Γουατεμάλα: Νέος κρατικός μηχανισμός για τον εντοπισμό 45.000 αγνοουμένων του εμφυλίου πολέμου
Η παρουσίαση της πρωτοβουλίας έγινε κατά τη διάρκεια ειδικής εκδήλωσης στο Παλάτι του Πολιτισμού, στην πρωτεύουσα της χώρας
Ιθαγενής γυναίκα ακούει καθώς οι δικαστές κρίνουν τρεις πρώην παραστρατιωτικούς μαχητές ένοχους για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, συμπεριλαμβανομένου του βιασμού, εναντίον γυναικών πριν από τέσσερις δεκαετίες κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου της Γουατεμάλας στην Πόλη της Γουατεμάλας, Παρασκευή 30 Μαΐου 2025.
Μια νέα σελίδα στην προσπάθεια αντιμετώπισης του σκοτεινού παρελθόντος της ανοίγει η Γουατεμάλα, με την επίσημη θεσμοθέτηση μιας κρατικής δομής για τον εντοπισμό των χιλιάδων ανθρώπων που χάθηκαν κατά τη διάρκεια του αιματηρού εμφυλίου πολέμου. Ο πρόεδρος της χώρας, Μπερνάρντο Αρεβάλο, παρουσίασε με κάθε επισημότητα τον «Μηχανισμό Ανθρωπιστικής Αναζήτησης για Άτομα που Εξαφανίστηκαν κατά τη διάρκεια της Εσωτερικής Ένοπλης Σύγκρουσης». Πρόκειται για μια συγκροτημένη προσπάθεια που φέρνει στο ίδιο τραπέζι κρατικούς φορείς και ανθρωπιστικές οργανώσεις, επιδιώκοντας να ρίξει φως στη μοίρα περίπου 45.000 αγνοουμένων.
Ιστορική μνήμη και δικαίωμα στην αλήθεια
Η παρουσίαση της πρωτοβουλίας έγινε κατά τη διάρκεια ειδικής εκδήλωσης στο Παλάτι του Πολιτισμού, στην πρωτεύουσα της χώρας. Σύμφωνα με όσα δήλωσε ο πρόεδρος Αρεβάλο, βασικός στόχος είναι η ανακούφιση των οικογενειών που συνεχίζουν να ζουν μέσα στην αβεβαιότητα για δεκαετίες. «Ξεκινάμε τον δρόμο για να βρούμε όσους ανάμεσά μας αγνοούνται, ώστε να επουλώσουμε μια ανοιχτή ιστορική πληγή», ανέφερε χαρακτηριστικά ο ανώτατος άρχοντας της χώρας. Την ίδια ώρα, ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι η διαδικασία αυτή δεν πρόκειται να υποκαταστήσει τη δικαστική οδό ούτε θα εμποδίσει την απόδοση ποινικών ευθυνών, αλλά θα λειτουργήσει ως εγγύηση για το δικαίωμα στη μνήμη και τις αποζημιώσεις.
Το βαρύ αποτύπωμα της κρατικής βίας
Η ένοπλη σύγκρουση στη Γουατεμάλα ξέσπασε το 1960 και τερματίστηκε το 1996 με την υπογραφή της ιστορικής ειρηνευτικής συμφωνίας. Κι όμως, το τίμημα σε ανθρώπινες ζωές ήταν τρομακτικό. Εκθέσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα υπολογίζουν ότι οι νεκροί και οι εξαφανισμένοι ξεπερνούν τους 200.000, με το μεγαλύτερο μέρος των εγκλημάτων να καταλογίζεται στις ένοπλες δυνάμεις και σε παραστρατιωτικές ομάδες.
Από την πλευρά των θυμάτων, ο Πάμπλο Εστράδα, επικεφαλής του Συνδέσμου Οικογενειών Κρατουμένων και Εξαφανισμένων (FAMDEGUA), μίλησε για ένα «μικρό, λαμπρό φως» που ανάβει μετά από χρόνια σκοταδιού. Η οργάνωσή του έχει πραγματοποιήσει μέχρι σήμερα 160 εκταφές, φέρνοντας στο φως 1.800 οστικά κατάλοιπα, όμως οι δυσκολίες παραμένουν τεράστιες, αφού μόλις το 30% εξ αυτών έχει ταυτοποιηθεί και παραδοθεί στους οικείους τους.
