Axios: Κοντά σε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου ΗΠΑ-Ιράν - Το υπόμνημα των 14 σημείων

Snapshot

• Ο Λευκός Οίκος αναμένει σύντομα ιρανικές απαντήσεις για ένα μονοσέλιδο μνημόνιο 14 σημείων που στοχεύει στον τερματισμό του πολέμου και την έναρξη πυρηνικών διαπραγματεύσεων.
• Το μνημόνιο προβλέπει μορατόριουμ στον πυρηνικό εμπλουτισμό, άρση κυρώσεων από τις ΗΠΑ και απελευθέρωση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων, καθώς και την άρση περιορισμών στη διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ.
• Η διάρκεια του μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου παραμένει υπό διαπραγμάτευση, με προτάσεις από 5 έως 20 χρόνια και σχεδιασμό για επιθεωρήσεις από τον ΟΗΕ.
• Το Ιράν θα δεσμευτεί να μην αποκτήσει πυρηνικά όπλα και να μην λειτουργεί υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις, ενώ οι ΗΠΑ θα δεσμευτούν σε σταδιακή άρση κυρώσεων και αποδέσμευση κεφαλαίων.
• Υπάρχει αβεβαιότητα για την τελική συμφωνία λόγω διχασμού στην ιρανική ηγεσία και επιφυλάξεων από Αμερικανούς αξιωματούχους, παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί.

Snapshot powered by AI

Ο Λευκός Οίκος πιστεύει ότι πλησιάζει σε συμφωνία με το Ιράν για ένα περιεκτικό μνημόνιο κατανόησης μίας σελίδας για τον τερματισμό του πολέμου και τον καθορισμό ενός πλαισίου για πιο λεπτομερείς πυρηνικές διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους και άλλες πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων.

Οι ΗΠΑ αναμένουν ιρανικές απαντήσεις σε πολλά βασικά σημεία τις επόμενες 48 ώρες. Δεν έχει ακόμη συμφωνηθεί τίποτα, αλλά οι πηγές ανέφεραν ότι βρισκόμαστε πλέον στο πιο κοντινό σημείο που έχουν φτάσει οι δύο πλευρές για την εκτόνωση της κρίσης, μετά την έναρξη του πολέμου. Η συμφωνία θα περιλαμβάνει τη δέσμευση του Ιράν σε μορατόριουμ για τον πυρηνικό εμπλουτισμό, την συναίνεση των ΗΠΑ για άρση των κυρώσεων και αποδέσμευση δισεκατομμυρίων παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων, όπως επίσης και την άρση των περιορισμών στη διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ και από τις δύο πλευρές .

Ο Λευκός Οίκος πιστεύει ότι η ιρανική ηγεσία είναι διχασμένη και ότι ίσως είναι δύσκολο να επιτευχθεί συναίνεση μεταξύ των διαφόρων παρατάξεων. Στο πλαίσιο αυτό ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι παραμένουν επιφυλακτικοί ως προς το αν θα επιτευχθεί ακόμη και μια αρχική συμφωνία. Οι δύο Αμερικανοί που μίλησαν στο Axios ωστόσο δήλωσαν ότι η απόφαση του προέδρου Τραμπ να υποχωρήσει από την «Επιχείρηση Ελευθερίας» στο Ορμούζ βασίστηκε στην πρόοδο των συνομιλιών.

Άνοιγμα του Ορμούζ, περιορισμός πυρηνικού προγράμματος και άρση των αμερικανικών κυρώσεων

Το μονοσέλιδο μνημόνιο συνεννόησης (MOU) 14 σημείων βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση μεταξύ των απεσταλμένων του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, και αρκετών Ιρανών αξιωματούχων, τόσο άμεσα όσο και μέσω μεσολαβητών.
Στην τρέχουσα μορφή του, το Μνημόνιο Κατανόησης θα κηρύσσει το τέλος του πολέμου στην περιοχή και την έναρξη μιας περιόδου 30 ημερών διαπραγματεύσεων για μια λεπτομερή συμφωνία για το άνοιγμα του στενού, τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και την άρση των κυρώσεων των ΗΠΑ.

Oi διαπραγματεύσεις θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν στην Ισλαμαμπάντ ή στη Γενεύη, ανέφεραν πηγές, ενώ οι περιορισμοί του Ιράν στη ναυτιλία μέσω του Ορμούζ και ο ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ θα αρθούν σταδιακά κατά τη διάρκεια αυτής της 30ήμερης περιόδου. Το πόσο θα διαρκέσει το μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου αποτελεί αντικείμενο διαπραγματεύσεων, με τις πηγές να αναφέρουν ότι θα είναι τουλάχιστον 12 έως 15 χρόνια. Το Ιράν πρότεινε ένα 5ετές μορατόριουμ στον εμπλουτισμό και οι ΗΠΑ απαίτησαν 20.

Οι ΗΠΑ θέλουν να εισαγάγουν μια διάταξη σύμφωνα με την οποία οποιαδήποτε ιρανική παραβίαση του εμπλουτισμού θα παρατείνει το μορατόριουμ, ανέφερε η πηγή. Το Ιράν θα μπορεί να εμπλουτίσει στο χαμηλό επίπεδο του 3,67% μετά τη λήξη του.

Το Ιράν θα δεσμευόταν στο Μνημόνιο Κατανόησης να μην επιδιώξει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες οι δύο πλευρές συζητούν μια ρήτρα σύμφωνα με την οποία το Ιράν θα δεσμευόταν να μην λειτουργεί υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις. Το Ιράν θα δεσμευτεί επίσης σε ένα ενισχυμένο καθεστώς επιθεωρήσεων που θα περιλαμβάνει αιφνίδιες επιθεωρήσεις από ειδήμονες του ΟΗΕ, σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο.

Οι ΗΠΑ από την πλευρά τους θα δεσμευτούν, στο πλαίσιο του Μνημονίου Κατανόησης, για τη σταδιακή άρση των κυρώσεων που έχουν επιβάλλει στο Ιράν και τη σταδιακή αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων σε ιρανικά κεφάλαια που έχουν παγώσει σε όλο τον κόσμο. Πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων ισχυρίστηκαν επίσης ότι το Ιράν θα συμφωνούσε να αποσύρει το ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού από τη χώρα, μια βασική προτεραιότητα των ΗΠΑ που η Τεχεράνη έχει απορρίψει μέχρι στιγμής. Μία επιλογή που συζητείται είναι η μεταφορά του υλικού στις ΗΠΑ

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε χθες (5/5) ότι «δεν χρειάζεται να έχουμε την ίδια τη συμφωνία γραμμένη σε μία μέρα». «Αυτό είναι εξαιρετικά περίπλοκο και τεχνικό. Αλλά πρέπει να έχουμε μια διπλωματική λύση που να είναι πολύ σαφής ως προς τα θέματα για τα οποία είναι διατεθειμένοι να διαπραγματευτούν και την έκταση των παραχωρήσεων που είναι διατεθειμένοι να κάνουν εξαρχής, προκειμένου να αξίζει τον κόπο», πρόσθεσε. Αλλά ο Ρούμπιο αποκάλεσε επίσης ορισμένους από τους κορυφαίους ηγέτες του Ιράν «τρελούς» και είπε ότι δεν ήταν σαφές εάν θα καταλήξουν σε συμφωνία.