Explainer: Πώς έχουν εξελιχθεί οι δασικές πυρκαγιές στην Ευρώπη και γιατί επιδεινώνονται
Οι σύγχρονες μέθοδοι κατάσβεσης δυσκολεύονται να αναχαιτίσουν το κύμα των δασικών πυρκαγιών, σύμφωνα με ειδική
Snapshot
- Οι μέθοδοι κατάσβεσης δασικών πυρκαγιών στην Ευρώπη δυσκολεύονται να αντιμετωπίσουν το αυξανόμενο κύμα πυρκαγιών, με ορισμένες φωτιές να ξεπερνούν τα όρια των σύγχρονων τεχνικών.
- Η πρόληψη, μέσω καλύτερης διαχείρισης εύφλεκτων υλικών και αποφυγής ανθρώπινων αιτιών ανάφλεξης, θεωρείται απαραίτητη για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών.
- Το 2025 ήταν η χειρότερη χρονιά για τις δασικές πυρκαγιές στην ΕΕ από το 2002, με πάνω από 1 εκατομμύριο εκτάρια καμένης έκτασης, ενώ το 2026 έχει ήδη σημειωθεί ρεκόρ στη Γαλλία.
- Η κλιματική αλλαγή προκαλεί θερμότερα και ξηρότερα καλοκαίρια, που αυξάνουν τον κίνδυνο και την ένταση των πυρκαγιών στην περιοχή της Μεσογείου.
- Περισσότερες από 90% των πυρκαγιών στην Ευρώπη το 2022 προκλήθηκαν από ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως εμπρησμούς και αμέλεια με εύφλεκτα υλικά.
Χθες οργανισμός της ΕΕ προειδοποίησε ότι ο αυξανόμενος κίνδυνος πυρκαγιών μπορεί να οδηγήσει σε κατάσταση όπου «ολόκληρη η Ευρώπη θα τυλιχθεί στις φλόγες» στις αρχές Αυγούστου. Νέες φωτιές αναμένονται στην Ελλάδα, την Ιταλία και την Κεντρική Ευρώπη, ενώ οι συνθήκες παραμένουν δύσκολες για τη Γαλλία και την Ισπανία.
Οι ομάδες έκτακτης ανάγκης χρησιμοποιούν διάφορες μεθόδους για να προσπαθήσουν να σβήσουν τις δασικές πυρκαγιές στη Γαλλία και την Ισπανία. Ωστόσο, η ειδική στις δασικές πυρκαγιές Francesca Di Giuseppe δήλωσε στο βρετανικό Skynews ότι η επίδραση που έχουν αυτές οι μέθοδοι στην κατάσβεση των πυρκαγιών ενδέχεται να είναι λιγότερο αποτελεσματική από ό,τι πιστεύουμε. «Πιστεύω ότι αυτό το επεισόδιο έχει πραγματικά πυροδοτήσει τη συζήτηση σχετικά με το γεγονός ότι η καταστολή έχει ορισμένα όρια, και αυτή η πυρκαγιά ενδέχεται να υπερβαίνει τα όρια ακόμη και των πιο σύγχρονων τεχνικών», ανέφερε.
Οι αρχές ενδέχεται να χρειαστεί να επενδύσουν περισσότερο στην πρόληψη των πυρκαγιών, συμπεριλαμβανομένης της καλύτερης διαχείρισης των εύφλεκτων υλικών στο τοπίο και της αποφυγής της ανάφλεξης τόσο από εμπρησμό όσο και από γενική ανθρώπινη δραστηριότητα, πρόσθεσε η Francesca Di Giuseppe.
Πώς έχουν εξελιχθεί οι δασικές πυρκαγιές στην Ευρώπη
Οι φωτιές στην Ισπανία και τη Γαλλία αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου φαινομένου στην Ευρώπη, με την κλιματική αλλαγή να τροφοδοτεί πιο έντονες πυρκαγιές στην ήπειρο.
Πώς όμως έχουν εξελιχθεί οι πυρκαγιές με την πάροδο του χρόνου; Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφοριών για τις Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS), η περσινή περίοδος πυρκαγιών ήταν η χειρότερη που έχει καταγραφεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση (από το 2002).
Δηλαδή 1.079.538 εκτάρια —περίπου ισοδύναμα με την έκταση της Κύπρου— καταστράφηκαν από πυρκαγιές σε διάφορες χώρες της ΕΕ το 2025. Αν ανατρέξουμε πιο πίσω, η Ευρώπη γνώρισε ιδιαίτερα σοβαρές περιόδους πυρκαγιών το 2003 και το 2017, όταν κάθε χρόνο καταστράφηκαν περισσότερα από 1.100.000 εκτάρια, μια έκταση περίπου ισοδύναμη με το νησί της Τζαμάικα.
Η φετινή χρονιά αποτελεί ήδη έτος ρεκόρ στη Γαλλία. Ο υπουργός Οικολογικής Μετάβασης της χώρας δήλωσε ότι το 2026 έχουν καεί 115.000 εκτάρια, κάτι που χαρακτήρισε ως «ιστορικό ρεκόρ».
Συνολικά, σύμφωνα με το EFFIS, έχουν καεί 254.388 εκτάρια στην ΕΕ φέτος.
Τι εξηγεί αυτή την τάση;
Οι επιστήμονες αναφέρουν ότι τα θερμότερα και ξηρότερα καλοκαίρια της περιοχής της Μεσογείου την εκθέτουν σε υψηλό κίνδυνο πυρκαγιών. Μόλις ξεσπάσουν οι πυρκαγιές, η ξηρή βλάστηση και οι ισχυροί άνεμοι ενδέχεται να προκαλέσουν την ταχεία εξάπλωσή τους και να τις βγάλουν εκτός ελέγχου.
Η κλιματική αλλαγή επιδεινώνει αυτόν τον κίνδυνο, δημιουργώντας θερμότερες και ξηρότερες βασικές συνθήκες.
Η μετεωρολόγος Χλόη Μπρίμικομ δήλωσε στο Sky News ότι αυτό οδηγεί επίσης σε μακρύτερες περιόδους παρόμοιων καιρικών συνθηκών. Ωστόσο, σημαντικοί είναι και οι ανθρώπινοι παράγοντες, όπως η διαχείριση των δασών και οι πηγές ανάφλεξης.
Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΕ, το 2022, περισσότερες από εννέα στις δέκα πυρκαγιές στην Ευρώπη προκλήθηκαν από ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως εμπρησμοί, μπάρμπεκιου μίας χρήσης, ηλεκτροφόρα καλώδια ή απορριμμένα γυάλινα αντικείμενα.
