Γροιλανδία: Σήμερα η κρίσιμη συνάντηση για το μέλλον του νησιού στον Λευκό Οίκο

Η κυβέρνηση Τραμπ ετοιμάζεται για κρίσιμες συνομιλίες με αξιωματούχους της Γροιλανδίας και της Δανίας, εν μέσω της συνεχιζόμενης προσπάθειας του Αμερικανού προέδρου να αναλάβει τον έλεγχο του νησιού της Αρκτικής. Η υπουργός Εξωτερικών της Γροιλανδίας, Βίβιαν Μότζφελντ, και ο Δανός ομόλογός της, Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, αναμένεται να συναντηθούν στον Λευκό Οίκο για συνομιλίες με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, και τον υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο.

Η συνάντηση υψηλού διακυβεύματος πραγματοποιείται αφότου ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν και η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρέντερικσεν παρουσίασαν ενιαίο μέτωπο ενάντια στις επανειλημμένες απειλές του Τραμπ. Μιλώντας σε κοινή συνέντευξη Τύπου στην Κοπεγχάγη την Τρίτη, ο Νίλσεν δήλωσε ότι εάν η αυτοδιοικούμενη δανική περιοχή πρέπει να επιλέξει μεταξύ των ΗΠΑ και της Δανίας, «εμείς επιλέγουμε τη Δανία».

Η Φρέντερικσεν είπε επίσης ότι δεν ήταν εύκολο να αντισταθεί σε αυτό που χαρακτήρισε ως «εντελώς απαράδεκτη πίεση» από τον στενότερο σύμμαχό μας. «Ωστόσο, υπάρχουν πολλά που υποδηλώνουν ότι τα πια δύσκολα είναι ακόμα μπροστά μας».

Ο Τραμπ, ο οποίος εδώ και καιρό επιθυμεί την ένταξη της Γροιλανδίας στις Ηνωμένες Πολιτείες, ανανέωσε το ενδιαφέρον του για το αχανές και πλούσιο σε ορυκτά νησί της Αρκτικής μετά από μια τολμηρή στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα στις 3 Ιανουαρίου.Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ότι το νησί, το οποίο βρίσκεται σε στρατηγική τοποθεσία ανάμεσα στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, είναι ζωτικής σημασίας « από άποψη εθνικής ασφάλειας ».

Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Air Force One τις τελευταίες ημέρες, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα αναλάβουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας «με τον έναν ή τον άλλον τρόπο», ακόμη και αν αυτό διαταράξει τις σχέσεις εντός της στρατιωτικής συμμαχίας του ΝΑΤΟ. Τα σχόλια του Τραμπ έχουν προκαλέσει ανησυχία στη Δανία, η οποία είναι υπεύθυνη για την άμυνα της Γροιλανδίας, με την Φρέντερικσεν να προειδοποιεί ότι μια επίθεση των ΗΠΑ θα σηματοδοτούσε το τέλος του ΝΑΤΟ.

Άμυνα και πόροι

Ο Ίαν Λέσερ, διακεκριμένος συνεργάτης στο GMF, ένα think tank με έδρα την Ουάσινγκτον, δήλωσε ότι τα διακυβεύματα για τις συνομιλίες ήταν «πολύ υψηλά», προειδοποιώντας ότι η αποτυχία επίλυσης της διπλωματικής κρίσης «δεν απειλεί μόνο τη συνοχή του ΝΑΤΟ, αλλά απειλεί και τη μελλοντική ύπαρξη της Συμμαχίας όπως την ξέρουμε». Η συνάντηση πιθανότατα θα επιδιώξει να διευκρινίσει τις προοπτικές και τα πιθανά περιγράμματα μιας διαπραγματευτικής διευθέτησης της κρίσης, δήλωσε ο Λέσερ.

«Θα μπορούσαν να υπάρξουν νέες ευρωπαϊκές δεσμεύσεις για την ενίσχυση της άμυνας της Γροιλανδίας, και, το πιο σημαντικό, του περιβάλλοντος θαλάσσιου χώρου. Ενδέχεται επίσης να υπάρξουν παράλληλες συνομιλίες σχετικά με νέα και προτιμησιακή πρόσβαση των ΗΠΑ στους πόρους της Γροιλανδίας», δήλωσε ο Λέσερ στο CNBC. «Ή, η συνάντηση θα μπορούσε να καταλήξει σε αντιπαράθεση», πρόσθεσε.

Η προοπτική μιας δημόσιας σύγκρουσης μεταξύ Αμερικανών και Ευρωπαίων αξιωματούχων στον Λευκό Οίκο θυμίζει μια εξαιρετικά αμφιλεγόμενη συνάντηση μεταξύ του Τραμπ, του Βανς και του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι τον Φεβρουάριο του περασμένου έτους. Ο Τραμπ και ο Βανς κατηγόρησαν τον Ζελένσκι για έλλειψη σεβασμού καθώς η συνάντηση ξέφυγε από τα συνηθισμένα και εξελίχθηκε σε καβγά που μεταδόθηκε ζωντανά μπροστά στην κάμερα.

«Μια βαθιά κρίση»

Ο Καρλ Μπιλντ, πρώην πρωθυπουργός της Σουηδίας, δήλωσε την Τετάρτη ότι δεν αναμένει ότι οι ΗΠΑ, η Γροιλανδία και η Δανία θα μπορέσουν να βρουν διπλωματική λύση, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση ως «βαθιά κρίση». «Νομίζω ότι υπήρξε μια σημαντική αλλαγή, νομίζω ότι ήταν χθες, όταν ανακοινώθηκε στην Ουάσινγκτον ότι ο αντιπρόεδρος Βανς, θα αναλάμβανε τη συνάντηση», δήλωσε στην εκπομπή «Europe Early Edition» του CNBC.

«Ήταν προγραμματισμένο να γίνει με τον Υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος έχει υποδείξει μια ελαφρώς ηπιότερη προσέγγιση, αλλά ο Τζέι ντι Βανς ήταν άμεσα προσβλητικός προς τη Δανία και απαιτούσε πολύ περίεργα πράγματα», δήλωσε ο Μπιλντ. «Περιμένω μια αρκετά δύσκολη συνάντηση. Δεν περιμένω κάποια λύση. Στην καλύτερη περίπτωση, περιμένω ότι θα ξεκινήσουν τη διαδικασία κάποιου είδους συνομιλιών», πρόσθεσε.

Ο Μπιλντ, ο οποίος είναι συμπρόεδρος του think tank του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων, αναφέρθηκε στις παρατηρήσεις του Αμερικανού αντιπροέδρου στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου τον Φεβρουάριο του περασμένου έτους, λέγοντας ότι η «μάλλον εξαιρετική» ανάλυσή του για την Ευρώπη ευθυγραμμιζόταν περισσότερο με την «ακροδεξιά» της περιοχής. «Αυτή δεν είναι η διατλαντική συμμαχία που είχαμε παλιά», πρόσθεσε.

Ποιο θα ήταν ένα καλό αποτέλεσμα;

Ο Ότο Σβέντσεν, αναπληρωτής ερευνητής στο Πρόγραμμα Ευρώπης, Ρωσίας και Ευρασίας στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών, ένα think tank με έδρα την Ουάσινγκτον, δήλωσε ότι οι εντάσεις μεταξύ Γροιλανδίας και Δανίας έχουν παραμεριστεί για να παρουσιαστεί ένα ενιαίο μέτωπο ενάντια στις απειλές των ΗΠΑ.

Η συνάντηση στον Λευκό Οίκο, είπε θα παράσχει περαιτέρω ενδείξεις για το πόσο αφοσιωμένη είναι ολόκληρη η κυβέρνηση Τραμπ στην απόκτηση της Γροιλανδίας - και πόσο αποθαρρυμένη είναι η κυβέρνηση στις απειλές για πλήρη κατάρρευση των διμερών σχέσεων. «Ένα καλό αποτέλεσμα για τους Δανούς και τους Γροιλανδούς θα ήταν μια δήλωση που θα επιβεβαιώνει την κυριαρχία και τη θέση της Γροιλανδίας εντός του Βασιλείου. Οτιδήποτε λιγότερο από αυτό αφήνει ανοιχτή την πόρτα σε συνεχείς απειλές και εξαναγκασμό», δήλωσε ο Σβέντσεν στο CNBC.

«Σε αντάλλαγμα, η δανέζικη και η γροιλανδική αντιπροσωπεία πιθανότατα θα προτείνουν σχέδια για την επανεξέταση των οικονομικών και ασφαλιστικών ρυθμίσεων μεταξύ των τριών χωρών, όπως η ευνοϊκότερη πρόσβαση των αμερικανικών εταιρειών στον μεταλλευτικό τομέα της Γροιλανδίας και οι πρόσθετες επενδύσεις της Δανίας στην ασφάλεια της Αρκτικής», πρόσθεσε.

Αρκετοί Ευρωπαίοι ηγέτες συνασπίστηκαν υπέρ της Γροιλανδίας την περασμένη εβδομάδα, λέγοντας ότι η ασφάλεια στην Αρκτική πρέπει να επιτευχθεί συλλογικά. «Η Γροιλανδία ανήκει στον λαό της. Εναπόκειται στη Δανία και τη Γροιλανδία, και μόνο σε αυτές, να αποφασίζουν για θέματα που αφορούν τη Δανία και τη Γροιλανδία», ανέφεραν οι ηγέτες. Η επιστολή υπογράφηκε από τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ, καθώς και τους ηγέτες της Ιταλίας, της Ισπανίας και της Πολωνίας.

H EE αναζητά συμφωνία με τον Τραμπ

Η Ευρώπη όμως φαίνεται πως κάνει παράλληλα ό,τι μπορεί για να κλείσει συμφωνία με τον Τραμπ για τη Γροιλανδία, σημειώνει το Politico. Οι κυβερνήσεις της ΕΕ λένε ότι μια στρατιωτική αντιπαράθεση θα ήταν καταστροφική για το ΝΑΤΟ και βλέπουν την εξεύρεση λύσης μέσω διαπραγματεύσεων ως τη μόνη τους επιλογή.

Προτείνοντας ακόμη και τη χρήση του ΝΑΤΟ για την ενίσχυση της ασφάλειας στην Αρκτική και την εκχώρηση παραχωρήσεων στις ΗΠΑ στην εξόρυξη ορυκτών, οι ηγέτες του μπλοκ τείνουν έντονα προς τη συμφιλίωση έναντι της αντιπαράθεσης με τον Τραμπ, δήλωσαν στο POLITICO τρεις διπλωμάτες και ένας αξιωματούχος της ΕΕ.

«Τελικά, καταλήγουμε πάντα σε ένα κοινό συμπέρασμα» με την Ουάσινγκτον, δήλωσε ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ μετά τη συνάντησή του με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, προσθέτοντας ότι οι συνομιλίες τους για την Αρκτική περιοχή ήταν «ενθαρρυντικές». Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι ελπίζει ότι θα βρεθεί «μια αμοιβαία αποδεκτή λύση» εντός του ΝΑΤΟ.

Η τέχνη της συμφωνίας

Όταν κλήθηκε να περιγράψει ένα πιθανό τελικό αποτέλεσμα για τη Γροιλανδία, διπλωμάτης της ΕΕ που τήρησε την ανωνυμία του είπε ότι θα μπορούσε να είναι μια συμφωνία που θα έδινε στον Τραμπ μια νίκη που θα μπορούσε να πουλήσει στο εσωτερικό, όπως το να αναγκάσει τις ευρωπαϊκές χώρες να επενδύσουν περισσότερο στην ασφάλεια της Αρκτικής, καθώς και μια υπόσχεση ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να επωφεληθούν από τον ορυκτό πλούτο της Γροιλανδίας.

Ο Τραμπ επιδιώκει πρωτίστως μια νίκη στη Γροιλανδία, δήλωσε ο διπλωμάτης. «Αν μπορέσεις να αναδιαμορφώσεις έξυπνα την ασφάλεια της Αρκτικής, να ενσωματώσεις κρίσιμα ορυκτά, να βάλεις ένα μεγάλο τόξο στην κορυφή, υπάρχει μια πιθανότητα» να πείσεις τον Τραμπ να υπογράψει. «Η εμπειρία του παρελθόντος» - για παράδειγμα, όταν οι σύμμαχοι της ΕΕ δεσμεύτηκαν να δαπανήσουν το 5% του ΑΕΠ τους στην άμυνα - έδειξε ότι «έτσι πάνε πάντα τα πράγματα».

Στον τομέα της άμυνας, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, έθεσε τις βάσεις για μια συμφωνία όταν τη Δευτέρα δήλωσε ότι οι χώρες της συμμαχίας συζητούν τρόπους ενίσχυσης της ασφάλειας της Αρκτικής. Ενώ το σχήμα των «επόμενων βημάτων» που διατυμπάνισε ο Ρούτε δεν έχει ακόμη καθοριστεί, μια αυξημένη επένδυση από τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ είναι μια πιθανότητα που θα μπορούσε να ταιριάξει με την επιθυμία του Τραμπ να δει την Ευρώπη να επωμίζεται μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά της.

Όσον αφορά στην εξόρυξη ορυκτών, οι λεπτομέρειες είναι πιο θολές. Αλλά μια συμφωνία που θα εγγυάται στις ΗΠΑ ένα μερίδιο των κερδών από την εξόρυξη κρίσιμων πρώτων υλών είναι μια πιθανότητα, δήλωσε ο αξιωματούχος της ΕΕ. Προς το παρόν, η ικανότητα εξόρυξης κρίσιμων πρώτων υλών από τη Γροιλανδία είναι περιορισμένη. Η Δανία έχει περάσει χρόνια αναζητώντας επενδύσεις για μακροπρόθεσμα έργα, χωρίς μεγάλη επιτυχία, καθώς οι χώρες προτιμούν να αποκτούν ορυκτά σε πολύ φθηνότερη τιμή στις παγκόσμιες αγορές.

Αν ο πραγματικός στόχος του Τραμπ είναι τα ορυκτά του νησιού, οι Δανοί προσφέρουν στις ΗΠΑ την ευκαιρία να επενδύσουν στη Γροιλανδία εδώ και χρόνια - μια προσφορά που απορρίφθηκε από Αμερικανούς αξιωματούχους, δήλωσαν αρκετοί διπλωμάτες. Αν η πίεση του Τραμπ για τη Γροιλανδία αφορά στην Κίνα και τη Ρωσία, θα μπορούσε εύκολα να ζητήσει από την Κοπεγχάγη να αυξήσει την παρουσία αμερικανικών στρατευμάτων στο νησί, λένε επίσης.

Ένας τρίτος διπλωμάτης της ΕΕ αμφισβήτησε αν ο πραγματικός στόχος του Τραμπ ήταν να μπει στα βιβλία της ιστορίας. Το σύνθημα του Τραμπ «Make America Great Again» «έχει γίνει γεωγραφική έννοια. Θέλει να μείνει στην ιστορία ως ο άνθρωπος που έκανε την Αμερική «μεγαλύτερη» — με γεωγραφικούς όρους», είπε.

Πάνω απ 'όλα, οι κυβερνήσεις προσπαθούν να αποφύγουν μια στρατιωτική σύγκρουση, δήλωσαν οι τρεις διπλωμάτες και ο αξιωματούχος της ΕΕ. Μια άμεση επέμβαση των ΗΠΑ στη Γροιλανδία - μια περιοχή που ανήκει σε ένα μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ - θα σήμαινε ουσιαστικά το τέλος της μεταπολεμικής τάξης ασφαλείας, προειδοποίησαν οι ηγέτες.

«Θα ήταν μια άνευ προηγουμένου κατάσταση στην ιστορία του ΝΑΤΟ και οποιασδήποτε αμυντικής συμμαχίας», δήλωσε την Τρίτη ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους, προσθέτοντας ότι το Βερολίνο συνομιλεί με την Κοπεγχάγη σχετικά με τις επιλογές που έχει στη διάθεσή της η Ευρώπη σε περίπτωση που οι ΗΠΑ ξεκινήσουν μια κατάληψη της εξουσίας.

Η διατήρηση του ΝΑΤΟ παραμένει η κορυφαία προτεραιότητα του μπλοκ, δήλωσε ο πρώτος διπλωμάτης της ΕΕ. Ενώ τόσο ιδιωτικά όσο και δημόσια αξιωματούχοι έχουν απορρίψει σθεναρά την ιδέα ότι η Ευρώπη θα μπορούσε να «παραχωρήσει» τη Γροιλανδία στις ΗΠΑ, τα σχόλια υπογραμμίζουν πόσο απεγνωσμένες είναι οι κυβερνήσεις να αποφύγουν μια άμεση σύγκρουση με την Ουάσινγκτον.

«Αυτό είναι σοβαρό - και η Ευρώπη είναι φοβισμένη», δήλωσε ένας τέταρτος διπλωμάτης της ΕΕ που συμμετείχε σε συζητήσεις στις Βρυξέλλες σχετικά με τον τρόπο αντίδρασης του μπλοκ. Ένας πέμπτος περιέγραψε εκανε λόγο για μία στιγμή «τεκτονικών αλλαγών», επειδή οι ΗΠΑ δείχνουν έτοιμες να διαλύσουν εκατό χρόνια ακλόνητων σχέσεων.

Διαβάστε επίσης