ΗΠΑ και Ιράν κάθονται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων την Παρασκευή στην Κωνσταντινούπολη

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν ενδέχεται να πραγματοποιήσουν διπλωματικές συνομιλίες στην Κωνσταντινούπολη την Παρασκευή, την ώρα που ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει ακόμη και το ενδεχόμενο στρατιωτικού πλήγματος κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Την πληροφορία μετέδωσε το NBC News, επικαλούμενο τέσσερις ανώτερους διπλωμάτες από τη Μέση Ανατολή και έναν Αμερικανό αξιωματούχο.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, στις συνομιλίες αναμένεται να συμμετάσχουν και άλλες χώρες της περιοχής. Στις αντιπροσωπείες θα περιλαμβάνονται ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ και ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί.

Έτοιμη για διαπραγματεύσεις η Τεχεράνη

Δύο Ιρανοί κυβερνητικοί αξιωματούχοι δήλωσαν τη Δευτέρα στο NBC News ότι το Ιράν είναι έτοιμο να διαπραγματευτεί με τις ΗΠΑ και εμφανίζεται αισιόδοξο πως μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία, εφόσον ο στόχος είναι μια χώρα χωρίς πυρηνικά όπλα.

Ο Λευκός Οίκος και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν απάντησαν άμεσα σε αιτήματα για σχόλιο, ενώ το ίδιο συνέβη και με τις πρεσβείες των χωρών της Μέσης Ανατολής που φέρονται να συμμετέχουν στις συνομιλίες. Τρεις από τους διπλωμάτες τόνισαν πάντως ότι οι λεπτομέρειες δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί και ενδέχεται να αλλάξουν. «Τίποτα δεν είναι γραμμένο στην πέτρα», ανέφερε χαρακτηριστικά ένας εξ αυτών.

Αμερικανός αξιωματούχος σημείωσε ότι οι πλευρές εργάζονται ώστε η συνάντηση στην Κωνσταντινούπολη να πραγματοποιηθεί το συντομότερο δυνατό, ακόμη και την Παρασκευή, χωρίς ωστόσο να έχουν κλειδώσει όλες οι λεπτομέρειες.

Ρόλος Τουρκίας και περιφερειακών δυνάμεων

Δύο ανώτεροι διπλωμάτες από τη Μέση Ανατολή ανέφεραν ότι τις διαπραγματεύσεις συντονίζει η Τουρκία, με τη στήριξη του Κατάρ και της Αιγύπτου. Άλλη πηγή δήλωσε ότι έχουν προσκληθεί και οι υπουργοί Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, του Κατάρ, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, της Αιγύπτου, του Πακιστάν και του Ομάν.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, οι συνομιλίες θα μπορούσαν να καλύψουν τόσο το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα όσο και τις αμερικανικές απαιτήσεις για περιορισμούς στο βαλλιστικό πυραυλικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.

Πυκνό πρόγραμμα για τον Γουίτκοφ

Εφόσον πραγματοποιηθούν οι συνομιλίες την Παρασκευή, θα πρόκειται για το τέλος μιας ιδιαίτερα φορτωμένης εβδομάδας για τον Στιβ Γουίτκοφ. Την Τρίτη αναμένεται να συναντηθεί στο Ισραήλ με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, ενώ την Τετάρτη και την Πέμπτη θα μεταβεί στο Άμπου Ντάμπι για επαφές με ουκρανικές και ρωσικές αντιπροσωπείες.

Ισραηλινός αξιωματούχος δήλωσε ότι στη συνάντηση με τον Νετανιάχου θα τεθούν επί τάπητος τα ζητήματα του Ιράν και της Γάζας, χωρίς περαιτέρω λεπτομέρειες.

Στρατιωτική πίεση και δηλώσεις Τραμπ

Η ένταση στην περιοχή έχει αυξηθεί μετά τη μετακίνηση του αεροπλανοφόρου USS Abraham Lincoln και αρκετών αμερικανικών αντιτορπιλικών στη Μέση Ανατολή, σε απόσταση που τους επιτρέπει να πλήξουν το Ιράν.

Παραμένει ασαφές αν ο Ντόναλντ Τραμπ θα αποφασίσει τελικά τη χρήση στρατιωτικής ισχύος. Ερωτηθείς την Κυριακή αν συμφωνεί με την εκτίμηση του ανώτατου ηγέτη του Ιράν Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ ότι μια αμερικανική επίθεση θα προκαλούσε περιφερειακό πόλεμο, απάντησε: «Θα το μάθουμε».

Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε πάντως αισιόδοξος ότι μπορεί να υπάρξει συμφωνία, υπενθυμίζοντας ταυτόχρονα ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν «τα μεγαλύτερα και ισχυρότερα πλοία στον κόσμο» στην περιοχή. «Αν δεν κάνουμε συμφωνία, τότε θα δούμε αν είχε δίκιο», είπε, αναφερόμενος στον Χαμενεΐ.

Σκληρή ρητορική από τον Χαμενεΐ

Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν δήλωσε την Κυριακή σε συγκέντρωση στην Τεχεράνη ότι «οι Αμερικανοί πρέπει να γνωρίζουν πως αν ξεκινήσουν πόλεμο αυτή τη φορά, θα είναι περιφερειακός». Κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι ενδιαφέρονται για το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και τους ορυκτούς πόρους του Ιράν και ότι επιδιώκουν να «καταλάβουν τη χώρα, όπως έκαναν στο παρελθόν».

Τεταμένο κλίμα στην Τεχεράνη

Στο εσωτερικό του Ιράν, η ατμόσφαιρα παραμένει ηλεκτρισμένη μετά τις πρόσφατες διαδηλώσεις που συγκλόνισαν την Τεχεράνη και άλλες πόλεις. Μέλη της παραστρατιωτικής πολιτοφυλακής Μπασίτζ έχουν αναπτυχθεί σε κομβικά σημεία της πρωτεύουσας, παίζοντας και πάλι πρωταγωνιστικό ρόλο στην καταστολή της διαφωνίας.

Την ίδια ώρα, νέα φιλοκυβερνητικά διαφημιστικά πανό έχουν εμφανιστεί στους δρόμους, με ένα από αυτά, στην πλατεία Παλαιστίνης, να απεικονίζει φέρετρα με αμερικανικές και ισραηλινές σημαίες και προειδοποιητικά μηνύματα προς τους στρατιώτες.

Η οικονομική κρίση βαθαίνει, με το ιρανικό νόμισμα να έχει καταρρεύσει και τον πληθωρισμό να κινείται γύρω στο 40%. Η ακρίβεια σε τρόφιμα και βασικά αγαθά θεωρείται βασικός παράγοντας που πυροδότησε τις διαδηλώσεις, οι οποίες αντιμετωπίστηκαν με σκληρή καταστολή.

Σύμφωνα με την οργάνωση Human Rights Activists News Agency, τουλάχιστον 6.842 άνθρωποι σκοτώθηκαν στις διαδηλώσεις που ξεκίνησαν στα τέλη Δεκεμβρίου και ολοκληρώθηκαν στα μέσα Ιανουαρίου, με την ίδια να εκφράζει φόβους ότι ο πραγματικός αριθμός είναι υψηλότερος. Η ιρανική κυβέρνηση αναγνωρίζει 3.117 νεκρούς, αριθμό που αμφισβητείται ευρέως.

Ένταση και με την Ευρωπαϊκή Ένωση

Τη Δευτέρα, το Ιράν ανακοίνωσε ότι κάλεσε όλους τους πρέσβεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη χώρα, διαμαρτυρόμενο για την απόφαση να χαρακτηριστεί η παραστρατιωτική Φρουρά της Επανάστασης ως τρομοκρατική οργάνωση.

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ δήλωσε ότι εξετάζονται διάφορες επιλογές και ότι τις επόμενες ημέρες αναμένεται απόφαση για «αντίμετρα» απέναντι σε αυτό που χαρακτήρισε «παράνομη, αδικαιολόγητη και απολύτως λανθασμένη κίνηση» της Ε.Ε.

Διαβάστε επίσης