Ο αόρατος γιος και ο φυλακισμένος μεγιστάνας: Το σίριαλ διαδοχής στην αυτοκρατορία της Samsung

Snapshot

• Ο Lee Jae
• yong, εγγονός του ιδρυτή της Samsung, φυλακίστηκε το 2017 για δωροδοκία και εμπλοκή σε σκάνδαλο διαφθοράς που αφορούσε πολιτική υποστήριξη σε συγχώνευση εταιρειών του ομίλου.
• Η περίπλοκη επιχειρηματική δομή και ο μεγάλος φόρος κληρονομιάς απειλούσαν τον οικογενειακό έλεγχο της Samsung, καθιστώντας κρίσιμη τη συμφωνία συγχώνευσης που οδήγησε στην ποινική εμπλοκή του Lee.
• Η διαδοχή στην οικογένεια Lee ήταν αμφιλεγόμενη και συνοδεύτηκε από εσωοικογενειακές διαμάχες, με τον Lee Jae
• yong να θεωρείται λιγότερο επιθετικός και αμφισβητούμενος ως ηγέτης σε σχέση με άλλα μέλη της οικογένειας.
• Το 2025, το Ανώτατο Δικαστήριο της Σεούλ αθώωσε οριστικά τον Lee Jae
• yong από τις κατηγορίες απάτης, κλείνοντας μια δεκαετία νομικών προβλημάτων και φυλάκισης.
• Ο Lee Jae
• yong ανακοίνωσε ότι δεν θα παραδώσει τα διευθυντικά δικαιώματα της Samsung στα παιδιά του, σηματοδοτώντας αλλαγή στην παραδοσιακή διαδοχή των οικογενειακών επιχειρήσεων στη Νότια Κορέα.

Snapshot powered by AI

Όλα άρχισαν το 2017, όταν ο επίδοξος κληρονόμος της Samsung, Lee Jae-yong - γνωστός και ως JY Lee - φυλακίστηκε για τη συμμετοχή του σε ένα σκάνδαλο διαφθοράς που «έριξε» και τον πρόεδρο της χώρας. Ο 57χρονος είναι εγγονός του ιδρυτή της Samsung.

Ο Geoffrey Cain, συγγραφέας του βιβλίου Samsung Rising, τον περιέγραψε ως «έναν από τους πιο ισχυρούς ανθρώπους στην ιστορία της τεχνολογίας». Αλλά σπό το 2015, με τον πατέρα του - πρόεδρο της Samsung - να νοσηλεύεται μετά από καρδιακή προσβολή, η διαδοχή του Lee δεν ήταν εξασφαλισμένη.

Κατηγορήθηκε ότι έδωσε χρήματα σε ιδρύματα που διοικούσε ο Choi Soon-sil - στενός φίλος και έμπιστος της πρώην προέδρου της Νότιας Κορέας, Park Geun-hye - με αντάλλαγμα πολιτική υποστήριξη για μια συγχώνευση που θα ενίσχυε την επιρροή του στον όμιλο. Κατηγορήθηκε επίσης για απάτη σε μετοχές και λογιστική απάτη σε αυτή τη συγχώνευση – μεταξύ μιας θυγατρικής της Samsung, της Samsung C&T, και ενός άλλου μέρους της επιχειρηματικής αυτοκρατορίας, της Cheil Industries.

Οι εισαγγελείς δήλωσαν ότι το έκανε αυτό για να μπορέσει να αναλάβει τον έλεγχο του μεγαλύτερου δυνατού κομματιού της νεοσύστατης οντότητας και, κατ' επέκταση τον έλεγχο της Samsung Electronics: του πετραδιού στο στέμμα της αυτοκρατορίας και βασικής πηγής εξουσίας και ελέγχου. Ο Lee Jae-yong αρνούνταν ανέκαθεν τις κατηγορίες για απάτη, αλλά κρίθηκε ένοχος για δωροδοκία το 2017. Όταν ξέσπασε το τεράστιο σκάνδαλο διαφθοράς το 2016, πυροδότησε εβδομάδες διαμαρτυριών με εκατομμύρια ανθρώπους να βγαίνουν στους δρόμους της Σεούλ και τελικά οδήγησε στην παραπομπή του προέδρου της χώρας σε δίκη.

Γιατί ήταν τόσο κρίσιμη αυτή η συμφωνία;

Από τότε που η Samsung ιδρύθηκε ως παντοπωλείο στα τέλη της δεκαετίας του 1930, βρίσκεται στα χέρια της οικογένειας Lee. Σύμφωνα με τον Geoffrey Cain, η οικογένεια είναι το «ισοδύναμο της βασιλικής οικογένειας» στη Νότια Κορέα. Μεγάλωσαν την επιχείρηση σε μια πραγματική παγκόσμια δύναμη, λαμβάνοντας υπόψη τις ασφάλειες, τα τσιπ μνήμης και τις κατασκευές, μαζί με την τόσο οικεία καταναλωτική τεχνολογία.

Αλλά για να παραμείνει στα χέρια της οικογένειας, ο όμιλος έπρεπε να περάσει από μια σειρά πολύπλοκων συγχωνεύσεων, εξαγορών και μεταβιβάσεων εξουσίας. Αυτοί οι ελιγμοί ήταν που έστειλαν τον Lee Jae-yong στη φυλακή. Ήταν de facto επικεφαλής από το 2014, όταν ο πατέρας του, και τότε πρόεδρος της Samsung, υπέστη καρδιακή προσβολή. Ο πατέρας του είχε εξελίξει την εταιρεία από μια επιτυχημένη νοτιοκορεατική επιχείρηση σε έναν παγκόσμιο όμιλο. Καθώς προετοιμαζόταν για την ανάληψη των καθηκόντων, ο Lee Jae-yong είχε περάσει από μια σειρά από κορυφαίες θέσεις.

Αλλά όταν ανέλαβε αναπληρωτής πρόεδρος, αντιμετώπισε μια δύσκολη κατάσταση: οι περίπλοκες διαδικασίες για να διασφαλιστεί ο πλήρης οικογενειακός έλεγχος της Samsung δεν είχαν ολοκληρωθεί πλήρως. Η επιχειρηματική αυτοκρατορία είχε γίνει απίστευτα περίπλοκη: περιελάμβανε δεκάδες εταιρείες, από τη Samsung Electronics μέχρι το λιανικό εμπόριο και από τις κατασκευές μέχρι τα χημικά. Όλες ήταν συνδεδεμένες μεταξύ τους σε έναν περίπλοκο ιστό αράχνης από διασταυρούμενες συμμετοχές.

Το άλλο πρόβλημα ήταν ότι η οικογένεια αντιμετώπιζε έναν τεράστιο λογαριασμό φόρου κληρονομιάς άνω των 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Αλλά αν άρχιζαν να πωλούν τις μετοχές τους στις εταιρείες για να τις αποπληρώσουν, η οικογένεια Lee θα μπορούσε να διακινδυνεύσει να χάσει τον έλεγχο.

Ο κίνδυνος διαδοχής

Ως μοναχογιός, ο Lee Jae-yong επιλέχθηκε να ηγηθεί της Samsung μετά τον θάνατο του πατέρα του. Αλλά παρά το γεγονός ότι προετοιμαζόταν επί τρεις δεκαετίες για να αναλάβει, για ορισμένους δεν ήταν ο ιδανικός άνθρωπος για να διαχειριστεί τη μεγαλύτερη εταιρεία της Νότιας Κορέας και τις οικονομικές ελπίδες ενός έθνους.

Σύμφωνα με τον Jaeyeon Lee, δημοσιογράφο της νοτιοκορεατικής εφημερίδας Hankyoreh, «ήταν απλώς πολύ διαφορετικός... Ενώ ο πατέρας του θεωρούνταν πολύ επιθετικός και στοχοπροσηλωμένος. [Ο Lee Jae-yong] θεωρούνταν πιο ντροπαλός, ήσυχος και προσεκτικός».

Κάποιοι λένε ότι η αδερφή του ήταν πιο ικανή, και εκείνος επικρίθηκε ότι δεν ήταν αρκετά αδίστακτος. Ερωτήματα τέθηκαν επίσης σχετικά με τις ικανότητές του όταν το αγαπημένο του project, η e-Samsung, κατέρρευσε λόγω της κατάρρευσης της dotcom. Η οικογένεια είχε ήδη πληγεί από μια διαδοχή που δεν κύλησε ομαλά μια γενιά πριν, όταν ο πατέρας του Lee Jae-yong - ο μικρότερος γιος - επιλέχθηκε για να ηγηθεί της εταιρείας πριν από τους δύο μεγαλύτερους αδελφούς του.

Υπάρχει μια διαμάχη για το τι συνέβη με τον μεγαλύτερο γιο, τον θείο του Lee Jae-yong, τον Lee Maeng-hee, ο οποίος παραδοσιακά θα έπρεπε να είχε κληρονομήσει. Σύμφωνα με μια εκδοχή των γεγονότων, όταν του δόθηκε η ευκαιρία να διευθύνει την εταιρεία, βρέθηκε ανεπαρκής. Λέει ότι διηύθυνε την εταιρεία για επτά χρόνια. Αλλά όποια και αν είναι η αλήθεια, ο μικρότερος γιος - ο Lee Kun-hee - ήταν αυτός που ορίστηκε κληρονόμος το 1976. Θα ήταν μια απόφαση που θα διαρκούσε δεκαετίες.

Η άδεια καρέκλα

Μετά από ένα αβέβαιο ξεκίνημα, ο Lee Kun-hee επέβλεψε μια περίοδο επιτυχίας για τον όμιλο Samsung κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του '80 και του '90. Αλλά ακολούθησαν περισσότερες προκλήσεις. Το 2008, τόσο ο Lee Jae-yong όσο και ο πατέρας του παραιτήθηκαν, αφού ένας πρώην δικηγόρος της Samsung που έγινε πληροφοριοδότης ισχυρίστηκε ότι γνώριζε ένα κρυφό ταμείο που χρησιμοποιούνταν για δωροδοκίες και πολιτικές πληρωμές.

Όπως περιγράφει ο Jaeyeon Lee από την εφημερίδα Hankyoreh, «[ο δικηγόρος] είπε ότι απλά δεν μπορούσε να αντέξει άλλο τη διαφθορά. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Samsung ήταν τόσο σάπια που έκανε τη δουλειά του αφόρητη». Η Samsung Electronics είναι ένας από τους μεγαλύτερους κατασκευαστές smartphone στον κόσμο
Αυτό οδήγησε σε ερωτήματα σχετικά με το τι θα συνέβαινε στην εταιρεία - και στην οικονομία της Νότιας Κορέας. Ειδικά επειδή ο Lee Jae-yong ήταν το άτομο που προοριζόταν να γίνει ο επόμενος πρόεδρος.

Ξαφνικά, η εταιρεία φαινόταν να μην έχει ηγετικό ρόλο. Ο πατέρας του αργότερα απαλλάχθηκε από τις κατηγορίες για δωροδοκία, αλλά κρίθηκε ένοχος για φοροδιαφυγή και του επιβλήθηκε ποινή με αναστολή και πρόστιμο. Τεχνικά ήταν ελεύθερος, αλλά υπήρχε ακόμα μια κενή θέση στην κορυφή της ιεραρχίας της Samsung. Πώς θα ανακτούσε τον έλεγχο η οικογένεια Lee;

Η 40χρονη διαμάχη

Ο Lee Kun-hee τελικά έλαβε προεδρική χάρη και επέστρεψε ως πρόεδρος της Samsung. Αλλά τα προβλήματά του δεν είχαν τελειώσει. Το 2012, ο μεγαλύτερος αδελφός του - θείος του Lee Jae-yong - ξεκίνησε μια προσπάθεια να ανακτήσει αυτό που θεωρούσε ως νόμιμη κληρονομιά του. Ήταν μια κίνηση που θα μπορούσε να εκτροχιάσει το σχέδιο για την επόμενη γενιά.

Ο μεγαλύτερος γιος του ιδρυτή της Samsung πίστευε πάντα ότι κάποια μέρα θα ηγούνταν της επιχείρησης, αλλά στην πρώτη διαδοχή παραβλέφθηκε υπέρ του μικρότερου αδελφού. Η αναπτυσσόμενη διαμάχη τροφοδοτήθηκε περαιτέρω όταν ο πατέρας του Lee Jae-yong έγινε πρόεδρος και μοίρασε την αυτοκρατορία το 1976: στην πλευρά της οικογένειας του θείου του δόθηκε αυτό που θα μπορούσε να θεωρηθεί λιγότερο ισχυρό μέρος της επιχείρησης.

Έτσι, 40 χρόνια αργότερα, ο Lee Jae-yong και ο πατέρας του αντιμετώπιζαν μια νομική αξίωση που θα μπορούσε να τους είχε αναγκάσει να επιστρέψουν μετοχές αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων στον θείο του. Μια επιτυχημένη αγωγή θα οδηγούσε στην κατάρρευση της αυτοκρατορίας και θα απειλούσε το σχέδιο του Lee Jae-yong να αναλάβει τα ηνία.

Τα δικαστήρια έκριναν ότι, παρόλο που ορισμένοι από τους ισχυρισμούς του θείου ήταν βάσιμοι, ο χρόνος για να ληφθούν νομικά μέτρα είχε εξαντληθεί. Όπως το θέτει ο δημοσιογράφος Jaeyeon Lee: «τα αδέλφια ήταν θυμωμένα μεταξύ τους και νομίζω ότι αυτός είναι εν μέρει ο λόγος που [ο Lee Kun-hee] μόλις έκανε πολύ σαφή τη γραμμή διαδοχής για τα παιδιά του». Έτσι, όταν ο πατέρας του Lee Jae-yong έμεινε κατάκοιτος μετά από καρδιακή προσβολή, ήταν πολύ σαφές ποιος θα αναλάμβανε τα ηνία. Ο γιος του: ο άνθρωπος που αργότερα θα μπλέκονταν σε ένα τεράστιο σκάνδαλο διαφθοράς και δωροδοκίας που θα διαρκούσε τα επόμενα 10 χρόνια.

Αθώωση

Μόλις τον Ιούλιο του 2025 ο Lee Jae-yong αθωώθηκε οριστικά, όταν το Ανώτατο Δικαστήριο της Σεούλ επικύρωσε την απαλλαγή του από την κατηγορία της φερόμενης απάτης που σχετίζεται με τη συμφωνία συγχώνευσης, η οποία θεωρείται ευρέως ότι εξασφάλισε τη διαδοχή του. Αυτό έθεσε τέλος σε μια δεκαετία ποινικών κατηγοριών, ακροάσεων και φυλάκισης για τον πρόεδρο της Samsung.

Σηματοδότησε επίσης μια απόκλιση από τις παραδόσεις των νοτιοκορεατικών chaebols, ή οικογενειακών επιχειρήσεων. Κατά τη διάρκεια της νομικής διαδικασίας, ο Lee Jae-yong υπέδειξε μια αλλαγή κατεύθυνσης για τη δυναστεία των Samsung.

«Θέλω να δώσω μια υπόσχεση τώρα – ότι δεν θα υπάρξουν άλλες αντιπαραθέσεις σχετικά με τη διαδοχή. Δεν θα παραδώσω τα διευθυντικά δικαιώματα στα παιδιά μου.» Έτσι, τίθεται το ερώτημα, αν ο μεγαλύτερος γιος δεν πάρει αυτόματα τα κλειδιά της αυτοκρατορίας: ποιος θα τα πάρει;