Αναλυτής: Η Τουρκία καταπίνει τη Σομαλία - Η Ελλάδα πρέπει να δραστηριοποιηθεί τώρα στην Αφρική
Ο Αμερικανός αναλυτής αποκαλύπτει τον αποικιοκρατικό εφιάλτη του Ερντογάν στο Κέρας της Αφρικής και εξηγεί γιατί η Αθήνα οφείλει να στραφεί στην Αφρική για να αντιμετωπίσει τα σχέδια της Άγκυρας.
Snapshot
- Η Τουρκία μετατρέπει τη Σομαλία σε προτεκτοράτο, ελέγχοντας το αεροδρόμιο, το λιμάνι και βασικούς τομείς της οικονομίας της χώρας.
- Η Άγκυρα έχει εγκαταστήσει στρατιωτική βάση και εξοπλίζει σομαλικές πολιτοφυλακές, δημιουργώντας στρατιωτικό ορμητήριο στην Αφρική.
- Η τουρκική παρουσία στη Σομαλία στηρίζεται σε αμφιλεγόμενες πολιτικές συμφωνίες που παρακάμπτουν το κοινοβούλιο και ενισχύουν έναν αδύναμο και εξαρτημένο ηγέτη.
- Η Ελλάδα καλείται να αντιδράσει ενεργά, υποστηρίζοντας τις τοπικές πολιτικές οντότητες και παρέχοντας οπλισμό για να περιορίσει την τουρκική επέκταση.
- Συνεργασίες με την Κένυα και τις αυτόνομες περιοχές της Σομαλίας μπορούν να ενισχύσουν την άμυνα κατά της τουρκικής διείσδυσης στην περιοχή.
Η Σομαλία μετατρέπεται ραγδαία και ανεξέλεγκτα στη δεύτερη σημαντικότερη αποικία της Τουρκίας, αμέσως μετά την κατεχόμενη βόρεια Κύπρο. Σε μια παρέμβασή του στο MiddleEast Forum που λειτουργεί ως προειδοποίηση προς τη χώρα μας, ο Αμερικανός αναλυτής Μάικλ Ρούμπιν κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την επεκτατική τάση της Άγκυρας, περιγράφοντας την πλήρη μετατροπή μιας ολόκληρης χώρας σε προτεκτοράτο. Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η Τουρκία ελέγχει ήδη το διεθνές αεροδρόμιο του Μογκαντίσου και διαχειρίζεται το κομβικό της λιμάνι, απλώνοντας τα πλοκάμια της σε κάθε πτυχή της σομαλικής οικονομίας.
Ο Ρούμπιν σημειώνει πως η Ziraat Katılım Bank έγινε η πρώτη ξένη τράπεζα που δραστηριοποιείται στη Σομαλία εδώ και μισό αιώνα. Την ίδια ώρα, το OYAK, το συνταξιοδοτικό ταμείο των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων, έστησε εταιρεία για να μονοπωλήσει τις άδειες αλιείας στα σομαλικά ύδατα. Όπως επισημαίνει, οι εξελίξεις είναι ραγδαίες. Στις 7 Μαρτίου 2024, η σομαλική κυβέρνηση και η τουρκική κρατική εταιρεία πετρελαίου υπέγραψαν συμφωνία για τρία υπεράκτια οικόπεδα. Το ερευνητικό Oruç Reis διεξήγαγε σεισμικές έρευνες και, τον Απρίλιο του 2026, το γεωτρύπανο Çağrı Bey άρχισε να τρυπάει στο πρώτο του πηγάδι βαθέων υδάτων. Σύμφωνα με τον Ρούμπιν, είτε πρόκειται για αλιεία, είτε για πετρέλαιο, η Τουρκία φέρεται να εγκολπώνει το 30% των εσόδων από την αποκλειστική οικονομική ζώνη της Σομαλίας, αν και το ακριβές κείμενο της συμφωνίας παραμένει μυστικό.
Ο αποικιοκρατικός στρατός και οι βάσεις
Στην ξηρά, οι Τούρκοι επέβαλαν στο Μογκαντίσου μια συμφωνία 6.200 τετραγωνικών μιλίων που καλύπτει τρία οικόπεδα. Οι όροι που διέρρευσαν, σύμφωνα με τον αναλυτή, δείχνουν ότι η Τουρκία λαμβάνει το 90% της παραγωγής, μέσα από μια διαδικασία που παρέκαμψε πλήρως το κοινοβούλιο της Σομαλίας. Ο Αμερικανός αναλυτής αναφέρει ότι η Άγκυρα εκμεταλλεύεται πλέον τη χώρα με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που οι Γάλλοι και οι Βέλγοι συμπεριφέρθηκαν κάποτε στα αποικιακά τους εδάφη. Όπως προσθέτει, ίσως γι' αυτό η Σομαλία φιλοξενεί πλέον τη μεγαλύτερη τουρκική πρεσβεία παγκοσμίως, η οποία είναι μεγαλύτερη ακόμη και από τα ανάκτορα του Μπάκιγχαμ.
Σύμφωνα με τον Ρούμπιν, ο Ερντογάν αντιμετωπίζει τη Σομαλία ως στρατιωτικό ορμητήριο για τις φιλοδοξίες του να επεκτείνει την επιρροή του σε ολόκληρη την Αφρική. Το στρατόπεδο TURKSOM, μια τεράστια βάση εκπαίδευσης κόστους 50 εκατομμυρίων δολαρίων, είναι πλέον η μεγαλύτερη υπερπόντια εγκατάσταση της Τουρκίας. Ακόμη πιο ανησυχητικό, κατά τον ίδιο, είναι το γεγονός ότι η Άγκυρα κατασκευάζει ένα «διαστημικό κέντρο», το οποίο θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πεδίο βολής πυραύλων. Ο Ρούμπιν υπογραμμίζει ότι η Τουρκία εξοπλίζει σομαλικές πολιτοφυλακές ή χρησιμοποιεί απευθείας τις δικές της δυνάμεις για λογαριασμό της τοπικής κυβέρνησης, αναπτύσσοντας drones TB2 και Akıncı, επιθετικά ελικόπτερα ATAK, μαχητικά F-16, άρματα μάχης M48/M60 και έως 2.500 στρατιώτες.
Στρατιώτες της ναυτικής αστυνομίας της Σομαλίας περιπολεί τον Κόλπο του Άντεν
AP/ΑρχείουΤο μοντέλο της Λιβύης
Ο αναλυτής θεωρεί κρίσιμο να κατανοηθεί η έλλειψη νομιμοποίησης αυτής της τουρκικής παρουσίας. Αντίθετα με τη Σομαλιλάνδη, η Σομαλία αποτυγχάνει σταθερά να διεξάγει κανονικές εκλογές. Αντ' αυτού, η διεθνής κοινότητα επιλέγει ηγέτες φυλών και κοινοτήτων, οι οποίοι επιλέγουν πρόεδρο. Ένα τέτοιο σύστημα, αναφέρει, είναι ευάλωτο στη διαφθορά, επιτρέποντας σε ξένες δυνάμεις να επηρεάζουν το αποτέλεσμα.
Η συνταγματική θητεία του προέδρου Χασάν Σεΐχ Μοχάμουντ έληξε στις 15 Μαΐου 2026, ημερομηνία που επιβεβαίωσε το Ανώτατο Δικαστήριο της Σομαλίας. Κι όμως, όπως εξηγεί ο Ρούμπιν, η Τουρκία συνεχίζει να τον στηρίζει, απομονώνοντας βουλευτές που θέτουν δύσκολα ερωτήματα. Ο Ρούμπιν υποστηρίζει πως ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν επαναλαμβάνουν τη στρατηγική τους στη Λιβύη, στηρίζοντας έναν πολιτικό η βιωσιμότητα του οποίου εξαρτάται από αυτούς, με αντάλλαγμα την εκχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Η πρόταση για ελληνική αντίδραση
Η παρατεταμένη αδράνεια της Αθήνας, σύμφωνα με το Ρούμπιν, είναι επικίνδυνη. Όπως τονίζει, η ελληνική παθητικότητα επιτρέπει στην Τουρκία να ξεδιπλώνει τη στρατηγική της χωρίς να συναντά αντίσταση, παραλληλίζοντας την κατάσταση με τη Λιβύη. Αν και η Σομαλία ίσως να μην φαντάζει πρωταρχικό ελληνικό ενδιαφέρον, ο Ρούμπιν πιστεύει ότι κάθε παράκτιο κράτος ικανό να διαταράξει την ελληνική ναυτιλία θα έπρεπε να εξετάζεται προσεκτικά. Εκτιμά ότι μια μικρή ελληνική στήριξη θα μπορούσε να μπλοκάρει τις τουρκικές φιλοδοξίες και να αυξήσει το κόστος της εμπλοκής της Άγκυρας.
Η αχίλλειος πτέρνα της Τουρκίας, κατά τον Ρούμπιν, είναι το σύνταγμα της Σομαλίας, το οποίο προβλέπει ομοσπονδιακό σύστημα. Περιοχές όπως η Πουντλάνδη και η Νοτιοδυτική Πολιτεία έχουν δικαίωμα αυτοδιοίκησης και απέρριψαν την πίεση του Μογκαντίσου και την τουρκική επιρροή.
Με την Τουρκία να φέρεται να σχεδιάζει στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά της Νοτιοδυτικής Πολιτείας, ο Αμερικανός αναλυτής προτείνει η Αθήνα να στηρίξει τον πρόεδρο της, Αμπντιαζίζ Χασάν Μοχάμεντ Λαφταγκαρίν, παρέχοντας οπλισμό. Δεν προτείνει αποστολή στρατευμάτων, αλλά υλική υποστήριξη.
Δεν χρειάζεται καν να κινηθεί μόνη της, σημειώνει ο Μάικλ Ρούμπιν, υπενθυμίζοντας ότι η Αθήνα και το Ναϊρόμπι (Κένυα) έχουν συνεργαστεί στο παρελθόν. Προτείνει επίσης η Ελλάδα να συνεργαστεί με την Πουντλάνδη και τη Σομαλιλάνδη, στηρίζοντας τις ακτοφυλακές τους. Ο Ρούμπιν καταλήγει ότι ο Τούρκος πρόεδρος βασίζεται στην αδράνεια των ανταγωνιστών του και πως μια στοχευμένη κίνηση της Ελλάδας στη Σομαλία θα μπορούσε να δυσκολέψει σημαντικά το τουρκικό εγχείρημα.