Νέες λεπτομέρειες για την εν αναμονή συμφωνία ΗΠΑ - Ιράν - Τι περιλαμβάνει το «μνημόνιο κατανόησης»

Snapshot

• Η αναμενόμενη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν περιλαμβάνει παράταση της κατάπαυσης του πυρός, άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και τερματισμό στρατιωτικών επιχειρήσεων, με αμφισβητούμενες ρήτρες για το Λίβανο και την παράταση της κατάπαυσης.
• Το Ιράν δεσμεύεται να μην αναπτύξει πυρηνικά όπλα και να διαθέσει αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου, ενώ εξετάζεται η χαλάρωση κυρώσεων ανάλογα με τη συμμόρφωση.
• Υπάρχει πρόοδος στις συνομιλίες με μεσολάβηση του Πακιστάν, αλλά δεν έχει επιβεβαιωθεί η επικείμενη υπογραφή της συμφωνίας.
• Ο Αμερικανός πρόεδρος συνδέει τις διαπραγματεύσεις για το Ιράν με τις Συμφωνίες του Αβραάμ, καλώντας συμμάχους στη Μέση Ανατολή για εξομάλυνση σχέσεων με το Ισραήλ.
• Η συμμετοχή νέων χωρών στις Συμφωνίες του Αβραάμ είναι απίθανη, καθώς η Σαουδική Αραβία διατηρεί αρνητική στάση και δεσμεύεται στην Αραβική Ειρηνευτική Πρωτοβουλία.

Snapshot powered by AI

Στο Κατάρ βρίσκονται ο κορυφαίος διαπραγματευτής του Ιράν Μοχάμαντ Μπάγκερ Γκαλιμπάφ, ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί και ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας Αμπντολνασέρ Χεμάτι για να συζητήσουν «τα πιο ευαίσθητα ανεπίλυτα ζητήματα» για την επίτευξη μνημονίου κατανόησης με τις ΗΠΑ, σύμφωνα με το Al Jazeera.

Aν και όπως μεταδίδει το δίκτυο, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Ισμαΐλ Μπαγκάι επιβεβαίωσε ότι έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος στις συνομιλίες με τις ΗΠΑ, με τη μεσολάβηση του Πακιστάν, σε «ένα μεγάλο μέρος των θεμάτων συζήτησης», αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι «επίκειται η υπογραφή συμφωνίας».

Την ίδια ώρα, σύμφωνα με δηλώσεις δύο περιφερειακών αξιωματούχων στο CBS News οι διατάξεις που περιέχονται στο σχέδιο μνημονίου κατανόησης για τον τερματισμό του πολέμου στο Ιράν περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:

• Παράταση της τρέχουσας κατάπαυσης του πυρός για 60 ημέρες.
• Το Ιράν θα πρέπει να ανοίξει αμέσως ξανά τα Στενά του Ορμούζ και να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για να διασφαλίσει ότι η κυκλοφορία της ναυσιπλοΐας θα επανέλθει στο φυσιολογικό (όπως ήταν πριν από τον πόλεμο) εντός 30 ημερών.
• Το Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες, σε συνεργασία με τους συμμάχους τους, ανακοινώνουν τον άμεσο και οριστικό τερματισμό όλων των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
• Η δέσμευση των δύο μερών (των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν) να μην διεξάγουν πόλεμο μεταξύ τους και να απέχουν από την απειλή ή την πραγματική χρήση βίας.
• Το Ιράν επιβεβαιώνει τη δέσμευσή του να μην αναπτύξει ποτέ πυρηνικά όπλα.
• Το Ιράν συμφωνεί να διαθέσει τα αποθέματά του εμπλουτισμένου ουρανίου στο πλαίσιο ενός αμοιβαία συμφωνημένου μηχανισμού.
• Εξέταση του φακέλου των δεσμευμένων χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων του Ιράν και των κυρώσεων που επιβλήθηκαν στο καθεστώς, με βάση τον βαθμό στον οποίο η Τεχεράνη συμμορφώνεται με τα προαναφερθέντα σημεία.

Τα «αγκάθια»

Την Κυριακή, ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης επιβεβαίωσε στο δίκτυο ότι αυτά τα σημεία είναι θεμελιωδώς σωστά, με εξαίρεση τη ρήτρα που σχετίζεται με την ανακοίνωση του τερματισμού όλων των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα (συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου) και τη ρήτρα παράτασης της κατάπαυσης του πυρός για 60 ημέρες.

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις με το Ιράν «προχωρούν ομαλά», ενώ συνέδεσε την υπογραφή των Συμφωνιών του Αβραάμ με διαπραγματεύσεις για το Ιράν.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης Truth Social, έγραψε: «Θα είναι είτε μια Μεγάλη Συμφωνία για όλους, είτε Καμία Συμφωνία — Επιστροφή στο μέτωπο και στους πυροβολισμούς, αλλά πιο έντονη και ισχυρή από ποτέ — Και κανείς δεν το θέλει αυτό! Κατά τη διάρκεια των συζητήσεών μου το Σάββατο με τον Πρόεδρο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν Αλ Σαούντ της Σαουδικής Αραβίας, τον Μοχάμεντ μπιν Ζαΐντ Αλ Ναχάν των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, τον Εμίρη Ταμίμ μπιν Χαμάντ μπιν Χαλίφα Αλ Θάνι, τον Πρωθυπουργό Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν μπιν Τζασίμ μπιν Τζάμπερ Αλ Θάνι και τον Υπουργό Αλί αλ-Θαουάντι του Κατάρ, τον Στρατάρχη Σαγίντ Ασίμ Μουνίρ Αχμέτ Σαχ του Πακιστάν, τον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν της Τουρκίας, τον Πρόεδρο Αμπντέλ Φατάχ Ελ-Σίσι της Αιγύπτου, τον Βασιλιά Αμπντουλάχ Β΄ της Ιορδανίας και τον Βασιλιά Χαμάντ μπιν Ίσα Αλ Χαλίφα του Μπαχρέιν, δήλωσα ότι, μετά από όλη τη δουλειά που έκαναν οι Ηνωμένες Πολιτείες για να προσπαθήσουν να συνθέσουν αυτό το πολύ περίπλοκο παζλ, θα πρέπει να είναι υποχρεωτικό όλες αυτές οι χώρες, τουλάχιστον, να υπογράψουν ταυτόχρονα τις Συμφωνίες του Αβραάμ.»

«Αυτές οι χώρες που συζητήθηκαν είναι η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ήδη μέλος!), το Κατάρ, το Πακιστάν, η Τουρκία, η Αίγυπτος, η Ιορδανία και το Μπαχρέιν (ήδη μέλος!). Μπορεί να είναι πιθανό ένας ή δύο να έχουν λόγο να μην το κάνουν, και αυτό θα γίνει αποδεκτό, αλλά οι περισσότεροι θα πρέπει να είναι έτοιμοι, πρόθυμοι και ικανοί να κάνουν αυτή τη διευθέτηση με το Ιράν ένα πολύ πιο ιστορικό γεγονός από ό,τι θα ήταν, διαφορετικά», πρόσθεσε.

Οι Συμφωνίες του Αβραάμ

Το 2020, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν έσπασαν ένα μακροχρόνιο ταμπού στον αραβικό κόσμο υπογράφοντας τις Συμφωνίες του Αβραάμ με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ, εξομαλύνοντας τις διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ, παρά το γεγονός ότι το ζήτημα του παλαιστινιακού κράτους παραμένει άλυτο.

Η συμφωνία επέτρεψε στις δύο χώρες να εμβαθύνουν τις σχέσεις τους σε διάφορους οικονομικούς τομείς, καθώς και στον τομέα της άμυνας. Μήνες μετά την υπογραφή αυτών των δύο αραβικών εθνών, το Μαρόκο και το Σουδάν προσχώρησαν επίσης στις συμφωνίες.

Ωστόσο, αρκετοί παράγοντες έχουν αλλάξει από την αρχική έκδοση του συμφώνου – που υπογράφηκε στον Λευκό Οίκο κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ ως προέδρου – γεγονός που καθιστά απίθανο να ενταχθούν τώρα οι χώρες του Αραβικού Κόλπου.

Μια έρευνα πέρυσι από το Ινστιτούτο της Ουάσιγκτον, μια φιλοϊσραηλινή δεξαμενή σκέψης στις ΗΠΑ, διαπίστωσε ότι το 81% των Σαουδαράβων ερωτηθέντων είχε αρνητική άποψη για την προοπτική εξομάλυνσης των σχέσεων με το Ισραήλ.

Η Σαουδική Αραβία έχει επίσης επανειλημμένα επιβεβαιώσει τη δέσμευσή της στην Αραβική Ειρηνευτική Πρωτοβουλία, η οποία θέτει ως προϋπόθεση την αναγνώριση του Ισραήλ για την επίλυση των δεινών των Παλαιστινίων και την ίδρυση ενός παλαιστινιακού κράτους.

Διαβάστε επίσης