Ζευγάρι αφιέρωσε τη ζωή του στη μάχη κατά των ενεργειακών ποτών μετά τον τραγικό χαμό της κόρης του

Η Sarah Katz ήθελε κάποτε να ανέβει σε ένα roller coaster. Σε μια σχολική της έκθεση από τα χρόνια του λυκείου, θυμόταν μια επίσκεψη στη Six Flags στο Νιου Τζέρσεϊ, όταν ήταν μόλις στη δευτέρα δημοτικού. Έγραφε πόσο πολύ ήθελε να δοκιμάσει το «μεγαλύτερο και πιο τρομακτικό» τρενάκι του λούνα παρκ — να νιώσει, όπως έλεγε, «πώς είναι να πετάς».

Όμως η καρδιοπάθεια με την οποία ζούσε την ανάγκαζε να είναι πάντα λίγο πιο προσεκτική από τους συνομηλίκους της. Δεν κατάφερε ποτέ να ανέβει σε εκείνο το roller coaster. Ούτε να παίξει ομαδικά αθλήματα.

Τυπικά, της επιτρεπόταν να πίνει καφέ — αλλά η ίδια δεν το έκανε.

Αντί γι’ αυτό, έπαιρνε καθημερινά τη φαρμακευτική της αγωγή, ένα β-αναστολέα που βοηθούσε να διατηρείται χαμηλός ο καρδιακός της ρυθμός, και απέφευγε σταθερά το μοναδικό πράγμα που οι γιατροί της τής είχαν πει ρητά να μην αγγίζει: τα energy drinks.

Οι γονείς της και οι δικηγόροι τους επιμένουν ότι η Sarah δεν παρέκκλινε ποτέ από αυτή την οδηγία. Τουλάχιστον όχι συνειδητά. Κι όμως, το 2022, η ζωή της έμελλε να κοπεί απότομα, σε ηλικία μόλις 21 ετών.

Το Charged Lemonade που κατανάλωσε η Sarah περιείχε 390 mg καφεΐνης — σχεδόν όσο το ανώτατο ημερήσιο όριο που συνιστάται για έναν ενήλικα (400 mg).

Σύμφωνα με τη μήνυση που κατατέθηκε, το ρόφημα προωθούνταν στο κατάστημα της Panera μέσα στην πανεπιστημιούπολη του University of Pennsylvania δίπλα σε «μη καφεϊνούχα ή λιγότερο καφεϊνούχα ποτά», τη στιγμή που η Sarah είχε μόλις ξεκινήσει το τρίτο έτος των σπουδών της.

Λίγο αφότου κατέρρευσε, έφτασαν διασώστες στο σημείο. Όμως δεν κατάφεραν να τη σώσουν.

«Πολύ συχνά, το πρώτο επεισόδιο είναι ο θάνατος»

Η Sarah και η οικογένειά της είχαν σταθεί τυχεροί στο παρελθόν.

Η πάθησή της, το σύνδρομο Long QT, αλλά και άλλες παρόμοιες καρδιολογικές διαταραχές, συχνά παραμένουν αδιάγνωστες σε μικρά παιδιά. Μελέτες δείχνουν επίσης ότι κοινωνικοοικονομικοί και φυλετικοί παράγοντες επηρεάζουν σημαντικά το αν ένα παιδί θα εμφανίσει καρδιακή ανεπάρκεια, αν θα επιβιώσει και πώς θα αναρρώσει.

Όμως, όταν η Sarah ήταν μόλις 5 ετών και υπέστη κρίση την ώρα ενός μαθήματος κολύμβησης, μεταφέρθηκε εσπευσμένα σε κοντινό νοσοκομείο — και εκεί η ιατρική ομάδα δεν άφησε τίποτα στην τύχη.

Σε αυτό, καθοριστικό ρόλο έπαιξε και η μητέρα της, Jill Katz, η οποία πίεσε ώστε να γίνουν όλες οι απαραίτητες εξετάσεις.

Η Jill θυμάται ακόμη τον γιατρό να της λέει πόσο «τυχερή» στάθηκε η οικογένειά τους.

«Πολύ συχνά, το πρώτο επεισόδιο είναι και θανατηφόρο», είπε η ίδια στη New York Post.

Ο γιατρός είχε καθησυχάσει τους Katz ότι, από τη στιγμή που η πάθηση είχε εντοπιστεί, θα μπορούσε να ελεγχθεί. Το μόνο που χρειαζόταν η Sarah ήταν να παίρνει κανονικά τη φαρμακευτική της αγωγή και να αποφεύγει συγκεκριμένους επιβαρυντικούς παράγοντες.

«Από τη στιγμή που το ανακαλύπτεις, είναι όπως κάθε άλλη κατάσταση υγείας που πρέπει να διαχειριστείς — όπως ο διαβήτης ή μια τροφική αλλεργία», λέει η Jill. «Μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να αποδειχθεί απειλητικό για τη ζωή, αλλά αν κάνεις αυτά που πρέπει, μπορείς να είσαι καλά».

Παρότι κανείς στην οικογένεια Katz δεν είχε ιδιαίτερη συνήθεια στον καφέ, η κατανάλωση μέτριας ποσότητας καφεΐνης δεν είχε ανησυχήσει τον γιατρό.

«Μας είχαν πει απλώς να μείνει μακριά από τα energy drinks», θυμάται η μητέρα της.

Θολό τοπίο γύρω από τη ρύθμιση της καφεΐνης

Δύο χρόνια μετά τον θάνατο της Sarah, μια καρδιολόγος από το Children’s Hospital of Philadelphia — όπου η ίδια εργαζόταν ως ερευνήτρια — δημοσίευσε έκθεση με τίτλο:
«Καρδιαγγειακή τοξικότητα των energy drinks στους νέους: Έκκληση για ρύθμιση».

Στην έκθεση, η Dr. Victoria L. Vetter σημειώνει ότι, παρά τους 38 θανάτους που έχουν συνδεθεί με energy drinks και τις 14.000 περιπτώσεις τοξικότητας που καταγράφηκαν από τον FDA και το National Poison Data System μεταξύ 2008 και 2015, οι ΗΠΑ εξακολουθούν να αποτελούν μία από τις λιγότερο ρυθμιζόμενες — αλλά και πιο κερδοφόρες — αγορές energy drinks παγκοσμίως.

Οι υψηλές δόσεις καφεΐνης μπορεί να αποδειχθούν επικίνδυνες για οποιονδήποτε, ακόμη και χωρίς υποκείμενο πρόβλημα υγείας. Ωστόσο, η καφεΐνη ταξινομείται από τον FDA ανάλογα με τη μορφή στην οποία καταναλώνεται — και αυτό σημαίνει ότι κάθε προϊόν υπάγεται σε διαφορετικό επίπεδο ελέγχου.

Τα συμπληρώματα διατροφής είναι η κατηγορία με τη χαλαρότερη ρύθμιση — και μπορούν εύκολα να ξεπεράσουν τα όρια καφεΐνης που ισχύουν για τα αναψυκτικά.

Πολλά energy drinks εντάσσονται ακριβώς σε αυτή την κατηγορία, ειδικά όταν περιέχουν φυτικά συστατικά ή διεγερτικές ουσίες όπως ginseng και guarana.

Αντίστοιχα, και τα λεγόμενα «συμβατικά» τρόφιμα και ροφήματα, όπως ο καφές, ρυθμίζονται επίσης αρκετά χαλαρά.

Οι ειδικοί προειδοποιούν για αυτό το κενό ελέγχου εδώ και σχεδόν τρεις δεκαετίες, ζητώντας από τον FDA να επιβάλει αυστηρότερους κανόνες στην παραγωγή και την πώληση energy drinks ήδη από το 1997.

Σήμερα, η αγορά έχει κυριολεκτικά κατακλυστεί από πάνω από 500 διαφορετικά είδη energy drinks, πολλά από τα οποία χορηγούν επαγγελματίες αθλητές, gamers και influencers.

Η Jill, που είναι δικηγόρος, έχει αφιερωθεί από τον θάνατο της κόρης της στη νομική πλευρά του marketing των energy drinks.

«Είναι σαν να ξαναζούμε την ιστορία της καπνοβιομηχανίας», λέει.
«Στοχεύουν ενεργά παιδιά και εφήβους για να τους κάνουν εξαρτημένους».

Ένας «σιωπηλός» κίνδυνος

Η Martha Lopez-Anderson, διευθύντρια του οργανισμού Parent Heart Watch, έχασε τον 10χρονο γιο της, Sean, από αιφνίδια καρδιακή ανακοπή το 2004. Αν και ο θάνατός του δεν σχετιζόταν με την καφεΐνη, έχει αναπτύξει — όπως λέει — μια «πικρή φιλία» με την οικογένεια Katz, μέσα από το κοινό τους πένθος.

«Κάθε φορά που βλέπω κάποιον με energy drink, ανατριχιάζω», λέει. «Σκέφτομαι: ξέρεις τι πίνεις; Τις περισσότερες φορές, ο κόσμος δεν ξέρει».

Μεγάλο μέρος της δουλειάς της αφορά την ενημέρωση για τα προειδοποιητικά σημάδια που μπορεί να κρύβουν σοβαρά καρδιολογικά προβλήματα:

• λιποθυμία
• πόνος στο στήθος
• δύσπνοια κατά ή μετά την άσκηση
• έντονη κόπωση
• μεγαλύτερη εξάντληση σε σχέση με συνομηλίκους

Εξίσου σημαντικό είναι και το οικογενειακό ιστορικό.

«Πίστευα ότι ήμουν ενημερωμένη μητέρα, αλλά με αιφνιδίασε πλήρως», λέει.
«Δεν μπορούσα ποτέ να φανταστώ ότι το παιδί μου θα κατέρρεε και θα “έσβηνε” έτσι, σαν να κλείνει ένας διακόπτης».

Η κληρονομιά της Sarah

Η Sarah θα έκλεινε τα 25 της χρόνια φέτος τον Απρίλιο. Είχε μπροστά της ένα πολλά υποσχόμενο μέλλον. Σκεφτόταν να ακολουθήσει τη Νομική, όπως η μητέρα της. Είχε ήδη σπουδάσει για ένα διάστημα στην Κίνα, μαθαίνοντας άπταιστα Mandarin, πριν επιστρέψει λόγω της πανδημίας.

Πίσω στη Φιλαδέλφεια, προσέφερε εθελοντικά σε εκπαιδεύσεις CPR, σε ένα κέντρο που φέρει το όνομα ενός ακόμη νεαρού που χάθηκε από αιφνίδια καρδιακή ανακοπή.

Σήμερα, για να κρατήσουν ζωντανή τη μνήμη της, οι γονείς της: συνεργάζονται με το πανεπιστήμιο για την τοποθέτηση περισσότερων απινιδωτών έχουν δημιουργήσει φιλανθρωπικό οργανισμό στο όνομά της και δίνουν μάχη για την ψήφιση του νομοσχεδίου

Πιστεύουν ότι έτσι θα αποτραπούν παρόμοιες τραγωδίες.

Μια από τις πιο αγαπημένες αναμνήσεις της Jill είναι από τη bat mitzvah της Sarah, όταν είχε πει, παραφράζοντας το Ταλμούδ: «Σώζοντας μία ζωή, σώζεις έναν ολόκληρο κόσμο».

Και ίσως, με αυτό το μέτρο, η Sarah — ακόμη και μετά τον θάνατό της — συνεχίζει να σώζει ζωές.

Διαβάστε επίσης