατική ποινή, σε μία απόφαση την οποία ακτιβιστές χαρακτηρίζουν ότι στοχεύει στην αποτροπή περαιτέρω αντικαθεστωτικών διαδηλώσεων.

Οι ιρανικές αρχές φέρονται να ετοιμάζονται να εκτελέσουν σήμερα Τετάρτη τον 26χρονο, στην πρώτη εκτέλεση με απαγχονισμό που σχετίζεται με τις πανεθνικές διαμαρτυρίες κατά του Χαμενεΐ.

Το ισραηλινό και αμερικανικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Jfeed ανέφερε ότι η υπόθεση Σολτάνι θα μπορούσε να σηματοδοτήσει την έναρξη μιας σειράς ταχέων εκτελέσεων με στόχο την αποτροπή περαιτέρω διαδηλώσεων.

Ο Οργανισμός Hengaw για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, εξέφρασε ανησυχίες σχετικά με την έλλειψη διαφάνειας σχετικά με τη νομική διαδικασία.

Από τη σύλληψή του, στον Σολτάνι φέρεται να έχουν στερηθεί βασικά νόμιμα δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης σε νομική συμβουλή και της δυνατότητας υπεράσπισης. Η οικογένειά του δεν έχει ενημερωθεί επίσης για βασικές πτυχές της υπόθεσης, συμπεριλαμβανομένης της ταυτότητας της αρχής που τον συνέλαβε.

Η οικογένεια του Σολτάνι φέρεται να ενημερώθηκε στις 11 Ιανουαρίου ότι είχε καταδικαστεί σε θάνατο, ανέφερε το Jfeed, επικαλούμενο τον Οργανισμό Hengaw.

Τους επετράπη μόνο μια σύντομη 10λεπτη επίσκεψη μαζί του αφού έμαθαν για την ποινή, πρόσθεσε το δημοσίευμα.

Σαρωτικό κύμα «ομολογιών»

Τα βίντεο που μεταδίδει η ιρανική κρατική τηλεόραση συνοδεύονται από δραματική μουσική, πλάνα που φέρονται να δείχνουν επιθέσεις σε δυνάμεις ασφαλείας, εμπρησμούς και καταστροφές, καθώς και εικόνες αυτοσχέδιων όπλων, τα οποία οι αρχές ισχυρίζονται ότι χρησιμοποιήθηκαν από διαδηλωτές. Σε πολλές «ομολογίες» υπάρχουν αναφορές σε υποτιθέμενη εμπλοκή των Ηνωμένων Πολιτειών ή του Ισραήλ.

Η Τεχεράνη παρουσιάζει το υλικό ως αποδείξεις ότι πίσω από τις διαδηλώσεις βρίσκονται «ξένα κέντρα» και «τρομοκρατικά δίκτυα». Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ωστόσο, μιλούν για μια συντονισμένη προπαγανδιστική επιχείρηση, βασισμένη σε εξαναγκασμένες ομολογίες.

Σύμφωνα με την αμερικανική οργάνωση Human Rights Activists News Agency (HRANA), από την έναρξη των κινητοποιήσεων στις 28 Δεκεμβρίου έχουν προβληθεί τουλάχιστον 97 τηλεοπτικές ομολογίες – αριθμός πρωτοφανής για τόσο σύντομο χρονικό διάστημα.

Για σύγκριση, την περίοδο 2010–2020 είχαν καταγραφεί συνολικά περίπου 350 τέτοιες περιπτώσεις, ενώ μέσα στο 2025 είχαν μεταδοθεί 40 έως 60. Μετά τις διαδηλώσεις του 2022 για τον θάνατο της Μαχσά Αμινί, είχαν προβληθεί τουλάχιστον 37.

«Προϊόν βασανιστηρίων» καταγγέλλουν οι οργανώσεις

Η HRANA, επικαλούμενη μαρτυρίες πρώην κρατουμένων, υποστηρίζει ότι οι «ομολογίες» αποσπώνται έπειτα από σωματικά και ψυχολογικά βασανιστήρια και χρησιμοποιούνται στη συνέχεια ως βασικό αποδεικτικό υλικό σε δίκες-εξπρές.

«Πρόκειται για μια πρακτική που εφαρμόζεται συστηματικά από το καθεστώς και οδηγεί σε τραγικές συνέπειες», δήλωσε η αναπληρώτρια διευθύντρια της οργάνωσης, Σκάιλαρ Τόμπσον, προειδοποιώντας ότι πολλές από τις κατηγορίες που προβάλλονται –όπως «δράση κατά της εθνικής ασφάλειας» ή «κατασκοπεία»– επισύρουν ακόμη και τη θανατική ποινή.

Η ανησυχία εντείνεται από τα στοιχεία του ΟΗΕ, σύμφωνα με τα οποία το 2024 το Ιράν εκτέλεσε 975 ανθρώπους, τον υψηλότερο αριθμό από το 2015.

Χιλιάδες συλλήψεις και εκατοντάδες νεκροί

Από την έναρξη των διαδηλώσεων, η HRANA αναφέρει περισσότερες από 18.000 συλλήψεις και πάνω από 2.500 νεκρούς, στην πλειονότητά τους διαδηλωτές. Η ιρανική κυβέρνηση δεν έχει δώσει επίσημο συνολικό απολογισμό.

Οι διαδηλώσεις, που ξεκίνησαν με αφορμή την κατάρρευση του εθνικού νομίσματος και την ασφυκτική οικονομική κατάσταση, έχουν εξελιχθεί σε ανοιχτή αμφισβήτηση της εξουσίας των μουλάδων και συνιστούν τη σοβαρότερη εσωτερική πρόκληση για το καθεστώς εδώ και χρόνια.

Τραμπ: «Πολλοί σκοτωμοί» – «Η βοήθεια έρχεται»

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Τρίτη ότι οι πληροφορίες που λαμβάνει κάνουν λόγο για «πολλούς σκοτωμούς», τονίζοντας ότι η κυβέρνησή του θα «δράσει αναλόγως».

«Το μήνυμα είναι ότι πρέπει να δείξουν ανθρωπιά. Έχουν μεγάλο πρόβλημα. Και ελπίζω να μη συνεχίσουν να σκοτώνουν ανθρώπους», είπε χαρακτηριστικά.

Νωρίτερα, είχε ανακοινώσει ότι παγώνει κάθε ενδεχόμενο συνομιλιών με την Τεχεράνη όσο συνεχίζεται η καταστολή και απηύθυνε μήνυμα απευθείας προς τους Ιρανούς πολίτες: «Συνεχίστε να διαδηλώνετε… η βοήθεια έρχεται», χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει τι σημαίνει αυτό.

Σε ομιλία του στο Μίσιγκαν, κάλεσε μάλιστα τους διαδηλωτές να «κρατήσουν τα ονόματα όσων σας κακοποιούν», λέγοντας ότι «θα πληρώσουν βαρύ τίμημα».

Σκληρή απάντηση από την Τεχεράνη

Η αντίδραση της ιρανικής πλευράς ήταν άμεση. Ο μόνιμος αντιπρόσωπος της χώρας στον ΟΗΕ, Αμίρ Σαΐντ Ιραβανί, κατηγόρησε τον Τραμπ για «παρεμβατική ρητορική» που «υποκινεί τη βία» και απειλεί την κυριαρχία και την εθνική ασφάλεια της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Σε επιστολή του προς το Συμβούλιο Ασφαλείας, υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ φέρουν ευθύνη για την αιματοχυσία.

Συγκεκριμένα, η ιρανική αποστολή στα Ηνωμένα Έθνη κατηγόρησε Τρίτη την αμερικανική κυβέρνηση ότι αναζητεί «πρόσχημα» για να επέμβει στρατιωτικά στο Ιράν, που συνταράσσεται από μαζικές κινητοποιήσεις, μετά την απειλή του Ντόναλντ Τραμπ πως οι ΗΠΑ θα δράσουν κατά τρόπο «πολύ δυνατό» εναντίον της Τεχεράνης αν εκτελεστούν διαδηλωτές.

«Οι φαντασιώσεις και η πολιτική των ΗΠΑ έναντι του Ιράν είναι ριζωμένες στην (σ.σ. επιδίωξη της) αλλαγής καθεστώτος, με τις κυρώσεις, τις απειλές, τις ενορχηστρωμένες ταραχές και το χάος να χρησιμοποιούνται ως modus operandi για να δημιουργηθεί πρόσχημα για στρατιωτική επέμβαση», ανέφερε η αποστολή μέσω X, σε μήνυμα που συνοδεύει επιστολή διαμαρτυρίας που απηύθυνε ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Ισλαμικής Δημοκρατίας στα Ηνωμένα Έθνη στη Νέα Υόρκη Αμίρ Σαΐντ Ιραβανί στο Συμβούλιο Ασφαλείας και στον ΓΓ του ΟΗΕ, σε αντίδραση για την ανάρτηση του Αμερικανού προέδρου Τραμπ στο social truth.

Μπλακ άουτ και φόβοι για νέα κλιμάκωση

Η ροή πληροφοριών από το εσωτερικό του Ιράν παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη λόγω εκτεταμένων περιορισμών στο διαδίκτυο. Ο ΟΗΕ ανέφερε ότι οι τηλεφωνικές επικοινωνίες έχουν εν μέρει αποκατασταθεί, αλλά οι διαδικτυακές υπηρεσίες εξακολουθούν να λειτουργούν αποσπασματικά. Αμερικανικές οργανώσεις κάνουν λόγο για αυξανόμενη χρήση δορυφορικών συνδέσεων Starlink για την παράκαμψη του μπλακ άουτ.

Παρά τη μαζικότητα των κινητοποιήσεων, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις ρήγματος στον στρατό ή στους μηχανισμούς ασφαλείας. Ωστόσο, οι διεθνείς αντιδράσεις κλιμακώνονται και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων προειδοποιούν ότι η νέα καταιγίδα τηλεοπτικών «ομολογιών» μπορεί να προαναγγέλλει ένα ακόμη κύμα βαριάς καταστολής και εκτελέσεων.