Σπάνια πτηνά επιστρέφουν στο φυσικό τους περιβάλλον για να σώσουν το είδος τους από την εξαφάνιση

Είκοσι βιετναμέζικοι φασιανοί, ένα από τα σπανιότερα είδη πτηνών στον κόσμο, θα μεταφερθούν από την Γερμανία στην άγρια φύση του Βιετνάμ, σηματοδοτώντας ένα σημαντικό βήμα για την διάσωση του είδους από το χείλος της εξαφάνισης.

Ο βιετναμέζικος φασιανός, ο οποίος είναι ενδημικός στο Βιετνάμ, έχει εξαφανιστεί από την άγρια φύση της χώρας εδώ και 20 χρόνια.

Τώρα, μια διεθνής συμμαχία οργανώσεων προστασίας της φύσης και καταφυγίων άγριων ζώων ενώθηκαν με έναν κοινό στόχο: να επαναφέρουν τον βιετναμέζικο φασιανό στα δάση όπου κάποτε ζούσε.

Η πρωτοβουλία αποτελεί μία από τις λίγες παγκόσμιες προσπάθειες επανεισαγωγής ενός είδους που έχει εξαφανιστεί από το φυσικό του περιβάλλον, γεγονός που την καθιστά μια φιλόδοξη και βαθιά συμβολική πράξη.

Το εντυπωσιακό πτηνό και τα περιβαλλοντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει

Ο βιετναμέζικος φασιανός, που κάποτε ήταν ενδημικός στα πυκνά, υγρά δάση αυτής της ασιατικής χώρας, δεν έχει καταγραφεί στην άγρια φύση εδώ και δεκαετίες. Μεταξύ των πιο εντυπωσιακών χαρακτηριστικών του πτηνού είναι το χρώμα των φτερών του αρσενικού.

Τα φτερά ενός αρσενικού βιετναμέζικου φασιανού έχουν ένα βαθύ σκούρο μπλε χρώμα, τα οποία σε συνδυασμό με το έντονο κόκκινο δέρμα του προσώπου του, προσδίδουν στο πτηνό μια ιδιαίτερα κομψή εμφάνιση.

Η μείωση του πληθυσμού του βιετναμέζικου φασιανού είναι αποτέλεσμα πολλαπλών παραγόντων, συμπεριλαμβανομένης της εκτεταμένης απώλειας των οικοτόπων που ευδοκιμεί το πτηνό, της επέκτασης της γεωργίας, της λαθροθηρίας και των μακροχρόνιων οικολογικών επιπτώσεων του πολέμου του Βιετνάμ.

Στις αρχές του 20ού αιώνα, ένας μικρός αριθμός αυτών των πτηνών μεταφέρθηκε από το Βιετνάμ στην Ευρώπη και αποτέλεσε τη βάση μιας προσεκτικά σχεδιασμένης προσπάθειας διατήρησης του βιετναμέζικου φασιανού, η οποία γίνεται από ζωολογικούς κήπους και εκτροφείς. Έτσι, μέσα σε κάποιες δεκαετίες, ο πληθυσμός των πτηνών αυξήθηκε.

Φέτος, για πρώτη φορά, τα πτηνά αυτά θα χρησιμοποιηθούν για να υποστηρίξουν την επανένταξή τους στην άγρια φύση.

Από την Γερμανία στο Βιετνάμ

Στα μέσα Μαΐου, επιλέχθηκαν 20 βιετναμέζικοι φασιανοί από διάφορα ευρωπαϊκά προγράμματα αναπαραγωγής, οι οποίοι μεταφέρθηκαν στο Βερολίνο και στη συνέχεια θα αποσταλούν στο Βιετνάμ.

Κάθε βιετναμέζικος φασιανός επιλέχθηκε με προσοχή με βάση τη γενετική του ποικιλομορφία, την υγεία και τα συμπεριφορικά του χαρακτηριστικά, εξασφαλίζοντας, έτσι, ότι τα θεμέλια του μελλοντικού πληθυσμού είναι όσο το δυνατόν πιο ισχυρά.

Οι 20 βιετναμέζικοι φασιανοί θα μεταφερθούν από τη Γερμανία στο Βιετνάμ με ένα φορτηγό αεροσκάφος σε ειδικά σχεδιασμένα κιβώτια μεταφοράς που θα εξασφαλίζουν ότι θα πτηνά θα είναι ασφαλή, θα αναπνέουν κανονικά και δεν θα αισθάνονται στρες καθ' όλη τη διάρκεια του ταξιδιού. Τα πτηνά θα συνοδεύουν έμπειροι ειδικοί, οι οποίοι θα τα παρακολουθούν συνεχώς για να διασφαλίζουν την ευημερία τους σε κάθε στάδιο της μεταφοράς.

Μετά την άφιξή τους, τα πτηνά θα υποβληθούν σε μια περίοδο εγκλιματισμού και παρατήρησης υπό επαγγελματική φροντίδα.

Άμεσος στόχος της πρωτοβουλίας δεν είναι η απελευθέρωση, αλλά η προσαρμογή. Οι ειδικοί τονίζουν ότι τα πτηνά θα πρέπει αρχικά να προσαρμοστούν στο τοπικό κλίμα, να ζευγαρώσουν και να αναπαράξουν μικρά. Μόνο όταν ολοκληρωθούν αυτά, θα εξεταστούν περαιτέρω βήματα προς την απελευθέρωσή τους.

Αυτός η προσέγγιση αντανακλά την πολυπλοκότητα της πρόκλησης, τονίζουν οι ίδιοι, καθώς η επανεισαγωγή ενός είδους που ενδέχεται να μην υπάρχει πλέον στην άγρια φύση, απαιτεί περισσότερα βήματα από την απλή επιστροφή των ζώων στον προηγούμενο βιότοπό τους. Απαιτεί, επίσης, λειτουργικά οικοσυστήματα, μακροπρόθεσμη προστασία και την υποστήριξη των τοπικών κοινοτήτων, κατέληξαν.

Το Βιετνάμ είναι έτοιμο να «αγκαλιάσει» τα πτηνά

Στο κεντρικό Βιετνάμ, ο κόσμος περιμένει υπομονετικά και με χαρά την άφιξη των υπέροχων αυτών πτηνών.

Εντός της ιστορικής περιοχής που διέμεναν κάποτε οι βιετναμέζικοι φασιανοί, άτομα από ομάδες προστασίας των ζώων προετοιμάζουν κάποιες δασικές περιοχές ως πιθανές μελλοντικές τοποθεσίες απελευθέρωσης των πτηνών. Οι ομάδες αυτές εργάζονται εντατικά έτσι ώστε να προστατέψουν αυτούς τους βιότοπους, ενώ παράλληλα παρακολουθούν την βιοποικιλότητα της περιοχής και της συνεχιζόμενες απειλές, όπως η λαθροθηρία.

«Για το Βιετνάμ, η ανάκαμψη του βιετναμέζικου φασιανού είναι κάτι περισσότερο από την επιστροφή ενός μεμονωμένου είδους», δήλωσε ο Φαμ Τουάν Αν, διευθυντής του Κέντρου Διατήρησης της Φύσης του Βιετνάμ, το οποίο διαχειρίζεται το Κέντρο Αναπαραγωγής Σπάνιων Φασιανών.

«Το πτηνό αυτό αντιπροσωπεύει την υπερηφάνεια και την ευθύνη μας για την προστασία της φυσικής μας κληρονομιάς. Αυτή η πρωτοβουλία δείχνει πώς οι ομάδες διατήρησης, οι επιστήμονες, οι τοπικές κοινότητες και οι αρχές μπορούν να συνεργαστούν για να ξαναχτίσουν ό,τι έχει χαθεί».

Η πρωτοβουλία υποστηρίζεται από ένα ευρύ δίκτυο εταίρων, με κύριο το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Ex-situ (EEP), το οποίο διαδραματίζει βασικό ρόλο για τη διασφάλιση της γενετικής υγείας και της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας 500 διαφορετικών ειδών άγριων ζώων που ενδέχεται να εξαφανιστούν ή έχουν ήδη εξαφανιστεί από το φυσικό τους περιβάλλον.

«Η συντονισμένη διαχείριση των πτηνών που ήταν στην Ευρώπη ήταν ουσιαστικής σημασίας για την προετοιμασία αυτής της στιγμής», δήλωσε η Βερόνικα Ζαχραντνίσκοβα, συντονίστρια του ευρωπαϊκού προγράμματος, η οποία εργάζεται επίσης στον Ζωολογικό Κήπο της Πράγας.

Η επιστροφή του βιετναμέζικου φασιανού στο φυσικό του περιβάλλον αποτελεί μια σπάνια ευκαιρία να αντιστραφεί μια απώλεια που κάποτε φαινόταν οριστική. Παράλληλα, υπογραμμίζει τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η μακροπρόθεσμη αναπαραγωγή για τη διατήρηση των ειδών και καταδεικνύει τη σημασία της διεθνούς συνεργασίας για την αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων της βιοποικιλότητας.